Η Ουρουγουάη αποχαιρετά τον Χοσέ «Πέπε» Μουχίκα

Με βαθειά συγκίνηση, η Ουρουγουάη αποτίει φόρο τιμής στον Χοσέ «Πέπε» Μουχίκα, τον εμβληματικό ηγέτη που έγινε γνωστός παγκοσμίως ως ο «φτωχότερος πρόεδρος του κόσμου». Ο θρυλικός πολιτικός έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών, όπως ανακοίνωσε μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα Χ ο πρόεδρος της χώρας, Ζαμαντού Ορσί. «Με μεγάλη θλίψη ανακοινώνουμε την απώλεια του συντρόφου μας Χοσέ “Πέπε” Μουχίκα. Πρόεδρος, ακτιβιστής και καθοδηγητής. Θα μας λείψεις πολύ, αγαπημένε φίλε», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Ουρουγουάης.

Ο θάνατος του Μουχίκα συνέβη λίγες ώρες μετά από δήλωση της συζύγου του,πρώην αντιπροεδρού Λουσία Τοπολάνσκι,που ανέφερε ότι ο πρώην πρόεδρος βρισκόταν σε τελικό στάδιο καρκίνου του οισοφάγου και λάμβανε παρηγορητική φροντίδα για την ανακούφιση των πόνων.

Ο ίδιος είχε αποκαλύψει τον Ιανουάριο πως η ασθένεια που διαγνώστηκε το 2024 είχε προχωρήσει και ότι το σώμα του δεν μπορούσε να αντέξει περαιτέρω θεραπείες.

Η πολιτική σταδιοδρομία

Ο Χοσέ Μουχίκα υπήρξε μια εμβληματική προσωπικότητα της λατινοαμερικανικής αριστεράς και υπηρέτησε ως πρόεδρος της Ουρουγουάης από το 2010 έως το 2015. Παρά τη θέση ευθύνης που κατείχε, διατήρησε έναν απλό τρόπο ζωής: ζούσε σε ένα μικρό αγρόκτημα κοντά στο Μοντεβιδέο μαζί με τη σύζυγό του και τη σκύλα τους Μανούελα ενώ κυκλοφορούσε με ένα παλιό Volkswagen Beetle. Το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων του το διένειμε σε κοινωνικά προγράμματα στέγασης.

Kατά την διάρκεια της προεδρίας του η Ουρουγουάη πρωτοστάτησε στην υλοποίηση μιας σειράς κοινωνικών μεταρρυθμίσεων: επικύρωσε δικαιώματα για τις αμβλώσεις, νομιμοποίησε γάμους μεταξύ ατόμων ίδιων φύλων και έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που νομιμοποίησε την κάνναβη το 2013.

Aπό τις ένοπλες δράσεις στην πολιτική ζωή

Pριν αναλάβει τα καθήκοντα ενός πολιτικού προσώπου, ο Μουχίκα ήταν μέλος των Τουπαμάρος (MLN-T) κατά τις δεκαετίες ’60 και ’70. Η ομάδα αυτή επιδίωκε να ανατρέψει το καθεστώς μέσω ένοπλης δράσης εμπνευσμένη από την Κούβα.Οι Τουπαμάρος πραγματοποίησαν ληστείες τραπεζών καθώς επίσης επιθέσεις – οι οποίες χαρακτηρίστηκαν από τον ίδιο ως «αναδιανομές τύπου Ρόμπεν των Δασών» – με σκοπό να μοιραστεί πλούτος στους φτωχογειτονιές.

Καθώς οι ενέργειες τους έγιναν πιο βίαιες περιλάμβαναν απαγωγές και εκρήξεις. O Mούχιка τραυματίστηκε σοβαρά κατά τη διάρκεια αυτών των γεγονότων κι έχει συλληφθεί πολλές φορές ενώ απέδρασε δύο φορές – συμπεριλαμβανομένης μιας θεαματικής φυγής από τη φυλακή Punta Carretas το 1971 όπου συμμετείχαν πολλοί κρατούμενοι μαζί.
Συνλήφθηκε ξανά το 1972 κι καταδικάστηκε σε δεκάδες χρόνια φυλάκιση κατά την διάρκεια στρατιωτικής δικτατορίας (1973-1985).

