Συστάσεις του ΕΟΔΥ για την Προστασία από τα Κουνούπια
Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) καλεί τους πολίτες να υιοθετήσουν μέτρα προστασίας από τα κουνούπια, προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος μόλυνσης από τον ιό του Δυτικού Νείλου, που αναμένεται να επανεμφανιστεί τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με τον οργανισμό, έχουν καταγραφεί κρούσματα της λοίμωξης σε πολλές χώρες παγκοσμίως και ειδικότερα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών και φθινοπωρινών μηνών.Από το 2010 μέχρι σήμερα, η Ελλάδα έχει αντιμετωπίσει περιστατικά σχεδόν κάθε χρόνο.
Συγκεκριμένα, από το 2010 έως το 2024 έχουν σημειωθεί στη χώρα μας συνολικά 2.088 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης λόγω του ιού Δυτικού Νείλου (με μέσο όρο περίπου 145 περιστατικά ετησίως). Από αυτά, τα 1.471 (ποσοστό 70%) παρουσίασαν συμπτώματα που αφορούν το κεντρικό νευρικό σύστημα και έχουν καταγραφεί συνολικά 292 θάνατοι ασθενών με λοίμωξη από τον συγκεκριμένο ιό. Το προηγούμενο έτος (2024), στην Ελλάδα καταγράφηκαν συνολικά 220 εγχώρια περιστατικά της νόσου, εκ των οποίων τα 157 είχαν εκδηλώσεις σχετικές με το κεντρικό νευρικό σύστημα – ενώ υπήρξαν επίσης και 35 θάνατοι.
Με βάση τις ιστορικές επιδημιολογικές πληροφορίες,είναι αναμενόμενο ότι θα υπάρξουν νέα περιστατικά κατά την τρέχουσα περίοδο δραστηριότητας των κουνουπιών (2025). Για αυτόν τον λόγο, ο ΕΟΔΥ έχει ήδη ενημερώσει τους υγειονομικούς επαγγελματίες σε όλη τη χώρα σχετικά με την ανάγκη για αυξημένη προσοχή απέναντι στη νόσο αυτή.
Πληροφορίες για τον Ιό του Δυτικού Νείλου
Η μετάδοση του Ιού Δυτικού Νείλου πραγματοποιείται κυρίως μέσω τσιμπημάτων μολυσμένων «κοινών» κουνουπιών. Αυτά τα έντομα μολύνονται κυρίως μέσω πτηνών που είναι φορείς του ίδιου virus (κυρίως άγρια πτηνά). Οι άνθρωποι που προσβάλλονται μπορούν να μεταδώσουν περαιτέρω τον virus είτε σε άλλα κουνούπια είτε σε άλλους ανθρώπους μέσω άμεσης επαφής.
Οι περισσότεροι άνθρωποι που μολύνονται δεν εμφανίζουν σοβαρά συμπτώματα ή μπορεί να παρουσιάσουν μόνο ήπια σημάδια της νόσου. Ωστόσο, ένα μικρό ποσοστό (λιγότερο από το 1%) μπορεί να αναπτύξει σοβαρή ασθένεια που πλήττει το νευρικό σύστημα όπως η εγκεφαλίτιδα ή η μηνιγγίτιδα. Άτομα ηλικίας άνω των πενήντα ετών καθώς και όσοι πάσχουν από ανοσοκαταστολή ή χρόνιες παθήσεις διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.
Λόγω της πολύπλοκης φύσης της επιδημιολογίας αυτού του virus και των πολλαπλών παραμέτρων που την καθορίζουν, οι περιοχές όπου ενδέχεται να εμφανιστούν νέα περιστατικά δεν μπορούν πάντα να προβλεφθούν αξιόπιστα. Γι’ αυτό ακριβώς ο ΕΟΔΥ συνιστά την εφαρμογή προσωπικών μέτρων προστασίας έναντι των κουνούπιων καθ’ όλη τη διάρκεια κυκλοφορίας τους:
- Xρησιμοποιείτε πιστοποιημένα εντομοαπωθητικά προϊόντων σώματος και περιβάλλοντος σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης σας.
- Mην αφήνετε στάσιμα νερά στις ιδιωτικές σας εγκαταστάσεις ώστε να περιορίζετε τις εστίες αναπαραγωγής αυτών των εντόμων.
Iδιαίτερα οι ηλικιωμένοι καθώς επίσης οι ανοσοκατεσταλμένοι ή όσοι πάσχουν από χρόνιες παθήσεις θα πρέπει να τηρούν αυστηρά αυτά τα μέτρα προστασίας λόγω υψηλού κινδύνου σοβαρών λοιμώξεων.
Kαθ’ όλη τη διάρκεια μετάδοσης της νόσου ο ΕΟΔΥ διεξάγει ενισχυμένη επιδημιολογική παρακολούθηση καθώς επίσης ενεργή έρευνα σχετικά με έντομα σε εθνικό επίπεδο ώστε ν’ ενημερώνει συνεχώς τόσο τους υγειονομικούς επαγγελματίες όσο και το κοινό για τις εξελίξεις γύρω απ’ αυτή τη νόσο.
Aξιοσημείωτο είναι ότι οι προτεινόμενες δράσεις πρόληψης βασίζονται στην αξιολόγηση κινδύνου ανά περιοχή όπως αυτές περιγράφονται στο «Σχέδιο Δράσης για τη λοίμωξη απο τον Ιό Δυτικού Νείλου» του υπουργείου Υγείας προς μια οργανωμένη εφαρμογή στρατηγικών διαχείρισης κινδύνων μετάδοσης αυτού του virus.