Σημαντικές Επιπτώσεις από την Αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής Φορολογικής Οδηγίας Καπνού

Η ελληνική οικονομία μπορεί να υποστεί σοβαρές συνέπειες από την αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής Φορολογικής Οδηγίας Καπνού (TED), με πιθανές αυξήσεις στις τελικές τιμές των καπνικών προϊόντων να φτάνουν έως και το 570%. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε δραστική πτώση της κατανάλωσης νόμιμων προϊόντων, ενίσχυση του λαθρεμπορίου τσιγάρων και σημαντικές απώλειες στην εγχώρια παραγωγή και εξαγωγές καπνού, καθώς και στα δημόσια έσοδα.

Όπως προκύπτει από ανάλυση του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), η επικείμενη αναθεώρηση της TED αναμένεται να έχει σοβαρές επιδράσεις στην ελληνική αγορά καπνικών προϊόντων. Οι προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνουν τη μετάβαση από φορολόγηση βάσει βάρους σε φορολόγηση ανά τεμάχιο για τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού, γεγονός που εκτιμάται ότι θα αυξήσει σημαντικά τη φορολογική επιβάρυνση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει μια ριζική αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των φόρων για τα προϊόντα καπνού, μεταφέροντας το βάρος στη φορολόγηση ανά μονάδα. Αυτή η νέα προσέγγιση είναι πιθανό να επηρεάσει κυρίως τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και Ανατολής, συμπεριλαμβανομένης φυσικά της Ελλάδας.

Για την εκτίμηση των πιθανών συνεπειών, το ΚΕΠΕ έχει δημιουργήσει σενάρια προσομοίωσης βασισμένα στις ελαστικότητες τιμής των καπνικών αγαθών που κυμαίνονται μεταξύ -0,4 έως -1,2. Αυτό σημαίνει ότι μια αύξηση κατά 1% στην τιμή μπορεί να προκαλέσει πτώση στη ζήτηση κατά 0,4% έως 1,2%. Στο πλαίσιο αυτών των σεναρίων, η αύξηση της τελικής τιμής ενός πακέτου τσιγάρων μπορεί να ποικίλει από περίπου 42% στο πιο συντηρητικό σενάριο μέχρι 570% στο πιο απαισιόδοξο σενάριο. Αντίστοιχα οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης (ΕΦΚ) μπορούν επίσης να παρουσιάσουν αύξησεις που κυμαίνονται μεταξύ 51% έως και 701%.

Αυτές οι εξελίξεις αναμένεται ότι θα οδηγήσουν σε μείωση της ζήτησης που στα σενάρια προσομοίωσης διαμορφώνεται μεταξύ 13% (στο πιο ήπιo σενάριο) μέχρι και το εντυπωσιακό ποσοστό του 90% (στο πιο απαισιόδοξο). Αυτά τα δεδομένα καταδεικνύουν πως όσο μεγαλύτερη είναι η αύξηση στις τελικές τιμές τόσο περισσότερο ελαστική γίνεται η ζήτηση καθώς οι καταναλωτές στρέφονται προς φθηνότερες μη νόμιμες επιλογές.

Συνέπειες στα Δημόσια Έσοδα

Η αλλαγή στη φορολογία θα έχει καθοριστική επίδραση στα δημόσια έσοδα. Τα προϊόντα καπνού αποτελούν τη δεύτερη σημαντικότερη πηγή εσόδων μέσω ΕΦΚ για την Ελλάδα με συνεισφορά περίπου στο 32% των συνολικών εσόδων για το έτος 2024 κι έσοδα άνω των δύο δισεκατομμυρίων ευρώ κάθε χρόνο από το2013.

• Σε περίπτωση ανελαστικής ζήτησης: Η αύξηση στα έσοδα μπορεί να είναι αξιο noteworthy critically important ranging from a mild scenario of around a rise of about +47.5%, too more than tripling in the worst-case scenario.
• Mε μοναδιαία ελαστικότητα:, οι αυξήσεις παραμένουν θετικές γύρω στο +7%-20%, ανάλογα με τις συνθήκες.
• Aλλά όταν έχουμε ελαστική ζήτηση:, υπάρχει κίνδυνος μειωμένων εσόδων κατά -0.2%-18%, σύμφωνα πάντα με τις προβλέψεις μας.

Kίνδυνοι για Δημόσια Υγεία & Νόμιμα Προϊόντα

Mια ξαφνική άνοδος στους φόρους χωρίς ισχυρούς μηχανισμούς εποχής μπορεί εύκολα ν’ ενδυναμώσει παράνομες αγορές όπως αποδεικνύεται ιστορικά στην Ελλάδα: Το παράνομο εμπόριο ήταν μόλις στο +3 %της αγοράς το2009 αλλά εκτινάχθηκε στο +24-25 % λόγω φόρων μέχρι το2013 . H γεωγραφική θέση της χώρας μας την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη σε τέτοιες πρακτικές εμπορίου .

Pολιτική Στρατηγική Συμβουλή

Tοι KEPE συστήνει στην κυβέρνηση ν’ αντιμετωπίσει τον διάλογο γύρω απο την TED ως στρατηγικό πολιτικό θέμα δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στη σχετική διαχείρισης κινδύνων. Aυτό σημαίνει οτι :

• The Greece should not view the revised TED directive merely as a technical adjustment but rather as a strategic political challenge that requires well-documented depiction in European institutions and proactive measures to manage domestic market risks effectively.