Η Επανεμφάνιση του Κερδοσκοπικού Πληθωρισμού
Στην προοπτική μιας πιθανής επανεμφάνισης ενός συγκεκριμένου τύπου πληθωρισμού, ο οποίος δεν προκύπτει από θεμελιώδεις οικονομικούς παράγοντες αλλά από την επιδίωξη των επιχειρήσεων να αυξήσουν τα κέρδη τους, αξιοποιώντας αφηγήσεις σχετικά με εξωτερικές κρίσεις, αναλύεται σε ένα ενδιαφέρον άρθρο του Paul Donovan, επικεφαλής οικονομολόγου της UBS Global Wealth management. Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο επίσημο blog του Chief Investment Office (CIO) της UBS.
Ακολουθεί η ελληνική απόδοση του περιεχομένου:
Η επιλογή του Προέδρου Τραμπ να επιβάλει νέους δασμούς στις εισαγωγές έχει άμεσες συνέπειες: προκαλεί αύξηση στον πληθωρισμό και περιορίζει την οικονομική ανάπτυξη. Ωστόσο, αυτό που ανησυχεί περισσότερο τη Federal Reserve είναι οι δευτερογενείς επιπτώσεις — αυτές που διαρκούν πέρα από το αρχικό σοκ. Ένας τέτοιος κίνδυνος είναι ο λεγόμενος «κερδοσκοπικός πληθωρισμός» (profit-led inflation).
Αυτός ο τύπος πληθωρισμού εμφανίζεται όταν οι λιανέμποροι κατέχουν περισσότερες πληροφορίες σε σχέση με τους καταναλωτές όσον αφορά τις αιτίες των αυξήσεων τιμών. Αν μπορούν να δημιουργήσουν μια «πειστική αφήγηση» για εξωτερικές πιέσεις που δεν ελέγχονται από αυτούς, τότε έχουν τη δυνατότητα να ανεβάσουν τις τιμές πάνω από το αποδεκτό επίπεδο και έτσι να ενισχύσουν τα περιθώρια κέρδους τους.
Μετά την πανδημία, αφηγήσεις σχετικά με «προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα» και «έλλειψη εργατικού δυναμικού» επέτρεψαν στους Αμερικανούς λιανοπωλητές να αυξήσουν τις τιμές τους δραματικά. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα εταιρικά κέρδη να εκτιναχθούν από το 13,3% στο 21,7% του λιανικού ΑΕΠ σήμερα. Οι καταναλωτές αντέδρασαν αρνητικά αλλά τα μέσα ενημέρωσης ενίσχυσαν τον φόβο τους καθιστώντας τους πιο ανεκτικούς στις ανατιμήσεις.
Οι δασμοί που επέβαλε ο Τραμπ δημιουργούν παρόμοιο πλαίσιο αφηγήσεων. Αν η συζήτηση επικεντρώνεται μόνο στη νέα φορολογία 10%, χωρίς αναφορά ότι αυτό μεταφράζεται σε μόλις 4% αύξηση κόστους για τον καταναλωτή, τότε οι επιχειρήσεις μπορεί εύκολα να προχωρήσουν σε αύξηση τιμών έως και 10%, κάτι που πιθανώς θα γίνει αποδεκτό από τον πελάτη.
Η αναγραφή του όρου «φόρος Τραμπ» στα αποδεικτικά πώλησης θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην ανίχνευση τυχόν πληθωριστικών πιέσεων λόγω αυθαίρετων αυξήσεων στα κέρδη των επιχειρήσεων.
Γι’ αυτόν τον λόγο η πρόσφατη άρνηση της Amazon να διαχωρίσει στις αποδείξεις το ποσοστό της τιμής που σχετίζεται με τους νέους δασμούς θεωρείται απογοητευτική εξέλιξη. Μια τέτοια διαφάνεια θα μπορούσε πραγματικά να δείξει κατά πόσο οι επιχειρήσεις εκμεταλλεύονται αυτούς τους νέους φόρους για μεγαλύτερη αύξηση στα περιθώρια κέρδους απ’ ότι δικαιολογείται.