Ανησυχίες σχετικά με τη Χρηματοδότηση της Frontex στην Ελλάδα

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει την πιθανότητα απώλειας χρηματοδότησης από τη Frontex,καθώς η υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζει 12 ενεργές υποθέσεις που σχετίζονται με ενδεχόμενες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε βάρος μεταναστών στα σύνορα της χώρας. Σύμφωνα με το Politico, αυτός ο αριθμός ερευνών είναι ο υψηλότερος που έχει καταγραφεί σε οποιαδήποτε χώρα μέλος της ΕΕ.

Οι περισσότερες από αυτές τις υποθέσεις αφορούν φερόμενες αναγκαστικές μετακινήσεις χιλιάδων ανθρώπων από ελληνικές αρχές στα χερσαία και θαλάσσια σύνορα. Αυτή η πρακτική, γνωστή ως απωθήσεις ή επαναπροωθήσεις (pushbacks), παραβιάζει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες καθώς και το διεθνές δίκαιο. Η Frontex έχει δηλώσει ότι θα προτείνει συγκεκριμένες δράσεις στην Ελλάδα για την εφαρμογή τους, ενώ οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές αν δεν ληφθούν υπόψη οι προτάσεις αυτές.

«Ο εκτελεστικός διευθυντής της Frontex δήλωσε ότι αναμένει την υλοποίηση όλων αυτών των συστάσεων. Διαφορετικά, θα εξετάσει τη δυνατότητα περιορισμού ή περικοπής της χρηματοδότησης για τα συγχρηματοδοτούμενα περιουσιακά στοιχεία», ανέφερε ο Chris Borowski, εκπρόσωπος του οργανισμού. Στα περιουσιακά αυτά στοιχεία περιλαμβάνονται σκάφη του Λιμενικού Σώματος.

Αξιωματούχοι τόσο από την ελληνική ακτοφυλακή όσο και από την κυβέρνηση δεν έχουν προβεί σε καμία δήλωση σχετικά με τα δημοσιεύματα του Politico.

Σοβαρές Παραβιάσεις Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Tον Ιανουάριο του 2025,το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έκρινε υπεύθυνες τις ελληνικές αρχές για συστηματικές απωθήσεις μεταναστών και παραβάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η ΕΕ έχει ήδη ζητήσει από την Ελλάδα να ερευνήσει καταγγελίες περί εγκατάλειψης μεταναστών στη θάλασσα καθώς και παράνομων απελάσεων από τις αρχές.

«Τώρα βάζουμε τα θεμελιώδη δικαιώματα στο επίκεντρο αυτής της διαχείρισης. Στο παρελθόν αυτή η συζήτηση γινόταν προς το τέλος των διαλόγων κι έτσι ήταν δευτερεύον θέμα· τώρα όμως αποτελεί τον πυρήνα», τόνισε ο Borowski.

Το Politico επισημαίνει πως κατά τη διάρκεια του 2023 εκατοντάδες πρόσφυγες πιστεύεται ότι έχασαν τη ζωή τους στη θάλασσα όταν ένα πλοίο βυθίστηκε κοντά στην Πύλο κατά τη διάρκεια ταξιδιού που ξεκίνησε από τη Λιβύη.Ο Συνήγορος του Πολίτη Ανδρέας Ποττάκης άνοιξε ανεξάρτητη έρευνα σχετικά με το ναυτικό αυτό συμβάν μετά την άρνηση της Ελληνικής Ακτοφυλακής να διενεργήσει δική της έρευνα παρά τις πιέσεις που ασκήθηκαν εκ μέρους της Frontex. Η ανεξάρτητη έρευνα συνέστησε πειθαρχικές διαδικασίες κατά οκτώ λιμενικών που εμπλέκονται στην υπόθεση αυτή.

Διαφορές στις Πολιτικές Μετανάστευσης

Ο υπεύθυνος ανθρώπινων δικαιωμάτων στη Frontex Jonas Grimheden πρότεινε προσωρινή αναστολή των δραστηριοτήτων του οργανισμού στην Ελλάδα λόγω αυτών των περιστατικών. Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση αρνήθηκε όλες τις κατηγορίες εις βάρος της.

“Πρέπει να συνεργαστούμε ώστε να ενισχύσουμε αποτελεσματικά τις κοινές μας προσπάθειες”, είπε ο Borowski προσθέτοντας: “Υπάρχουν δύο πλευρές στο ίδιο νόμισμα: πρέπει τόσο οι συνθήκες στα σύνορα όσο και οι αξίες μας – τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα – να προστατεύονται με σεβασμό προς την αξιοπρέπεια όλων”.

Aμφιλεγόμενη Πολιτική Μετανάστευσης

Το ζήτημα των μεταναστών συνεχίζει να προκαλεί έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις σε όλη την Ευρώπη. Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει διορίσει πρόσφατα επικεφαλής υπουργείου Μετανάστευσης τον Μάκη Βορίδη κι έχει εντείνει επίσης τον λόγο κατά των μεταναστών σύμφωνα με πληροφορίες του Politico. Ο Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι η Ελλάδα θα αναλάβει πρωτοβουλία στις προσπάθειες επιστροφής μεταναστών εντός ΕΕ.» Τα προκαταρκτικά δεδομένα δείχνουν σημαντική πτώση στις παράτυπες διαβάθμιση συνοριακών διελεύσεων το 2024 — επίπεδο χαμηλότερο συγκριτικά με εκείνο του 2021.

“Απαραίτητα είναι τα μέτρα αλλά και η παρουσία ευρωπαϊκών φορέων· κάθε είδους γρήγορη αποχώρηση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο επιχειρήσεων διάσωσης στην περιοχή”, κατέληξε ο Borowski.