Παρά τη θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας και την αδιαμφισβήτητη εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών, τα εκατομμύρια “κόκκινα” δάνεια που κληροδότησε η δεκαετής κρίση χρέους εξακολουθούν να φρενάρουν την πραγματική ανάπτυξη, κρατώντας «ομήρους» εκτός συστήματος εκατομμύρια νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αυτό είναι το αυστηρό μήνυμα που εκπέμπει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τόσο μέσω των επίσημων συμπερασμάτων του από τον τακτικό έλεγχο της ελληνικής οικονομίας (FSAP), όσο και μέσω δηλώσεων αρμόδιου ανώτερου στελέχους. Σε δηλώσεις του στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters, ο Τσαρλς Κοέν, σύμβουλος του ΔΝΤ και επικεφαλής της αποστολής για την αξιολόγηση του ελληνικού χρηματοπιστωτικού τομέα, ανέδειξε το μέγεθος του προβλήματος: περίπου 3 εκατομμύρια μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPLs) εξακολουθούν να βαραίνουν 2,4 εκατομμύρια πολίτες. «Πρόκειται για έναν τεράστιο αριθμό για την ελληνική οικονομία», τόνισε ο κ. Κοέν, εξηγώντας ότι το τεράστιο αυτό μέγεθος έχει υπερφορτώσει το σύστημα. Χωρίς την εξυπηρέτηση αυτών των παλαιών οφειλών, οι περισσότεροι από αυτούς τους πολίτες δεν θα έχουν πρόσβαση σε νέο δανεισμό, γεγονός που «φρενάρει» την πλήρη ανάκαμψη. «Το μεγάλο στοίχημα είναι η διόρθωση των ισολογισμών των νοικοκυριών. Πρέπει να δημιουργηθεί μια κατάσταση όπου ο μέσος Έλληνας θα είναι και πάλι ενεργός συμμετέχων» στην αγορά για στεγαστικά δάνεια και δάνεια μικρών επιχειρήσεων, υπογράμμισε ο αξιωματούχος του Ταμείου. Ο κίνδυνος για τις τράπεζες και οι καθυστερήσεις στα δικαστήρια Αν και το 2019 η Ελλάδα προχώρησε στη δημιουργία δευτερογενούς αγοράς και εφάρμοσε το σχέδιο προστασίας περιουσιακών στοιχείων («Ηρακλής»), μεταφέροντας δάνεια 60 δισ. ευρώ στους servicers (εταιρείες διαχείρισης), το σύστημα δεν έχει ανταποκριθεί με την ταχύτητα που θα επιθυμούσαν οι διεθνείς οργανισμοί. Οι δικαστικές διαμάχες μεταξύ τραπεζών, servicers και δανειοληπτών λιμνάζουν. «Τα πινάκια στα δικαστήρια είναι κάπως υπερφορτωμένα, επειδή δεν υπάρχουν απαραίτητα δικαστές εξειδικευμένοι σε τέτοιου είδους ζητήματα, με αποτέλεσμα να χρειάζεται πολύς χρόνος για να περάσουν από το σύστημα», σημείωσε ο κ. Κοέν. Επιπλέον, ο αποκλεισμός των μικρομεσαίων επιχειρήσεων από την πίστωση έχει οδηγήσει τις τράπεζες να συγκεντρώνουν τον δανεισμό τους σε λίγους, μεγάλους εταιρικούς ομίλους, γεγονός που, σύμφωνα με το ΔΝΤ, τις καθιστά πιο ευάλωτες σε διεθνείς αναταράξεις. Αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών, ωστόσο, μιλώντας στο Reuters, υποβάθμισε τον κίνδυνο, χαρακτηρίζοντας τα «κόκκινα» δάνεια ως ένα «πρόβλημα-κληρονομιά» που δεν περιορίζει την ανάπτυξη. Τι αναφέρει η επίσημη έκθεση του ΔΝΤ Η επίσημη ανακοίνωση του Ταμείου αναγνωρίζει την ισχυρή ανάκαμψη των τραπεζών, ωστόσο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για δομικές αδυναμίες: Η πιστωτική επέκταση στον ιδιωτικό τομέα αυξήθηκε κατά 5,3% (σε ετήσια βάση) τον Ιανουάριο του 2026, κυρίως χάρη στις επιχειρήσεις. Η στεγαστική πίστη γύρισε σε θετικό πρόσημο για πρώτη φορά μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση (υποβοηθούμενη από το πρόγραμμα MyHome II), αν και παραμένει σε μέτρια επίπεδα. Τα NPLs εντός των τραπεζικών ισολογισμών βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά και η ρευστότητα παραμένει ισχυρή. Όμως, ο ρυθμός διευθέτησης του προβληματικού χρέους παραμένει αργός, επιβαρύνοντας τη ζήτηση για νέες πιστώσεις από τα πληγέντα νοικοκυριά. Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι αν και ο άμεσος δεσμός κράτους-τραπεζών είναι μέτριος, εντείνεται από τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις στους ισολογισμούς, όπως οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (DTCs) και οι κρατικές εγγυήσεις στις τιτλοποιήσεις των NPLs. Σε περίπτωση σοκ, αυτοί οι κίνδυνοι θα μπορούσαν να ενισχύσουν αρνητικές αντιδράσεις στην αγορά. Οι συστάσεις του Ταμείου Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, το πρόγραμμα αξιολόγησης (FSAP) του ΔΝΤ προτείνει στοχευμένες παρεμβάσεις: Νομική κατοχύρωση για την επιταχυνόμενη απόσβεση των DTCs, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα των τραπεζικών κεφαλαίων. Απλοποίηση νομικού πλαισίου και ενίσχυση της δικαστικής διαδικασίας για την αφερεγγυότητα και τα δικαιώματα των πιστωτών. Ενισχυμένη εποπτεία των servicers με την κατανομή πρόσθετων εποπτικών πόρων. Καλύτερη προστασία έναντι νέων κινδύνων, όπως ο κυβερνοχώρος (cyber risk), και ενίσχυση του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων με δημόσιο δίχτυ ασφαλείας (public backstop).
Επικαιρότητα