Στην αίθουσα «Παύλος Μπακογιάννης» της Βουλής, το κλίμα είναι τεταμένο σήμερα Σάββατο (4/4), καθώς όλοι οι εμπλεκόμενοι –και ιδιαίτερα αυτοί που βρίσκονται στο επίκεντρο– επιθυμούν να λάβουν γνώση της εξαιρετικά ογκώδους δικογραφίας που αφορά το σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ήδη από χθες το βράδυ, οι διαρροές σχετικά με το περιεχόμενο της δικογραφίας, οι οποίες περιλαμβάνουν «καυτούς» διαλόγους που θίγουν γαλάζια στελέχη, έχουν κατακλύσει τα μέσα ενημέρωσης. Αναμένεται, δε, με το άνοιγμα του φακέλου, οι αποκαλύψεις να κλιμακωθούν με τη μορφή χιονοστιβάδας.
Η υπόθεση αφορά δύο διακριτές δικογραφίες που συνθέτουν έναν ιδιαίτερα βαρύ φάκελο: 28 CD συνολικά – 14 εκ των οποίων αφορούν υπουργούς και 14 βουλευτές – αποτυπώνοντας το εύρος και το βάθος της έρευνας που έχει διενεργήσει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Η κεντρική κατηγορία αφορά ενδεχόμενη οργανωμένη απάτη σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με πρωταρχικό επίκεντρο τις αγροτικές επιχορηγήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ο φάκελος περιλαμβάνει ένα εκτεταμένο πλέγμα αδικημάτων, όπως:
- απάτη κατ’ εξακολούθηση
- απιστία
- ηθική αυτουργία και συνέργεια
- απάτη με υπολογιστή
- ψευδή βεβαίωση και νόθευση εγγράφων
- δωροληψία
- σύσταση συμμορίας
- νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διαβιβάζει το υλικό χωρίς να προβαίνει σε αξιολόγηση, μεταφέροντας πλέον την ευθύνη λήψης αποφάσεων στο ελληνικό Κοινοβούλιο, το οποίο θα κρίνει τις περαιτέρω ενέργειες για τα πολιτικά πρόσωπα που εμπλέκονται.
ΟΠΕΚΕΠΕ: Ποιοι πολιτικοί βρίσκονται στο κάδρο
Στο επίκεντρο της δικογραφίας βρίσκονται δύο πρώην στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης του 2021, για το αδίκημα της ηθικής αυτουργίας σε απιστία κατ’ εξακολούθηση, το οποίο φέρεται να έχει τελεστεί κατά την άσκηση των καθηκόντων τους:
- Σπυρίδων–Παναγιώτης Λιβανός
- Φωτεινή Αραμπατζή
Για τα πρόσωπα αυτά εφαρμόζεται το άρθρο 86 του Συντάγματος που αφορά την ευθύνη υπουργών, ενώ παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο σύστασης προανακριτικής επιτροπής ή παραπομπής σε δικαστικό συμβούλιο, ανάλογα με την τελική αξιολόγηση των στοιχείων.
Υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ: Οι 11 βουλευτές και οι άρσεις ασυλίας
Το δεύτερο σκέλος της δικογραφίας αφορά 11 βουλευτές, για τους οποίους η Βουλή θα αποφασίσει βάσει του άρθρου 62 του Συντάγματος για την άρση της ασυλίας τους:
- Αικατερίνη Παπακώστα
- Κωνσταντίνος Καραμανλής
- Ιωάννης Κεφαλογιάννης
- Παναγιώτης Μηταράκης
- Κωνσταντίνος Τσιάρας
- Κωνσταντίνος Σκρέκας
- Δημήτριος Βαρτζόπουλος
- Μάξιμος Σενετάκης
- Βασίλειος Βασιλειάδης
- Χρήστος Μπούκωρος
- Θεόφιλος Λεονταρίδης
Είναι αξιοσημείωτο ότι δεν αποδίδονται συγκεκριμένα αδικήματα σε κάθε βουλευτή ξεχωριστά. Αντιθέτως, όλοι εντάσσονται στο γενικότερο πλαίσιο της δικογραφίας, που σημαίνει ότι μπορούν να ερευνηθούν για το σύνολο των αδικημάτων που καλύπτει η υπόθεση (απάτη, απιστία, δωροληψία, νομιμοποίηση εσόδων, κ.ά.).
