Στρατηγική Μείωσης Φοροδιαφυγής και Παραοικονομίας στην Ελλάδα

Η κυβέρνηση έχει θέσει ως προτεραιότητα την περαιτέρω μείωση της φοροδιαφυγής, στοχεύοντας στη βελτίωση των δημοσιονομικών δεικτών. Αυτή η προσπάθεια αποσκοπεί στη δημιουργία μεγαλύτερων πλεονασμάτων και στην εξασφάλιση δημοσιονομικού χώρου για τις προγραμματισμένες φοροελαφρύνσεις και παροχές.

Οι αρμόδιες φορολογικές αρχές ενισχύουν συνεχώς τα εργαλεία τους μέσω νέων ψηφιακών εφαρμογών που κλείνουν “παράθυρα” για τη φοροδιαφυγή, λειτουργώντας παράλληλα ως μηχανισμός εντοπισμού των παραβατών που έχουν διαφύγει από τον έλεγχο.

Επιπλέον, οι προσπάθειες κατά της παραοικονομίας αυξάνονται, καθώς αυτή είναι διαδεδομένη στην Ελλάδα και συνεχώς βρίσκει νέους τρόπους να επιβιώνει. Στο υπουργείο Οικονομικών αναγνωρίζεται ότι παρά τις σημαντικές προόδους που έχουν γίνει, η παραοικονομία εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή πρόκληση για την οικονομία μας.

Χαμένες Εσοδοι: 25 Δισεκατομμύρια Ετησίως

Σύμφωνα με δεδομένα του World Economics, η “μαύρη οικονομία” πέρυσι αντιστοιχούσε στο 22,4% του ελληνικού ΑΕΠ ή περίπου 78 δισεκατομμύρια ευρώ (86 δισεκατομμύρια δολάρια). Αντίστοιχα στοιχεία από το υπουργείο Οικονομικών δείχνουν μια ελαφρώς μικρότερη εκτίμηση. Η κυβέρνηση προσπαθεί να επικαλεστεί ότι έχει μειώσει την παραοικονομία σε ποσοστό 16% του ΑΕΠ σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία.

Ωστόσο είτε μιλάμε για το 22,4% είτε για το 16%, αυτό σημαίνει τεράστια απώλεια εσόδων για τον κρατικό προϋπολογισμό τη στιγμή που οι “νόμιμοι” φορολογούμενοι – νοικοκυριά και επιχειρήσεις – φέρουν μεγάλα βάρη ώστε να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η παραοικονομία στερεί από το Δημόσιο περίπου 25 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως – ένα ποσό αρκετό ώστε να υποστηρίξει μεγάλες αναπτυξιακές πρωτοβουλίες ή ακόμα και να χρηματοδοτήσει σημαντικές αυξήσεις σε χαμηλοσυνταξιούχους ή δημόσιους υπαλλήλους.

Eφικτός Στόχος: Περιορισμός στο 10%-12%

Η καταπολέμηση της διαφεύγουσας φορολογητέας ύλης είναι δύσκολη καθώς η παραoικονoμία υπάρχει σε όλες τις χώρες. Ωστόσο θεωρείται εφικτός στόχος ο περιορισμός της στα επίπεδα του 10%-12% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με υπολογισμούς στελεχών του Υπουργείου Οικονομικών αυτό θα μπορούσε να αποφέρει πρόσθετα έσοδα ύψους τουλάχιστον 8 δισεκατομμυρίων ευρώ κάθε χρόνο.

Tα τελευταία χρόνια οι προσπάθειες έχουν αρχίσει να αποδίδουν καρπούς καθώς η “μαύρη οικονομία” έχει μειωθεί αισθητά από την περίοδο της μεγάλης κρίσης χρέους.Έρευνα από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δείχνει ότι κατά την κορυφή της κρίσης το 2013 είχε φτάσει στο επίπεδο του 30% επί του ΑΕΠ – καθιστώντας την Ελλάδα πρώτη στις χειρότερες θέσεις μεταξύ των χωρών της ΕΕ.

Kλάδοι Υψηλής Φοροδιαφυγής

Sτην Ελλάδα είναι γνωστοί οι κλάδοι στους οποίους ανθεί η παραoικονoμία και η φοροδιαφυγή. Παρά τις εντατικές προσπάθειες των αρχών μέσω ψηφιακών εργαλείων και μέτρων πίεσης προς τους επαγγελματίες αυτούς, τα αποτελέσματα δεν είναι πάντοτε θετικά:

• Eλεύθερα επαγγέλματα: Γιατροί, δικηγόροι κλπ.
• Eστίαση & Ψυχαγωγία:
• Tουριστικός Τομέας:

Mεγάλη διαφορα υπάρχει επίσης ανάμεσα στις διάφορες γεωγραφικές περιοχές όσον αφορά τους δείκτες παραoικονoμίας αλλά και πόσο αυτοί έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια. Οι περιοχές με ισχυρή οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζουν γρηγορότερη πρόοδο στον περιορισμό αυτής συγκριτικά με πιο απομονωμένες περιοχές όπου ο αντίκτυπος είναι λιγότερος.

Mέτρα Καταπολέμησης Παραoικονoμίας

• Ψηφιοποίηση συναλλαγών: Διάδοση συστημάτων POS και σύνδεση ταμειακών μηχανών με POS. 
• DigiDATA: 
• Eνίσχυση ελέγχου: 

Mε βάση έκθεση διεθνών οργανισμών υπάρχει σαφή σύνδεση μεταξύ ανάπτυξης ψηφιακής υποδομής κι ηλεκτρονικών συναλλαγών καθώς αυτά συμβάλλουν στη συρρίκνωση της παραOikonomias. Η επιτυχής εφαρμογή αυτών εξαρτάται από τη συνέχιση ψηφοποίησης ,ενίσχυσης των ελέγχων κι αντιμετώπισης διαφοράς .