«Μπουρλότο» από την Τουρκία πριν τη συνάντηση Μητσοτάκη και Ερντογάν – «Χωρίς εμάς στο Αιγαίο δεν κάνετε τίποτα»

Τακτική υπονόμευσης των «ήρεμων νερών» στις σχέσεις της με την Αθήνα φαίνεται ότι ακολουθεί η Άγκυρα, απειλώντας ευθέως να δυναμιτίσει το κλίμα ενόψει της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν. Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ. Σε μια ήδη εμπόλεμη γεωπολιτική «γειτονιά» όπως η δική μας, με την εύθραυστη εκεχειρία στη Γάζα, την πολεμική ρελάνς στη Συρία και την αμερικανική αρμάδα στον Κόλπο να απειλεί το Ιράν, η Τουρκία υπέθεσε – για λόγους που μένουν να ερευνηθούν – ότι είναι η καταλληλότερη στιγμή να ανακοινώσει ότι NAVTEX που ανακοινώνει και αφορούν, όπως υποστηρίζει η Άγκυρα, «δραστηριότητες της Ελλάδας στο Αιγαίο που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο» έχουν ισχύ επ’ αόριστον και όχι για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα δύο ετών. «Τίποτα χωρίς εμάς» Σύμφωνα με ανακοινώσεις του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας και του στρατού, με τις δημοσιευόμενες NAVTEX «όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες εντός των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας μας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που καλύπτουν την υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος, πρέπει να συντονίζονται με τη χώρα μας, λαμβάνοντας υπόψη την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας». Τονίζεται επίσης ότι «η διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των Νήσων Μη Στρατιωτικού Καθεστώτος αντίκειται στις διεθνείς συμφωνίες». Το δε τουρκικό Υπουργείο Άμυνας καταλήγει με προειδοποίηση ότι «οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις θα συνεχίσουν να εξουδετερώνουν μονομερείς δραστηριότητες και πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας που προκύπτουν από τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου». Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, η εντύπωση που δημιουργήθηκε στην Αθήνα ότι πρόκειται για πρωτοφανές γεγονός λόγω της αναφοράς σε διάρκεια έως το 2027 δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Όπως αναφέρεται, οι NAVTEX διακηρυκτικού χαρακτήρα που σχετίζονται με πάγιες τουρκικές αμφισβητήσεις, όπως η υφαλοκρηπίδα, η αποστρατιωτικοποίηση, η έρευνα και διάσωση και η περιοχή ευθύνης έκδοσης NAVTEX, ανανεώνονται σε εβδομαδιαία βάση χωρίς χρονικό περιορισμό. Στο ίδιο πλαίσιο, επισημαίνεται ότι υπάρχουν NAVTEX που αφορούν την Ελλάδα και την Κύπρο και επαναλαμβάνονται τυπικά έως το 2030, ενώ άλλες αναδημοσιεύονται συστηματικά από το 2017 και το 2018. Εκ των πραγμάτων, υποστηρίζεται ότι οι συγκεκριμένες NAVTEX θεωρούνται προκλητικές όχι λόγω της διάρκειάς τους, αλλά επειδή αμφισβητούν κρίσιμα κυριαρχικά δικαιώματα και αρμοδιότητες της Ελλάδας, στο πλαίσιο πάγιων και διακηρυγμένων θέσεων της Τουρκίας. Απειλές Στο ίδιο μήκος κύματος, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις, αφού επαναλαμβάνουν την επ’ αόριστον ισχύ των NAVTEX, σημειώνουν – με μία λανθάνουσα, πλην αισθητή απειλή, ότι «η διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των Νησιών με Αποστρατιωτικοποιημένο Καθεστώς (GASA) αντιτίθεται στις διεθνείς συνθήκες». Και καταλήγουν: «Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις θα συνεχίσουν να καθιστούν ανενεργές, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, τις μονομερείς ενέργειες και πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας τα οποία απορρέουν από τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της». Αναλόγως, ο υποναύαρχος Ζεκί Ακτούρκ, δήλωσε: «Με τις ειδοποιήσεις NAVTEX που δημοσιεύουμε, τονίζουμε ότι όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες εντός των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας μας, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο Πέλαγος, πρέπει να συντονίζονται με τη χώρα μας…». AP Οι φόβοι της Αθήνας για την τουρκική συμμετοχή στο τραμπικό «Συμβούλιο Ειρήνης» Η Άγκυρα, όμως, δεν περιορίζει τακτική ένταση μόνο στη χρήση «παραδοσιακών» – έστω και με αναβάθμιση – μέσων, όπως οι NAVTEX, αλλά προσπαθεί να εκμεταλλευθεί εναντίον της Αθήνας, κάθε προσφερόμενη ευκαιρία. Χαρακτηριστικό είναι το πρόσφατο δημοσίευμα του Euractiv, σύμφωνα με το οποίο, η Αθήνα ανησυχεί για το ενδεχόμενο η Άγκυρα να εκμεταλλευτεί την παρουσία της στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ, ώστε να ενισχύσει τους δεσμούς της με την Ουάσιγκτον, να ανοίξει τα ελληνοτουρκικά θέματα και να επιδιώξει εμπλοκή του Αμερικανού προέδρουπρος όφελός της. Η ελληνική κυβέρνηση, σημειώνει το Euractiv, προσπαθεί να πετύχει μια λεπτή ισορροπία: «να ευθυγραμμιστεί με την ΕΕ για την προάσπιση των συμφερόντων της στην ανατολική Μεσόγειο έναντι της Τουρκίας, ενώ ταυτόχρονα να καλλιεργήσει στενότερους δεσμούς με την Ουάσινγκτον». Η ανακοίνωση Τραμπ έχει ενισχύσει τους φόβους στην Αθήνα, αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ότι τα Ηνωμένα Έθνη και το διεθνές δίκαιο, ακρογωνιαίοι λίθοι της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, ενδέχεται να παρακαμφθούν ή να αποδυναμωθούν. Η Ελλάδα, μαζί με άλλα 24 κράτη-μέλη της ΕΕ, θα μείνει εκτός του Συμβουλίου Ειρήνης, ενώ η γειτονική Τουρκία έσπευσε να πάρει θέση στο τραπέζι του νέου θεσμού που προωθεί ο Ντόναλντ Τραμπ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το Συμβούλιο Ειρήνης θα πρέπει να περιοριστεί στη Γάζα, εκφράζοντας την ανησυχία ότι διαφορετικά άλυτες διαφορές στη γειτονιά της Ελλάδας θα μπορούσαν να υπαχθούν στην αρμοδιότητά του. «Η επιχειρηματική προσέγγιση Τραμπ» ανησυχεί την Αθήνα «Η Τουρκία και η Λιβύη έχουν εδώ και χρόνια διαφορές με την Ελλάδα και την Κύπρο σχετικά με τα θαλάσσια σύνορα στην ανατολική Μεσόγειο. Ενώ η Ελλάδα έχει κυρώσει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και την επικαλείται συστηματικά απέναντι στις αξιώσεις της Άγκυρας, η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος», αναφέρει το Euractiv και προσθέτει: «Αυτή η πολιτική αντιπαράθεση έχει επί χρόνια εμποδίσει τις προσπάθειες αξιοποίησης των ανεκμετάλλευτων κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου της Μεσογείου. Ωστόσο, η επιχειρηματικού τύπου προσέγγιση του Τραμπ θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια πολιτική διευθέτηση στην περιοχή – μια εξέλιξη που, σύμφωνα με τον Γιώργο Τζογόπουλο, ανώτερο ερευνητή στο Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ), είναι απλώς θέμα χρόνου». «Παραμένει ασαφές αν το πρόσχημα θα είναι το λεγόμενο Συμβούλιο Ειρήνης με διευρυμένες αρμοδιότητες ή η απευθείας αμερικανική διαμεσολάβηση», δήλωσε ο κ. Τζογόπουλος στο Euractiv. «Σε κάθε περίπτωση, όμως, θα παρουσιαστεί με τρόπο που να ταιριάζει στη λογική του Τραμπ, η οποία είναι προσανατολισμένη στις επιχειρήσεις». Αν η αμερικανική εμπλοκή στην περιοχή ενταθεί, πρόσθεσε ο Τζογόπουλος, η Άγκυρα είναι πιθανό να ευνοήσει ένα μοντέλο στο οποίο οι περιφερειακοί δρώντες «λύνουν τα ζητήματα μεταξύ μας, με την Αμερική του Τραμπ να λειτουργεί ως διαμεσολαβητής», παραμερίζοντας ουσιαστικά τον ΟΗΕ. Ένα σημάδι του αυξανόμενου ρόλου της Ουάσινγκτον είναι ότι, κατά τη δεύτερη θητεία Τραμπ, οι αμερικανικοί ενεργειακοί κολοσσοί Chevron και ExxonMobil έχουν συνάψει συμφωνίες με όλους τους βασικούς παίκτες της περιοχής – Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρο και Λιβύη.