Η Πολιτική Διαδρομή Τριών Πρώην Πρωθυπουργών

Και οι τρεις εμφανίστηκαν ως ηγέτες, με τη χλαμύδα του τίτλου τους. Ωστόσο, οι αντιδράσεις τους όταν έχασαν την εξουσία στην Κληρονομική Δημοκρατία του βαλκανικού νότου διέφεραν σημαντικά. Ο Κώστας Καραμανλής, με σοφία και διακριτικότητα, δεν έκανε καμία δήλωση σχετικά με τη διακυβέρνησή του μετά την αξιοπρεπή ήττα το 2009 και αποσύρθηκε από τη Βουλή ύστερα από 15 χρόνια.

Από την άλλη πλευρά, ο Γιώργος Παπανδρέου – που το 2011 απομακρύνθηκε από την πρωθυπουργία χωρίς το κόμμα του να χάσει την πλειοψηφία – προσπάθησε να παρουσιάσει τον εαυτό του ως τον σωτήρα της χώρας. Αυτή η προσπάθεια δεν απέφερε καρπούς καθώς κανείς δεν τον είχε εκλέξει για να σώσει κάποιον – αλλά για να εφαρμόσει τις υποσχέσεις που είχε δώσει.

Ο Αντώνης Σαμαράς,αφού έδειξε μικροπρέπεια αρνούμενος να παραδώσει τη θέση στον Αλέξη Τσίπρα μετά την ήττα του το 2015,έκανε μια κακή επιλογή για διάδοχό του και άρχισε να λειτουργεί σαν αναβίωση ιστορικών προσώπων όπως ο Μέγας Αλέξανδρος και ο Παύλος Μελάς. Μέχρι που ο Κυριάκος Μητσοτάκης – στον οποίο χρωστάει την πολιτική του ανέλιξη – τον απομάκρυνε από τη Νέα Δημοκρατία με τρόπο ταπεινωτικό αντίστοιχο της απομάκρυνσης του Σημίτη από το ΠΑΣΟΚ.

Τρεις πρώην πρωθυπουργοί σηματοδοτούν τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις στο «μετά». Ο Αλέξης Τσίπρας δεν έχει καμία σχέση με τον πρώτο -τον οποίο κάποτε συμπαθούσε- και μετά την απροσδόκητη ήττα του το 2023 ακολουθεί ένα μοντέλο που συνδυάζει στοιχεία των άλλων δύο:

• Καμία ανάληψη ευθύνης: Δεν αναγνωρίζει τα λάθη και επιδιώκει «δικαίωση» μέσω μιας νέας πολιτικής παρουσίας.
• Δημιουργία νέου κόμματος: Προγραμματίζει έναν νέο σχηματισμό που θα μπορούσε να διασπάσει τον ΣΥΡΙΖΑ όπως έκανε ο Παπανδρέου στο παρελθόν.

Aυτή η στρατηγική ενδέχεται να συμβάλει στην ήττα των διαδόχων πριν καν κριθούν στις εκλογές.

Πέρα από όλα αυτά, η γοητευτική σκηνική παρουσία και η σαφήνεια λόγου δημιουργούν ένα σχέδιο: θέλει να παρουσιάσει έναν νέο εαυτό στον κόσμο – έναν νέο Τσίπρα σε μια διαφορετική παράσταση.Ωστόσο μέχρι τώρα οι συνεχείς μεταμορφώσεις και οι επαφές με «σημαντικούς ανθρώπους» φαίνεται ότι δεν ανοίγουν προοπτικές πλειοψηφίας για εκείνον. Είναι περισσότερο μια πορεία προς μια ασαφή Ιθάκη – ίσως ακόμα κι αν αυτή είναι ανύπαρκτη ή ποτέ δε θα φτάσουν εκεί.

Pεαλιστικά μιλώντας περισσότερο επηρεάζεται από μεγάλες προσωπικότητες της ιστορίας παρά από σύγχρονους πολιτικούς όπως οι Σάντερς και Σαντέλ. Η πορεία αυτή συνοδεύεται επίσης από κυμαινόμενες δράσεις εντός του ΣΥΡΙΖΑ καθώς παραμένει μακριά τόσο από τη Βουλή όσο κι απ’την κοινωνία – αν κι έχει σχεδιάσει περιοδεία σε όλη τη χώρα για το φθινόπωρο.

Mια χαρακτηριστική δήλωσή του αναφορικά με τις προθέσεις της αντιπολίτευσης είναι ότι:

“Η αντιπολίτευση δεν μπορεί να προβάλει μια αξιόπιστη και ρεαλιστική εναλλακτική λύση στις πολιτικές που βαθαίνουν τα κάθε λογής χάσματα.”

Aυτή η σκέψη επαναλαμβάνεται σε συνέδριο ενός Ινστιτούτου όπου εξέθεσε τις εμπειρίες που απέκτησε κατά τις περιπέτειές του στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Οι παρατηρήσεις αυτές είναι πράγματι κοινώς αποδεκτές μεταξύ προοδευτικών ανθρώπων αλλά ουσιαστικά αποτελούν θεωρητικές συζητήσεις χωρίς πρακτικό αντίκρισμα στην πραγματικότητα της ελληνικής πολιτικής σκηνής σήμερα.

Eίναι ενδιαφέρον πως ενώ μιλά περί έλλειψης αντιπολίτευσης αυτό ισχύει κυρίως γι’ αυτόν καθώς σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εκλογών το 2023 έχει εντολή αντιπολίτευσης πρώτιστα εκείνος – όπως είχε δοθεί ακόμη πιο ισχυρή εντολή το 2019.Αν θεωρεί ότι υπάρχει έλλειψη αντιπολίτευσης μεταξύ των κοινοβουλευτικών ομάδων τότε γιατί εξαιρεί τον εαυτό;