Ο αγροδιατροφικός τομέας αποτελεί κορυφαία στρατηγική προτεραιότητα για την Επιτροπή Ανταγωνισμού, όπως τόνισε η αντιπρόεδρος Χαρά Νικολοπούλου κατά την ομιλία της στο 16ο Food Retail Conference. Η αυξημένη σημασία του κλάδου, σύμφωνα με την κ. Νικολοπούλου, συνδέεται άμεσα με την πορεία των τιμών: τα στοιχεία του 2025 καταδεικνύουν ότι ο πληθωρισμός τροφίμων άσκησε τη δεύτερη μεγαλύτερη επίδραση στον εθνικό δείκτη τιμών καταναλωτή.
Η δράση της Επιτροπής, όπως ανέλυσε, καλύπτει πολλαπλά επίπεδα. Περιλαμβάνει την ενεργή καταπολέμηση αντιανταγωνιστικών πρακτικών, ενώ παράλληλα προωθεί πολιτικές που ενισχύουν τη διαφάνεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την καινοτομία στον κλάδο των τροφίμων.
Ειδική αναφορά έγινε στον έλεγχο συγκεντρώσεων, με την Επιτροπή να αξιολογεί ετησίως δεκάδες εξαγορές και συγχωνεύσεις. Ο κλάδος του λιανικού εμπορίου τροφίμων, όπως επεσήμανε η αντιπρόεδρος, παρουσιάζει σταθερά τον υψηλότερο αριθμό γνωστοποιούμενων συναλλαγών την τελευταία δεκαετία, γεγονός που υπογραμμίζει τόσο τη δυναμική του όσο και την επιτακτική ανάγκη για αυστηρή εποπτεία.
Στον τομέα της βιώσιμης ανάπτυξης, η Επιτροπή έχει αναπτύξει ένα εξειδικευμένο ρυθμιστικό περιβάλλον («sustainability sandbox»). Μέσω αυτού, εξετάζονται συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων που στοχεύουν στην επίτευξη περιβαλλοντικών και τεχνολογικών στόχων. Όπως εξηγήθηκε, ακόμη και συμφωνίες που ενδέχεται να επηρεάζουν τον ανταγωνισμό – όπως η θέσπιση πιστοποιήσεων για την καλή μεταχείριση των ζώων, με πιθανή αύξηση των τιμών – μπορούν να λάβουν θετική αξιολόγηση, εφόσον συμβάλλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη της αλυσίδας αξίας.
Παράλληλα, η Επιτροπή συνεχίζει τους εντατικούς ελέγχους για τον εντοπισμό αντιανταγωνιστικών πρακτικών. Πρόσφατες περιπτώσεις περιλαμβάνουν την επιβολή προστίμων σε αγορές όπως οι ζωοτροφές για κατοικίδια, τα δημητριακά πρωινού και οι όμιλοι αγορών. Οι έρευνες επεκτείνονται τόσο στη λιανική αγορά μεγάλων αλυσίδων όσο και στον πρωτογενή τομέα και τη μεταποίηση, με αιφνίδιους ελέγχους για πιθανές συμπράξεις και καταχρήσεις δεσπόζουσας θέσης.
Ωστόσο, διευκρινίστηκε ότι ζητήματα αθέμιτων εμπορικών πρακτικών στις σχέσεις μεταξύ παραγωγών και προμηθευτών – όπως καθυστερημένες πληρωμές ή μονομερείς αλλαγές συμβολαίων – δεν υπάγονται πρωτίστως στην αρμοδιότητα της Επιτροπής Ανταγωνισμού, αλλά της αρμόδιας επιτροπής του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.
Πέρα από τον ελεγκτικό της ρόλο, η Επιτροπή επενδύει στην εξωστρέφεια και την ενημέρωση της αγοράς. Ήδη έχουν δημοσιευτεί κλαδικές μελέτες για την αγροδιατροφική αλυσίδα, καλύπτοντας τομείς όπως οι ζωοτροφές, τα κτηνιατρικά φάρμακα, το ελαιόλαδο και τα γαλακτοκομικά, ενώ έχει πραγματοποιηθεί και συνολική εξέταση του κλάδου των σούπερ μάρκετ. Η πιο πρόσφατη πρωτοβουλία είναι μια εκτεταμένη έρευνα που καλύπτει ολόκληρη την αλυσίδα αξίας του αγροδιατροφικού τομέα, από την παραγωγή έως τη διάθεση, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026.
Η κ. Νικολοπούλου απηύθυνε έκκληση για ενεργή συνεργασία από τις επιχειρήσεις, τονίζοντας ότι η συλλογή αξιόπιστων στοιχείων είναι κρίσιμη για τη διαμόρφωση μιας σαφούς εικόνας της λειτουργίας της αγοράς και, κατ’ επέκταση, για τη χάραξη αποτελεσματικότερων πολιτικών.