Μυστηριώδης Συμπεριφορά των Φαλαινών Όρκα

Μια ασυνήθιστη συμπεριφορά έχει παρατηρηθεί στις φάλαινες όρκα σε διάφορες περιοχές του κόσμου. Αυτά τα θαλάσσια θηλαστικά φαίνεται να επιδεικνύουν πράξεις καλοσύνης προς τους ανθρώπους, προσφέροντας «δώρα» από το στόμα τους. Ωστόσο, οι επιστήμονες αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κατανόηση των κινήτρων πίσω από αυτή τη συμπεριφορά.

Από τις παγωμένες θάλασσες των φιορδ της Νορβηγίας μέχρι τις ακτές της Νέας Ζηλανδίας, οι όρκες πλησιάζουν ανθρώπους που βρίσκονται σε σκάφη ή στέκονται στην ακτή και τους προσφέρουν διάφορα «δώρα». Συνήθως αυτά περιλαμβάνουν ψάρια, πτηνά, σαλάχια και άλλα θαλάσσια ζώα.

Τα περιστατικά που έχουν καταγραφεί είναι αρκετά ώστε να θεωρηθούν σημαντικά. Συνολικά 34 τέτοιες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί σε έξι διαφορετικούς πληθυσμούς φαλαινών. Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για μια συνειδητή συμπεριφορά που εγείρει πολλές απορίες.

Μετά την προσφορά αυτών των «δώρων», οι φάλαινες παρέμειναν κοντά στους ανθρώπους και φαίνεται ότι περίμεναν την αντίδρασή τους. Ορισμένοι ενθουσιώδεις άνθρωποι προσπάθησαν να ανταποδώσουν το δώρο στις φάλαινες, αλλά εκείνες συνέχισαν να το προσφέρουν ξανά.

Η μελέτη αυτής της παράξενης συμπεριφοράς δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Comparative Psychology. Η ομάδα ερευνητών υπό την ηγεσία του Jared Towers από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό California Killer Whale Project σημειώνει: «Δεν γνωρίζουμε τον τελικό στόχο αυτών των περιστατικών ή αν υπάρχουν καν (τελικοί στόχοι). Οι όρκες σε αιχμαλωσία είναι γνωστό ότι χρησιμοποιούν νεκρά θηράματα για να προσελκύσουν άλλα είδη και στη συνέχεια τα σκοτώνουν χωρίς πάντα να τα καταναλώνουν».

Μία κυρίαρχη θεωρία που εξετάζεται αναφέρει ότι οι φάλαινες μπορεί να εκδηλώνουν μια μορφή «γενικευμένου αλτρουισμού», δηλαδή καλοσύνης χωρίς αναμονή ανταλλάγματος. Είναι πιθανό λοιπόν οι όρκες να επιχειρούν μια μορφή επικοινωνίας με τους ανθρώπους μέσω της προσφοράς μέρους της λείας τους χωρίς καμία απαίτηση αντάλλαγματος.

Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι αυτές οι φάλαινες χρησιμοποιούν νεκρά θηράματα για να προσελκύσουν πτηνά ώστε στη συνέχεια να τα κυνηγήσουν. Ωστόσο, στην περίπτωση των «δώρων» προς τους ανθρώπους δεν έχει καταγραφεί καμία επιθετική στάση από τις όρκες, γεγονός που καθιστά λιγότερο πιθανό αυτό το σενάριο ως εξήγηση για τη δράση τους.

Οι ειδικοί προειδοποιούν πως αυτές οι συγκεκριμένες φάλαινες διαθέτουν την ικανότητα έκφρασης σύνθετων και ποικιλόμορφων συμπεριφορών που δεν είναι πλήρως κατανοητές από εμάς.Σύμφωνα με την ομάδα έρευνας του άρθρου, η πιο απλή εξήγηση μπορεί επίσης να είναι η πιο αληθινή: Οι όρκες είναι φυσικά άγρια θηλαστικά με έντονη περιέργεια και ίσως πρόσφεραν αυτά τα δώρα ως μέσο διερεύνησης του ανθρωπίνου είδους.

“Αυτή η συμπεριφορά μπορεί ενδεχομένως ν’ αντιπροσωπεύει κάποιες από τις πρώτες αναφορές ενός άγριου θηρευτή που χρησιμοποιεί σκόπιμα υλικά όπως θηρεύματα για άμεση διερεύνηση της ανθρώπινης αντίδρασης”, δήλωσαν οι επιστήμονες.

Eντυπωσιακό είναι το γεγονός πως στις 33 από τις 34 περιπτώσεις όπου έγιναν δώρα στους ανθρώπους, διαπιστώθηκε πως οι όρκες ανέμεναν κάποια απάντηση ή αντίδραση εκ μέρους μας. Η διαδικασία αυτή θα μπορούσε σύμφωνα με τη μελέτη “να συνδυάζει ευκαιρίες μάθησης σχετικά με εμάς ή ακόμα και ανάπτυξης σχέσεων μαζί μας”.