Ανησυχίες σχετικά με τη λειτουργία της ακτοπλοΐας από την Επιτροπή Ανταγωνισμού
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εκφράζει ανησυχίες σχετικά με τη λειτουργία του τομέα της ακτοπλοΐας, έπειτα από την ολοκλήρωση μιας κλαδικής έρευνας. Όπως αναφέρεται, «θα διερευνήσει εις βάθος τις προκαταρκτικές παρατηρήσεις και εν γένει τις συνθήκες ανταγωνισμού στον κλάδο της ελληνικής ακτοπλοΐας, προκειμένου να διαπιστώσει τυχόν στρεβλώσεις και να υποβάλει προτάσεις για την ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά».
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού: Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία που έχει η ελληνική ακτοπλοΐα για την οικονομία και την κοινωνική συνοχή της χώρας μας,καθώς και τη δομή του εσωτερικού κλάδου και τις παρατηρούμενες αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων,αποφασίστηκε στις 15.04.2025 η έναρξη μιας κλαδικής έρευνας στην ελληνική ακτοπλοΐα σύμφωνα με το άρθρο 40 του ν. 3959/2011.
Το ζήτημα της ελληνικής ακτοπλοΐας
Η ακτοπλοϊκή δραστηριότητα είναι ζωτικής σημασίας όχι μόνο για την οικονομία αλλά και για τη γεωγραφική και κοινωνική συνοχή της Ελλάδας. Ειδικότερα, λόγω του μοναδικού νησιωτικού χαρακτήρα της χώρας μας, αποτελεί τον κύριο τρόπο μεταφοράς επιβατών και προϊόντων προς τα νησιά.
Επιτελεί σημαντικό ρόλο στη διατήρηση γεωγραφικών σχέσεων μεταξύ των περιοχών ενώ συμβάλλει επίσης στο εξαγωγικό εμπόριο μέσω των διεθνών γραμμών στη Μεσόγειο. Η ποιότητα υπηρεσιών μεταφοράς επηρεάζει άμεσα το επίπεδο ανάπτυξης σε πολλές απομακρυσμένες περιοχές.
Ωστόσο, η παροχή αυτής της υπηρεσίας συχνά συγκρούεται με τους κανόνες βιωσιμότητας που απαιτούν οι ιδιωτικοί φορείς που παρέχουν αυτές τις υπηρεσίες λόγω των μικρών πληθυσμών στα περισσότερα από τα απομακρυσμένα νησιά.
Αναλύσεις από την προκαταρκτική έρευνα
Η προκαταρκτική ανάλυση αποκάλυψε σημαντικά ζητήματα στον τομέα αυτό:
- Aντίκτυποι ολιγοπωλίου: Ο ανταγωνισμός στην αγορά είναι χαρακτηριστικός ολιγοπωλίου καθώς δύο μεγάλες εταιρείες κατέχουν περίπου το 60% του στόλου σε μέσες και μεγάλες αποστάσεις. Παρά τις αλλαγές που έγιναν μετά το άνοιγμα της αγοράς (2002), η ποιότητα των υπηρεσιών δεν έχει βελτιωθεί ουσιαστικά.
- Kανόνες δρομολόγησης: Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο αφήνει περιθώρια στρέβλωσης στην αγορά λόγω στρατηγικών σχεδιασμών των εταιρειών όσον αφορά τον σχεδιασμό θαλάσσιων δρομολογίων.
- Aνάγκη δημόσιας στήριξης: Η ανάγκη εφαρμογής συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας γίνεται ολοένα πιο επιτακτική ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες των απομονωμένων περιοχών χωρίς υπερβολικά κόστη στον κρατικό προϋπολογισμό.
- Dίκτυο αστέρι: Το σημερινό δίκτυο έχει διαμορφωθεί γύρω από τον Πειραιά ως κέντρο εξυπηρέτησης γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τόσο προσφορά όσο και ζήτηση στους λιμένες άλλων περιοχών.
- Eποπτικό πλαίσιο:The συνεχείς αλλαγές στους εποπτικούς φορείς δημιουργούν αβεβαιότητες στο κανονιστικό πλαίσιο οδηγώντας σε πιθανά προβλήματα συνεργασίας μεταξύ τους.
Mέσω αυτής της ερευνητικής διαδικασίας η Επιτροπή σκοπεύει να εξετάσει λεπτομερώs όλες αυτές τις παρατηρήσεις ώστε να κατανοήσει καλύτερα τυχόν στρεβλώσεις στον χώρο αυτόν καθώς επίσης θα υποβάλλει προτάσεις βελτίωσης ανταγωνιστικών όρων στην αγορά.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι αυτή η έρευνα διεξάγεται ανεξάρτητα από άλλες υποθέσεις σχετικά με πιθανές παραβάσεις νόμων ή ευρωπαϊκών κανονισμών στον ίδιο χώρο.