Η Ομάδα Ψηφιακής Πολιτικής του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα παρουσίασε σήμερα μια ολοκληρωμένη μελέτη πολιτικής σχετικά με τα data centers (υπολογιστικά κέντρα).
Η μελέτη τονίζει ένα κρίσιμο κενό στην υφιστάμενη δημόσια πολιτική: παρά το γεγονός ότι οι ήδη ανακοινωθείσες επενδύσεις σε data centers αναμένεται να προκαλέσουν ενεργειακή κατανάλωση ισοδύναμη με το ένα τρίτο των ελληνικών νοικοκυριών, η χώρα στερείται ενός εθνικού σχεδίου. Η παρούσα πολιτική άνευ όρων προσέλκυσης καθιστά την Ελλάδα ευάλωτη σε κινδύνους τεχνολογικής εξάρτησης, αυξημένης ενεργειακής πίεσης, υδατικής ανεπάρκειας και γεωπολιτικών πιέσεων.
Στην Ευρώπη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε με πλειοψηφία 471-68 την αρχή της τεχνολογικής κυριαρχίας, ενώ πολλές ευρωπαϊκές χώρες αναπτύσσουν ήδη δικά τους σχήματα κυρίαρχου υπολογιστικού νέφους. Αντίθετα, η Ελλάδα, αναπτύσσοντας υποδομές χωρίς σαφείς ρήτρες κυριαρχίας, κινδυνεύει να παραμείνει εκτεθειμένη.
Προτάσεις της Μελέτης
Η μελέτη προτείνει τη μετάβαση της Ελλάδας από τον ρόλο του «πρόθυμου οικοδεσπότη» σε αυτόν του ενεργού ρυθμιστή και στρατηγικού επενδυτή. Οι βασικές προτάσεις επικεντρώνονται σε πέντε άμεσες προτεραιότητες:
1. Εκπόνηση Εθνικού Σχεδίου Υπολογιστικής Ισχύος: Πρόκειται για ένα σχέδιο με τρία σενάρια ανάπτυξης για το 2030, το οποίο θα είναι στενά συνδεδεμένο με τον ενεργειακό, χωροταξικό και βιομηχανικό σχεδιασμό της χώρας.
2. Θεσμοθέτηση Ρητρών Εθνικής Ωφέλειας: Αυτές περιλαμβάνουν τη δημιουργία Εθνικού Αποθεματικού Υπολογιστικής Ισχύος (10-15% της συνολικής ισχύος κάθε data center σε GPU-hours, για χρήση από πανεπιστήμια, ερευνητικούς φορείς, δημόσιες υπηρεσίες και νεοφυείς επιχειρήσεις). Επίσης, την αρχή της προσθετικότητας ΑΠΕ ανά ζώνη με αναλογική αποθήκευση ενέργειας, καθώς και τη θέσπιση χωροταξικού μοντέλου ζωνών που θα επιτρέπει την κήρυξη «Ψηφιακού Κορεσμού» στην Αττική και την παροχή κινήτρων σε περιοχές Δίκαιης Μετάβασης.
3. Εισαγωγή Ρητρών Ψηφιακής Κυριαρχίας: Σε κάθε νέα αδειοδότηση, θα πρέπει να ενσωματώνονται ρήτρες που αφορούν τη φορητότητα δεδομένων, την ευρωπαϊκή δικαιοδοσία για κρίσιμα δεδομένα και την ανάπτυξη σχεδίων γεωπολιτικής ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το πρόσφατο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
4. Θεσμοθέτηση Ρητρών Ενεργειακής Ευελιξίας: Για εγκαταστάσεις άνω των 50 MW, αυτές οι ρήτρες θα μετατρέψουν τα data centers από παθητικούς καταναλωτές σε ελεγχόμενα στοιχεία για τη σταθερότητα του ενεργειακού συστήματος.
5. Σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Πόρων και Υπολογιστικής Ισχύος: Σκοπός είναι η διασφάλιση διαφάνειας σε πραγματικό χρόνο, η υποχρεωτική δημοσιοποίηση της κατανάλωσης ενέργειας και η ενεργοποίηση αυτοματοποιημένων μηχανισμών συμμόρφωσης.
Το Κεντρικό Μήνυμα
Η ύπαρξη ενός σαφούς και σταθερού ρυθμιστικού πλαισίου δεν θα αποτρέψει τις επενδύσεις, αλλά θα τις αναδιαρθρώσει ποιοτικά. Ο στόχος δεν είναι η ποσοτική μεγιστοποίηση των data centers, αλλά η διαμόρφωση του τύπου των επενδύσεων: λιγότερες, αλλά στρατηγικά ισχυρότερες, με απτά οφέλη για την κοινωνία, την οικονομία και την εθνική ψηφιακή αυτονομία.
Η πλήρης μελέτη είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα.
Δείτε ΕΔΩ τη μελέτη του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα.