Η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, προειδοποίησε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της ζήτησης για οικονομική στήριξη από τις χώρες, εκτιμώμενη έως και 50 δισεκατομμύρια δολάρια βραχυπρόθεσμα. Η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, δήλωσε σήμερα ότι το Ταμείο αναμένει αύξηση της ζήτησης των χωρών για οικονομική στήριξη κατά 20-50 δισεκατομμύρια δολάρια βραχυπρόθεσμα, ως συνέπεια των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή στην παγκόσμια οικονομία.
Η κ. Γκεοργκίεβα τόνισε ότι η σύγκρουση, παρά την προσωρινή κατάπαυση του πυρός, δοκιμάζει την παγκόσμια οικονομία, με τη ροή πετρελαίου να μειώνεται κατά 13% και αυτή του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) κατά 20% παγκοσμίως. Η μειωμένη προσφορά έχει προκαλέσει εκρηκτική αύξηση των τιμών και σοβαρές διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Στο πλαίσιο της επικείμενης εαρινής συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, η κ. Γκεοργκίεβα επανέλαβε ότι ο πόλεμος οδήγησε το ΔΝΤ στην αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεων για την παγκόσμια ανάπτυξη, όπως είχε ήδη αναφέρει στο πρακτορείο Reuters τη Δευτέρα.
Αν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε μια 15ήμερη κατάπαυση του πυρός με το Ιράν, οι συνεχιζόμενοι βομβαρδισμοί του Ισραήλ στον Λίβανο απειλούν να εκτροχιάσουν τις ειρηνευτικές συνομιλίες. «Ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση, δεν θα υπάρξει ομαλή επιστροφή στην προτέρα κατάσταση», προειδοποίησε η κ. Γκεοργκίεβα. Ως παράδειγμα ανέφερε τη Βιομηχανική Πόλη Ρας Λαφάν, όπου παράγεται το 93% του LNG του Κόλπου. Η πόλη παραμένει κλειστή από την 2α Μαρτίου και εκτιμάται ότι θα χρειαστούν 3-5 χρόνια για να επανέλθει σε πλήρη δυναμικότητα. «Το γεγονός είναι ότι δεν γνωρίζουμε πραγματικά τι επιφυλάσσει το μέλλον για τις διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ ή για την ανάκαμψη των αεροπορικών μεταφορών. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι η ανάπτυξη θα είναι πιο αργή, ακόμη και αν επιτευχθεί διαρκής ειρήνη», πρόσθεσε.
Οι αλυσιδωτές αντιδράσεις λόγω του πολέμου, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, αναμένεται να συνεχιστούν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η κ. Γκεοργκίεβα προειδοποίησε για διακοπές στη λειτουργία διυλιστηρίων και ελλείψεις σε διυλισμένα προϊόντα πετρελαίου, με άμεσες επιπτώσεις στις μεταφορές, τον τουρισμό και το εμπόριο. Επιπλέον, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή απειλεί να οδηγήσει 45 εκατομμύρια επιπλέον ανθρώπους σε επισιτιστική ανασφάλεια, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ατόμων που υποσιτίζονται σε πάνω από 360 εκατομμύρια.
Το ΔΝΤ αναμένεται να παρουσιάσει την επόμενη εβδομάδα μια σειρά σεναρίων, από μια σχετικά γρήγορη ομαλοποίηση της κατάστασης μέχρι ένα σενάριο όπου οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα παραμείνουν σε πολύ υψηλά επίπεδα για παρατεταμένη περίοδο. Ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο, προβλέπεται μειωμένη ανάπτυξη, εξαιτίας των καταστροφών στις υποδομές, των διαταραχών στον εφοδιασμό, της απώλειας εμπιστοσύνης και άλλων παραγόντων. Να σημειωθεί ότι τον Ιανουάριο, το ΔΝΤ προέβλεπε παγκόσμια ανάπτυξη 3,3% για το τρέχον έτος και 3,2% για το 2027.
Η εαρινή σύνοδος, με τη συμμετοχή εκατοντάδων αξιωματούχων και οικονομολόγων, θα εστιάσει στην αντιμετώπιση των σοκ που προκαλεί ο πόλεμος και στον τρόπο με τον οποίο το ΔΝΤ μπορεί να υποστηρίξει τα μέλη του που βρίσκονται σε ανάγκη. Η κ. Γκεοργκίεβα διαβεβαίωσε ότι το Ταμείο διαθέτει επαρκείς πόρους για να καλύψει τις ανάγκες, χωρίς όμως να κατονομάσει τις χώρες που ενδέχεται να ζητήσουν βοήθεια. Πριν από τον πόλεμο, τα υφιστάμενα προγράμματα του ΔΝΤ ανέρχονταν στα 140 δισεκατομμύρια δολάρια. Μεταξύ Μαΐου 2024 και Μαρτίου 2025, το ΔΝΤ ενέκρινε νέα δάνεια άνω των 36 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Βοστώνης.
«Όχι» στις μεμονωμένες ενέργειες
Η κ. Γκεοργκίεβα προειδοποίησε ότι μια προσαρμογή στη ζήτηση είναι αναπόφευκτη, αλλά προέτρεψε τις χώρες να αποφύγουν ελέγχους τιμών, εξαγωγών και άλλα μέτρα που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν περαιτέρω την κατάσταση. «Καλώ όλες τις χώρες να απορρίψουν τις μεμονωμένες ενέργειες. Μη ρίχνετε λάδι στη φωτιά», είπε.
Επιπλέον, η κ. Γκεοργκίεβα τόνισε ότι, ενώ είναι σημαντικό να παρακολουθούνται οι εξελίξεις, οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει «να παρέμβουν αποφασιστικά με αυξήσεις επιτοκίων» εάν οι πληθωριστικές πιέσεις απειλήσουν να αποσταθεροποιήσουν την κατάσταση και να δημιουργήσουν ένα «πληθωριστικό σπιράλ». Επισήμανε ότι πολλές χώρες εφαρμόζουν μέτρα εξοικονόμησης πόρων, όπως τηλεργασία και περιορισμούς στη χρήση ιδιωτικών οχημάτων. Οι περισσότερες χώρες απέφυγαν τις μη στοχευμένες φορολογικές περικοπές ή τις επιδοτήσεις στην ενέργεια, και το ΔΝΤ συνεργάζεται μαζί τους για να διασφαλίσει ότι τα τυχόν μέτρα που λαμβάνονται θα είναι προσωρινά.