Η Ωρίμανση του Ευρωπαϊκού Οικοσυστήματος Νεοφυών Επιχειρήσεων
Το οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων στην Ευρώπη εισέρχεται σε μια νέα φάση ανάπτυξης, με τον αριθμό των εταιρειών να αυξάνεται και νέες θεσμικές πρωτοβουλίες να ενισχύουν την τεχνολογική αυτονομία και την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα.
Στην Ελλάδα, οι προσπάθειες για συμμετοχή στο ευρωπαϊκό αυτό περιβάλλον ενισχύονται μέσω συγκεκριμένων χρηματοδοτικών εργαλείων και πολιτικών υποστήριξης. Ωστόσο, παραμένουν σημαντικά εμπόδια όπως η πρόσβαση σε κεφάλαια και η θεσμική σταθερότητα που περιορίζουν τις αναπτυξιακές δυνατότητες.
Ο Βασίλης Σιέμος, Σύμβουλος Επιχειρηματικότητας και Καινοτομίας στην Μονάδα «Αρχιμήδης» του ΕΚΠΑ, επισημαίνει ότι η Ευρώπη έχει πλέον πάνω από 35.000 startups σε αρχικό στάδιο καθώς και περίπου 3.400 τεχνολογικές επιχειρήσεις που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης. Το οικοσύστημα δείχνει σημάδια ωρίμανσης με πιο έμπειρους ιδρυτές και καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση της αρχικής φάσης. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει ένα σημαντικό χρηματοδοτικό κενό ύψους 375 δισεκατομμυρίων δολαρίων για κεφάλαια ανάπτυξης, γεγονός που καθιστά τις ευρωπαϊκές startups κατά 50% λιγότερο πιθανές να αντλήσουν κεφάλαια συγκριτικά με αυτές των Ηνωμένων Πολιτειών.
Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υιοθετήσει τη στρατηγική “EU Startup and Scaleup Strategy”, στόχος της οποίας είναι να ενισχύσει τις τεχνολογικά προηγμένες επιχειρήσεις στην περιοχή της ΕΕ.Σύμφωνα με τον κ. Σιέμο, οι πυλώνες αυτής της στρατηγικής περιλαμβάνουν: τη ρυθμιστική ευελιξία (μέσω εργαλείων όπως τα regulatory sandboxes), τη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση (μέσω προγραμμάτων όπως το InvestEU), την απλοποίηση διαδικασιών καθώς και τη στήριξη ταλέντων μέσω κοινών πλατφορμών στην ΕΕ. Το όραμα είναι να δημιουργηθούν νέοι “κένταυροι” και “μονόκεροι” στον τομέα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που θα μπορούν να ανταγωνίζονται διεθνώς.
Πρόοδος στην Ελλάδα – Περισσότερες από 950 καταγεγραμμένες startup
Στην ελληνική αγορά έχουν γίνει σημαντικά βήματα προόδου κυρίως χάρη σε δημόσιες πρωτοβουλίες όπως το Elevate Greece και το EquiFund. Ο αριθμός των νεοφυών επιχειρήσεων συνεχώς αυξάνεται με παραδείγματα εταιρειών που έχουν αποκτήσει διεθνή παρουσία κι έχουν εξασφαλίσει χρηματοδοτήσεις. Η χώρα διαθέτει πλέον περισσότερες από 950 καταγεγραμμένες startups σύμφωνα με στοιχεία του Elevate Greece.
Πρωτοβουλίες όπως η ΕΑΤΕ μαζί με το EquiFund παρέχουν πολύτιμη πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τους νέους επιχειρηματίες. Παρά τις καθυστερήσεις στο Elevate Greece όμως υπάρχουν οι βάσεις για μια μακροπρόθεσμη πολιτική υποστήριξης της καινοτομίας σύμφωνα με τον κ. Σιέμο ο οποίος αναγνωρίζει ότι οι βασικές αδυναμίες στο ελληνικό οικοσύστημα εξακολουθούν να υφίστανται.
Οι entrepreneurs συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις στους κρίσιμες τομές όπως είναι η χρηματοδότηση στα μεταγενέστερα στάδια καθώς επίσης η σταθερότητα του θεσμικού πλαισίου αλλά κι η διεθνής διασύνδεσή τους.
Η δυσκολία πρόσβασης σε κεφάλαια ανάπτυξης καθώς επίσης ο περιορισμένος αριθμός VC funds για μεταγενέστερες φάσεις αποδεικνύονται σοβαρά εμπόδια ενώ γραφειοκρατικές διαδικασίες επιτείνουν τα προβλήματα.
Το θεσμικό πλαίσιο συχνά αποθαρρύνει την ανάληψη κινδύνου ενώ λείπει μία κουλτούρα αποδοχής αποτυχιών ως κομβικό στοιχείο της διαδικασίας εξέλιξης στην κατεύθυνση της Καινοτομία – κάτι κρίσιμο για την πρόοδο των εγχειρημάτων προσθέτει ο ίδιος.
Dυνατότητες παρά τα Προβλήματα
Λόγω γεωστρατηγικών χαρακτηριστικών αλλά κι ισχυρών πανεπιστημίων καθώς επίσης μιας ολοένα αυξανόμενης παρουσίας ψηφιακών νομάδων στη χώρα μας μπορεί αυτή ν’ αποτελέσει έναν κόμβο Καινοτομία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Οι πολιτικές στήριξης συνεργασιών μεταξύ ΑΕΙ ,η δημιουργία πλαισίων δοκιμών νέας τεχνολογίας αλλά κι έρευνας συνθέτουν ένα νέο οικοσύστημα.
Η ενίσχυση τόσο του ελληνικού όσο κι ευρωπαϊκού οικοσυστήματος νεοφυούς επιχειρηματικότητας δεν συνδέεται μόνο μ’ έναν αναπτυξιακό στόχο αλλά αποτελεί μέρος μιας γεωοικονομικής στρατηγικής προς διαμόρφωση θέσης στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Η μετάβαση προς ένα βιώσιμο παγκοσμίως ανταγωνιστικό startup ecosystem δεν είναι απλά οικονομική επιλογή αλλά στρατηγική ανάγκη τόσο για την Ελλάδα όσο φυσικά κι όλη την Ευρώπη,
και καταλήγει λέγοντας πως «αν δεν γεφυρωθεί αυτό το χάσμα μ’ εκείνες στις ΗΠΑ τότε θα συνεχίσουν ν’ εγκαταλείπουν τη χώρα μας οι δυνατότητες Καινοτόμου σκέψης.»