Στο φως οι πρώτοι διάλογοι «φωτιά» – Τα «χεράτα» του Κώστα Σκρέκα
Η θέση του παραιτηθέντος γραμματέα της ΝΔ, Κώστα Σκρέκα, εμφανίζεται ιδιαίτερα επιβαρυμένη στη δικογραφία που έχει συντάξει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, σε συνομιλία του με τον πρώην πρόεδρο του Οργανισμού, Δημήτρη Μελά, φέρεται να του ζητά επιτακτικά να διατεθούν χρήματα σε συγκεκριμένο παραγωγό. Ο κ. Μελάς, ωστόσο, απαντά ότι αυτό δεν είναι εφικτό, καθώς οι διαδικασίες πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά και η πληρωμή έχει ήδη ολοκληρωθεί.
Ωστόσο, ο κ. Σκρέκας φαίνεται να επιμένει και να ζητά παρέμβαση με «χειροκίνητο» τρόπο, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές:
«Κάντο χεράτα», φέρεται να είπε στον πρώην πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Τα… βόδια της Παπακώστα και «το ζητάει ο Καραμανλής»
Ιδιαίτερο βάρος στο υλικό της δικογραφίας αποκτά το σκέλος που αφορά τη βουλευτή Αικατερίνη Παπακώστα, με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να παρουσιάζει πλήρως τεκμηριωμένη τη διαδρομή των παρεμβάσεων και το οικονομικό αποτέλεσμα.
Σύμφωνα με τη δικογραφία:
- Στο επίκεντρο βρίσκεται συγκεκριμένη υπόθεση παραγωγού και μια παρέμβαση που αφορά ζωικό κεφάλαιο. Ο τότε πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Δημήτρης Μελάς, εμφανίζεται ως φυσικός αυτουργός, ενώ η βουλευτής φέρεται ως ηθικός αυτουργός, ασκώντας πιέσεις και καθοδηγώντας τη διαδικασία.
- Από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο του 2021, καταγράφονται αλλεπάλληλες τηλεφωνικές επικοινωνίες και γραπτά μηνύματα προς τον κ. Μελά, με φράσεις όπως «πρέπει να το φτιάξουμε οπωσδήποτε» και «θα εκτεθούμε», οι οποίες –όπως αξιολογείται– υποδηλώνουν πλήρη επίγνωση του ρίσκου και έντονη πίεση για επίτευξη αποτελέσματος.
Το κρίσιμο σημείο της υπόθεσης αφορά την αλλοίωση στοιχείων στην Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων, με σκοπό ο παραγωγός να εμφανιστεί επιλέξιμος, παρά τα ευρήματα προηγούμενου ελέγχου. Η μεθόδευση λειτούργησε σε δύο στάδια:
- Πρώτον, η παρέμβαση στο πληροφοριακό σύστημα, ώστε να εμφανιστεί μια διαφορετική εικόνα της εκμετάλλευσης.
- Δεύτερον, η διοικητική «νομιμοποίηση» αυτής της εικόνας, προκειμένου να καταστεί δυνατή η ένταξη σε πληρωμές.
Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο και μετρήσιμο:
- Ο παραγωγός έλαβε αυξημένες επιδοτήσεις ύψους 800,16 ευρώ το 2021.
- Διατήρησε ενεργά τα δικαιώματά του και συνέχισε να εισπράττει ενισχύσεις τα έτη 2022–2024.
- Η συνολική ζημιά για τα οικονομικά συμφέροντα της Ε.Ε. και του Ελληνικού Δημοσίου ανέρχεται στα 249,81 ευρώ.