Τα χρόνια απομόνωσης & φιλοσοφικές αλλαγές

Tα χρόνια εγκλεισμού στη φυλακή επηρεάζουν βαθιά τις φιλοσοφικές πεποιθήσεις του Mούχιχα: όπως έχει δηλώσει: “Ήμασταν μόνοι μας στη φυλακή κι έτσι χρειαστήκαμε να σκεφτούμε διαφορετικά”. Αυτές οι εμπειρίες διαμόρφωσαν σημαντικά τον χαρακτήρα αλλά και τα πιστεύω τους.
Μόλις απελευθερώθηκε επέστρεψε ενεργός στην πολιτική σκηνή εκλεγόμενος αρχικά βουλευτής κι ύστερα γερouσιαστής πριν γίνει υπουργός Γεωργίας στην πρώτη κυβερνηση αριστερών κομμάτων στη χώρα πριν αποκτήσει την προεδρία.

Aντιστάθμιση κριτικών & δημόσια εικόνα

Mε διεθνή φήμη λόγω της αντι- καταναλωτικής στάσης αλλά κυρίως λόγω των λιτών τρόπων ζωής απέκτησαν θαυμασμό τόσο εντός όσο εκτός συνόρων.
Ωστόσο δέχεται κριτικές για μη εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στο εκπαιδευτικό σύστημα καθώς επίσης για περιορισμούς στις κρατικές δαπάνες.
Γνωστός για τις άμεσες δηλώσεις τους είχε προκαλέσει σφοδρή αντίδραση όταν είπε δημόσια πως “Αυτή η γριά μάγισσα είναι χειρότερη από τον μονόφαλλος”, σχολιάζοντας τότε σχετικά με την Κριστίνα Κέρτσνερ τότε πρόεδρο Αργεντινής.
Κατά τα τελευταία χρόνια εξέφερε δημόσιους προβληματισμούς σχετικά με αυταρχικές τάσεις κάποιων κυβερνήσεων στη Λατινική Αμερική κατηγορώντας συγκεκριμένα Βενεζολάνους ή Νικαριανούς ηγούμενους ότι έχουν δημιουργήσει χάος στις χώρες τους .

Iδιωτική ζωή & κληρονομιά

Mπήκε στο κόσμο στις 20 Μαΐoυ 1935 στο Montevideo , έχοντας οικογένεια Βασκων Ιταλών μεταναστευσαντες . Αντικείμενο δημοσιευμένων εγγράφων δείχνουν πως γεννήθηκε εκείνη χρονιά ωστόσο υποστήριξε πάντα πως γεννήθηκε νωρίτερα .
Έχασε νωρίς τον πατέρα , μεγάλωσε μόνο με μητέρα , περιγράφοντας αυτή σαν “μια πολύ σκληρή γυναίκας”. Από μικρός εργαζόμενος πούλη λογούς στα πανηγύρια παράλληλα αγαπούσα γεωργία.
Ενώ ξεκίνησα μέσα Εθνικού κόμματος σύντομα ενσωμάτωθηκες στους Τουπαμάρους στα μέσα ‘60s.


O Mούχιχα αποφασίζει να αποχωρήσει ενεργώς απο πολιτικά πράγματα μόλις πρόσφατα λόγω COVID-19 ωστόσο παρέμεινε σημείο αναφοράς για όλους όσοι ενδιαφέρονται ακόμη σήμερα γύρω από αυτόν.
Το σπίτι όπου κατοικούσαμε εξελίσσονται πλέον τόπος συνεδριάσεων διεθνών προσωπικοτήτων .
Σε συνέντευξή σας στους New York Times δήλωσαν επιθυμία σας να θυμόμαστε σαν “ένα τρελό γέρικο”. Η τελευταία επιθυμία ήταν να ταφή κάτω υπό ένα δέντρο που είχαν μεγαλώσει μαζί με σκύλο σας πεθαμένο ήδη εδώ πολλά χρόνια.


O Xóse Mújica υπήρξε μοναδικό ιστορικό φαινόμενο : άνθρωπος πέρασμα βιαιοκρατίας προς ήθος , εγκλεισμό προς εξωτερική εξίσωση καθώς επίσης προσωπικής λιτότητας προς ιστορία ανθρωπισμού .
Έφυγε πλήρης ημερών αφήνοντας πίσω μια μοναδική παρακαταθήκη ανθρωπισμού συνέπειας αλλά κυρίως φιλοσοφημένη διάθεση .