Με μία θεσμικού τύπου «παρέμβαση» για το ασυμβίβαστο μεταξύ υπουργού και βουλευτή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε χθες να βρει προσωρινή διέξοδο από τις πιέσεις που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση, εξαιτίας της δεύτερης δικογραφίας που χειρίζεται η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Το newsletter του webreporter καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Η πρόταση, την οποία όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός θα θέσει προς συζήτηση μετά τις εκλογές, απαιτεί πρωτίστως την ένταξή της στη διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης. Για να εφαρμοστεί, θα χρειαστεί να λάβει αυξημένη πλειοψηφία είτε στην παρούσα είτε στην επόμενη Βουλή.
Όπως ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, η πρόταση θα παρουσιαστεί από τον πρωθυπουργό στο επερχόμενο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας στα μέσα Μαΐου. Δεν αποκλείεται, δε, να ανοίξει ο δρόμος και για τη μείωση του αριθμού των βουλευτών, από τους 300 που είναι σήμερα, με στόχο «να μην έχουμε στην πραγματικότητα, αντί για 300, συνολικά 350 γραφεία βουλευτών».
Το Γαλλικό Μοντέλο
Η ιδέα παραπέμπει στο γαλλικό μοντέλο, όπου ένας εκλεγμένος βουλευτής που αναλαμβάνει υπουργικό αξίωμα, παύει αυτομάτως να ασκεί τα κοινοβουλευτικά του καθήκοντα. Η έδρα του καταλαμβάνεται από τον αναπληρωτή του, ο οποίος έχει εκλεγεί μαζί του από την ίδια εκλογική περιφέρεια. Στη Γαλλία, οι περιφέρειες είναι μονοεδρικές και οι υπουργοί δεν επιτρέπεται να συμμετέχουν στις ψηφοφορίες του Κοινοβουλίου.
Στην ελληνική εκδοχή, θα προβλέπεται η αναστολή της βουλευτικής ιδιότητας για όσους βουλευτές επιλέγονται από τον εκάστοτε πρωθυπουργό για να γίνουν υπουργοί. Για όσο διάστημα υπηρετούν ως υπουργοί, δεν θα έχουν βουλευτική ιδιότητα και θα αντικαθίστανται από τον πρώτο επιλαχόντα στην αντίστοιχη εκλογική περιφέρεια. Σε περίπτωση ανασχηματισμού και απομάκρυνσής τους από το υπουργικό πόστο, θα επανέρχονται στη θέση του βουλευτή και θα μπορούν να είναι εκ νέου υποψήφιοι.
Η πρόταση του πρωθυπουργού προκάλεσε αμηχανία, νευρικότητα και ποικίλες αντιδράσεις στους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας. Η πλειονότητα εξ αυτών εξέφρασε την άποψη ότι, αντί να μειωθούν οι πελατειακές σχέσεις, θα ενισχυθεί ο ανταγωνισμός μεταξύ των υποψηφίων στην ίδια περιφέρεια. Αυτό αφορά ιδίως τη σχέση μεταξύ του βουλευτή που έγινε υπουργός και του επιλαχόντα που ανέλαβε την έδρα του, καθώς ο πρώτος θα επιδιώκει την επανεκλογή του, ενώ ο δεύτερος θα προσπαθεί να διατηρήσει την επιρροή που απέκτησε στο εκλογικό σώμα, παρότι δεν τον ανέδειξε αρχικά ο ίδιος.
Άλλοι βουλευτές ανέφεραν ότι ένας βουλευτής θα αγωνίζεται για να εκλεγεί και στη συνέχεια θα «παραχωρεί» τη θέση του στον επιλαχόντα για να αναλάβει υπουργικό χαρτοφυλάκιο, και όταν αποχωρήσει από την κυβέρνηση, θα πρέπει να αρχίζει τον αγώνα από την αρχή. Κάποιοι, τέλος, επισήμαναν ότι αν το μοντέλο ίσχυε σήμερα, δεδομένου του αριθμού των βουλευτών που συμμετέχουν στην κυβέρνηση, περίπου το ένα τέταρτο της κοινοβουλευτικής ομάδας θα εκπροσωπούνταν από επιλαχόντες.