Αντιδράσεις για Έργα Τέχνης στην Ελλάδα

Πίνακες ζωγραφικής, γλυπτά, θεατρικές παραστάσεις και κινηματογραφικές ταινίες έχουν στο παρελθόν χαρακτηριστεί ως «βλάσφημα» και προσβλητικά για τη θρησκεία. Αυτές οι αντιλήψεις έχουν προκαλέσει έντονες αντιπαραθέσεις και διαμάχες μεταξύ των Ελλήνων, διαιρώντας τους σε δύο αντίπαλες πλευρές.

Μια πρόσφατη ενέργεια του βουλευτή Νίκου Παπαδόπουλου της Νίκης, ο οποίος μαζί με τον υποψήφιο ευρωβουλευτή Διονύση Μακρή προχώρησαν σε βανδαλισμό τεσσάρων έργων από την έκθεση «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου – Ενδιάμεσος Χώρος» στην Εθνική Πινακοθήκη το πρωί της Δευτέρας (10/3/2025), αναδεικνύει μια σειρά παρόμοιων περιστατικών που έχουν συμβεί στη χώρα μας. Οι περισσότερες από αυτές τις πράξεις διαπράττονται στο όνομα της πίστης και με σκοπό την προστασία των θρησκευτικών συμβόλων από δημιουργίες που θεωρούνται προσβλητικές. Για κάποιους, αυτές οι ακραίες ενέργειες είναι δικαιολογημένες ενώ άλλοι τις βλέπουν ως εκδηλώσεις σκοταδισμού.

Ο βανδαλισμός αυτός έχει γίνει θέμα συζήτησης εδώ και τέσσερις ημέρες και έχει αποκτήσει πολιτικές προεκτάσεις.Η επίσημη εκκλησία ανακοίνωσε ότι θα φέρει το ζήτημα στη κυβέρνηση, ενώ η Εθνική Πινακοθήκη αποφάσισε να αφήσει τα έργα όπως τα άφησε ο βουλευτής μετά από συνεννόηση με τον καλλιτέχνη Χριστόφορο Κατσαδιώτη.

Το Μυθιστόρημα του Καζαντζάκη

Ένα άλλο παράδειγμα είναι το μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη «Τελευταίος Πειρασμός»,που δημοσιεύθηκε το 1955 και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο 33 χρόνια αργότερα από τον Μάρτιν Σκορσέζε. Το έργο αυτό προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις καθώς καταδικάστηκε τόσο από την Ορθόδοξη όσο και την Καθολική Εκκλησία λόγω της απεικόνισης της ζωής του Ιησού μέσα από διάφορους πειρασμούς όπως η αμφιβολία ή η λαγνεία. Όταν προβλήθηκε η ταινία στην Ελλάδα το 1988, οργανώσεις χριστιανούς συγκεντώθηκαν έξω από τους κινηματογράφους εμποδίζοντας τους θεατές να εισέλθουν.

Το Βιβλίο “Μν” του Ανδρουλάκη

Σχετικά πρόσφατα, περίπου 12 χρόνια αργότερα, το γυναικείο αντιμυθιστόρημα «Μν» του Μίμη Ανδρουλάκη έγινε στόχος σφοδροποίησης με πολλές συγκεντρώσεις πιστών να καίνε αντίτυπά του δημόσια.Ο συγγραφέας χαρακτηρίστηκε ως «Αντίχριστος», ενώ στις 8 Μαρτίου 2020 ασκήθηκε ποινική δίωξη εναντίον του για καθύβριση της θρησκείας.

“Πότισε Με”

Aκόμη ένα περιστατικό συνέβη κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας το 2003 όταν παρουσιάστηκε το έργο “Πότισε Με” του Βέλγου καλλιτέχνη Τιερί ντε Κορντιέ που απεικόνισε ένα ανδρικό γεννητικό όργανο μαζί με έναν σταυρό. Η Εκκλησία χαρακτήρισε αυτό το έργο προσβλητικό προς τον Χριστό κι έτσι αποσύρθηκε έπειτα από πιέσεις.

Corpus Christi

Tον Ιούνιο του 2012 πραγματοποιήθηκαν επεισόδια γύρω από την παράσταση Corpus Christi στο θέατρο Χυτήριο λόγω των θεμάτων που πραγματεύεται σχετικά με τη ζωή ενός Ιησού διαφορετικού απ’ ότι γνωρίζουμε παραδοσιακά. Οι διοργανωτές αναγκάστηκαν να διακόψουν τις παραστάσεις ύστερα από σοβαρές συγκρούσεις έξω από τον χώρο.

“Phylax” στον Φλοίσβο

Tον Δεκέμβριο του 2017 ένα κόκκινο γλυπτό ονόματι “Phylax”, δημιούργημα Κώστα Γεωργίου προκαλεί ξανά έντονες αντιθέσεις αφού χαρακτηρίστηκε “σατανικό” εξαιτίας των χρωμάτων χρήσης; οι επικριτές μάλιστα επιχείρησαν να καταστρέψουν μέρος αυτού!