Αύξηση Τιμών και Επιπτώσεις στην Οικονομία

Σημαντικές πιέσεις από το εξωτερικό αναμένονται να πλήξουν κυρίως τα νοικοκυριά με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, τα οποία ήδη βιώνουν δυσκολίες εδώ και τέσσερα χρόνια. Μια από τις κύριες αιτίες είναι η «βόμβα» που σχετίζεται με την αύξηση των τιμών στα τρόφιμα,όπου οι εισαγωγές καταγράφουν μια εντυπωσιακή άνοδο άνω του 7%.

Μια δεύτερη σημαντική εξέλιξη προέρχεται από τη σύγκρουση Ισραήλ – Ιράν, η οποία έχει προκαλέσει εκτόξευση στις τιμές του πετρελαίου. Αυτή η αύξηση θα επηρεάσει επίσης τις τιμές του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες στην Ελλάδα είναι ήδη εξαιρετικά υψηλές σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όσον αφορά τα τρόφιμα, παρατηρείται ότι μετά από μια περίοδο σταθερότητας μέχρι το τέλος του 2024, οι τιμές έχουν αρχίσει να αυξάνονται. Η Ελληνική Στατιστική Αρχή κατέγραψε τον Απρίλιο σημαντική αύξηση στις τιμές των εισαγόμενων τροφίμων και πρώτων υλών για τη διατροφή. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την ανοδική πίεση σχεδόν σε όλα τα προϊόντα που βρίσκονται στα ράφια των καταστημάτων.

Ειδικότερα, οι χονδρικές τιμές για τα εισαγόμενα τρόφιμα παρουσίασαν αύξηση 7,1% τον Απρίλιο σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα πέρυσι. Δεδομένου ότι πρόκειται για χονδρικές τιμές αγαθών που θα φτάσουν στους καταναλωτές τους επόμενους μήνες, ανάλογα με την κατηγορία των τροφίμων (ταχυκίνητα ή όχι), οι επιπτώσεις αυτές μπορεί να γίνουν αισθητές είτε άμεσα είτε ύστερα από καθυστέρηση αρκετών μηνών.

Η κατάσταση αυτή ενισχύει περαιτέρω την πληθωριστική ψυχολογία στην αγορά καθώς οδηγεί σε αυξήσεις ακόμα και για προϊόντα που δεν επηρεάζονται άμεσα.Σύμφωνα με στοιχεία του Γενικού Δείκτη Τιμών Εισαγωγών στη Βιομηχανία τον Απρίλιο 2025 σε σχέση με πέρυσι σημειώθηκε πτώση κατά 6,3%, ενώ ο αντίστοιχος δείκτης είχε σημειώσει αύξηση το προηγούμενο έτος.

Ο μέσος Γενικός Δείκτης για το δωδεκάμηνο Μαΐου 2024 – Απριλίου 2025 παρουσίασε επίσης πτώσεις κατά 2,3%. Ωστόσο αυτή η υποχώρηση οφείλεται κυρίως στη συγκυριακή πτώσης των τιμών πετρελαίου (οι οποίες αναμένεται να ανέβουν ξανά) ενώ άλλες κατηγορίες αγαθών υπήρξαν αντικείμενο ανατιμήσεων.

Επιπτώσεις στον Τομέα Καυσίμων

Η πρόσφατη επίθεση του Ισραήλ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν προκάλεσε σοβαρές αντιδράσεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου καθώς οι τιμές εκτοξεύθηκαν περίπου κατά 15%. Οι πιθανές αντεκδικήσεις από πλευράς Ιράν δημιουργούν ανησυχίες σχετικά με μια ευρύτερη ανάφλεξη στη Μέσης Ανατολή που μπορεί να οδηγήσει ακόμη υψηλότερες αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου.

Aυτό έχει σοβαρές συνέπειες ειδικά για την ελληνική αγορά όπου παρατηρούνται ήδη αυξήσεις στα πρατήρια καυσίμων λόγω της ευαισθησίας της αγοράς απέναντι σε διεθνείς εξελίξεις που οδηγούν σε ανατιμήσεις.Οι υψηλές αυτές τιμές μεταφέρονται μέσω ενός κύκλου αυξήσεων κόστους στους τομείς μεταφορών και παραγωγής αγαθών επιβαρύνοντας ιδιαίτερα τις οικογένειες χαμηλού και μέσου εισοδήματος.