Η Αυξανόμενη Συνεργασία Κίνας, Ρωσίας, Βόρειας Κορέας και Ινδίας: Ένας Νέος Αντιδυτικός Άξονας;

Η ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ Κίνας, Ρωσίας, Βόρειας Κορέας και Ινδίας αναδεικνύει έναν πιθανό «αντιδυτικό άξονα» που μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες της παγκόσμιας τάξης. Αυτή η προοπτική έχει απασχολήσει έντονα το φόρουμ ambrosetti στο Τσερνόμπιο της Ιταλίας, όπου κορυφαίοι αναλυτές προειδοποίησαν ότι η Δύση δεν θα πρέπει να υποτιμήσει τη σημασία αυτής της δυναμικής.

Ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, πρόεδρος του Munich Security Conference Foundation Council και πρώην πρέσβης της Γερμανίας στις ΗΠΑ, χαρακτήρισε «ιδιαίτερα ανησυχητική» τη σύνοδο που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στο Πεκίνο. Εκεί ο Σι Τζινπίνγκ υποδέχθηκε πάνω από 20 ξένους ηγέτες σε στρατιωτική παρέλαση, με την παρουσία του Βλαντίμιρ Πούτιν, του Κιμ Γιονγκ Ουν και του Ναρέντρα Μόντι να δημιουργεί την εικόνα μιας ευρύτερης συνεργασίας εκτός των δυτικών πλαισίων.«Γνωρίζουμε ότι οι σχέσεις μεταξύ Κίνας και Ινδίας έχουν σοβαρές διαφορές, αλλά αυτές οι εικόνες δείχνουν έναν κόσμο που κινείται προς λάθος κατεύθυνση», σχολίασε.

Οι ανησυχίες των ειδικών δεν περιορίζονται πλέον μόνο στην ενίσχυση αυταρχικών καθεστώτων ή στη φθορά δημοκρατικών θεσμών. Το επίκεντρο μετατοπίζεται στον βαθμό στον οποίο ολοκληρωτικοί ηγέτες είναι έτοιμοι να συνεργαστούν για την προώθηση ενός νέου διεθνούς συστήματος. «Υπάρχει ορατός κίνδυνος δημιουργίας ενός αντιδυτικού συνασπισμού που θα επιδιώξει μια παγκόσμια τάξη βασισμένη στη στρατηγική ισχύος και στην καταπίεση», τόνισε ο Ίσινγκερ.

Στην ίδια γραμμή σκέψης κινήθηκε και ο Σεονγκ-Χιόν Λι από το George H. W.Bush Foundation for U.S.-China relations κι ερευνητής στο harvard Asia Center, υποστηρίζοντας ότι η σύνοδος στο Πεκίνο αποτελεί δημόσια εκδήλωση μιας βαθιάς στρατηγικής μετατόπισης για την Κίνα. Κατά τον ίδιο τρόπο σκέφτεται πως το Πεκίνο έχει φτάσει σε ένα σημείο ψυχολογικού διαζυγίου με τη Δύση θεωρώντας πλέον ανέφικτη οποιαδήποτε στρατηγική προσέγγιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Διάσταση των BRICS

Λίγο μετά τη σύνοδο στο Πεκίνο, οι χώρες της BRICS (Κίνα, Ινδία και Ρωσία) επανήλθαν στο προσκήνιο μέσω μιας εικονικής συνάντησης μαζί με τη Βραζιλία και τη Νότια Αφρική. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην ενίσχυση οικονομικών σχέσεων μέσα στο μπλοκ ενώ εγέρθηκαν σαφείς επικρίσεις κατά της πολιτικής δασμών των ΗΠΑ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλτ Τραμπ έχει επανειλημμένα κατηγορήσει αυτή την ομάδα για την προώθησή τους σε «αντιαμερικανικές πολιτικές». Η οικονομική διάσταση αυτής της συνεργασίας είναι κρίσιμη: πέρα από την υποστήριξη προς τη Ρωσία —που χρησιμοποιεί τις εμπορικές σχέσεις με τις άλλες χώρες για να ενισχύσει την πολεμική οικονομία— τα κράτη μέλη εξετάζουν μηχανισμούς μεγαλύτερης αυτονομίας από τις δυτικές αγορές.

Aμφισβητήσεις γύρω από Συμμαχίες

Παρά τον αυξανόμενο προβληματισμό σχετικά με αυτές τις σχέσεις πολλοί ειδικοί αμφισβητούν κατά πόσο μπορούν πραγματικά να εξελιχθούν σε μια οργανωμένη στρατιωτική ή πολιτική συμμαχία. Ο Ευγένι Ρόστσιν από το Henry A. Kissinger Centre for Global Affairs δήλωσε πως «η σύνοδος στο Πεκίνο δεν συνιστά ούτε πρόκειται ποτέ να γίνει μια παραδοσιακή στρατιωτική συμμαχία». Σύμφωνα με αυτόν το Πεκίνο δεν φαίνεται διατεθειμένο να οικοδομήσει μια αλληλέγγυα δομή όπως αυτή του ΝΑΤΟ.»

Kινήσεις Μακροπρόθεσμα

Ανεξαρτήτως διαφορών ή επιφυλάξεων οι παρατηρητές συμφωνούν ότι η Κϊνα βλέπει αυτή τη συνεργασία ως μακροπρόθεσμη κίνηση μέσω δικτύων σχέσεων όχι μόνο με χώρες όπως η Ρωσία αλλά επίσης μέσω πλατφορμών όπως οι BRICS ή ο Οργανισμός Συνεργασίας Σαγκάης (SCO). Το στόχο είναι ένας νέος πόλος διεθνούς επιρροής.

“Το ερώτημα είναι αν αυτή η ‘αντιδυτική συμμαχία’ μπορεί πραγματικά να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα ή αν θα παραμένει απλά μία ευέλικτη τακτική συμπράξεως.”