Η δικογραφία τονίζει ότι υπήρξε πλήρης γνώση και αποδοχή του παράνομου χαρακτήρα των ενεργειών, όπως προκύπτει από τις επικοινωνίες («θα εκτεθούμε»), ενώ ο Δημήτρης Μελάς φέρεται να πείστηκε και να προέβη στην πράξη, αποδεχόμενος ένα «εικονικό άλλοθι» που του υποδείχθηκε. Αυτή η υπόθεση αποτελεί ένα από τα πιο τεκμηριωμένα σκέλη της δικογραφίας, αποτυπώνοντας τον τρόπο με τον οποίο διοικητικές παρεμβάσεις μπορούν να οδηγήσουν σε άμεση οικονομική ζημία για τα ευρωπαϊκά ταμεία και το Δημόσιο.
Ο διάλογος για τον Καραμανλή
Σύμφωνα με τη δικογραφία, ένα σημαντικό σκέλος αφορά επικοινωνίες του τότε προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ, Δημήτρη Μελά, με συνεργάτες του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Σπήλιου Λιβανού, σχετικά με υπόθεση παραγωγού στην οποία εμφανίζεται ενδιαφερόμενος ο βουλευτής Σερρών, Κωνσταντίνος Καραμανλής.
Συγκεκριμένα:
- 11 Σεπτεμβρίου 2021: Ο Δημήτρης Μελάς συνομιλεί με τον Παυσανία Αγρεβή, συνεργάτη του υπουργού, και τονίζει ότι δεν είναι δυνατές οι παρεκκλίσεις από το θεσμικό πλαίσιο. Επισημαίνει επίσης ότι την ευθύνη για την ακρίβεια των δηλώσεων φέρει ο ίδιος ο παραγωγός. Η συζήτηση εστιάζει στη δυνατότητα διαχείρισης του αιτήματος μέσω διοικητικών οδών, όπως η υποβολή ιεραρχικής προσφυγής προς τον υπουργό.
- 5 Νοεμβρίου 2021: Ο Δημήτρης Μελάς συνομιλεί με τον Νικόλαο Καραπάνο, επίσης συνεργάτη του υπουργού, και γίνεται αναφορά σε συνεννόηση με το πολιτικό γραφείο για την εξέταση του αιτήματος, υπό προϋποθέσεις. Στη συνομιλία καταγράφεται η φράση:
«Το ζητάει ο Καραμανλής, θα το κάνουμε»
, ενώ ο κ. Μελάς επισημαίνει τις διαδικαστικές δυσκολίες και την ανάγκη τήρησης συγκεκριμένων βημάτων για να καταστεί δυνατή η ένταξη της υπόθεσης σε πληρωμή.
Το χρονοδιάγραμμα και τα επόμενα βήματα
Η διαδικασία εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς:
- Η αίθουσα όπου φυλάσσονται οι δικογραφίες θα παραμείνει ανοιχτή έως και τη Μεγάλη Πέμπτη (4/4) και θα επαναλειτουργήσει μετά το Πάσχα.
- Το πρώτο κρίσιμο ορόσημο είναι η Μεγάλη Τρίτη (2/4), οπότε συνεδριάζει η Επιτροπή Δεοντολογίας υπό τον αντιπρόεδρο της Βουλής, Γιώργο Γεωργαντά, για την εξέταση των αιτημάτων άρσης ασυλίας.
- Αμέσως μετά την Κυριακή του Θωμά, η υπόθεση θα εισαχθεί στην Ολομέλεια, όπου θα ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για τις άρσεις ασυλίας των 11 βουλευτών.
- Σε δεύτερο χρόνο, η προσοχή θα στραφεί στο σκέλος που αφορά τα υπουργικά πρόσωπα, με το ενδεχόμενο προανακριτικής να παραμένει ανοιχτό και να εξαρτάται από την πολιτική και νομική αξιολόγηση των στοιχείων.
- Τέλος, μετά το Πάσχα αναμένεται να κατατεθεί η συμπληρωματική δικογραφία από την ελληνική δικαιοσύνη, η οποία εστάλη από την ευρωπαϊκή εισαγγελία, καθώς τα στοιχεία που προέκυψαν αρχικά δεν περιελάμβαναν ζημιά εις βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά του ελληνικού δημοσίου. Σε αυτή τη δικογραφία εντάσσονται δύο ακόμη γαλάζιοι βουλευτές: ο Τάσος Χατζηβασιλείου και ο Χαράλαμπος Αθανασίου.