Όταν το απόρρητο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αποκαλύφθηκε στη διεθνή κοινότητα πριν από δύο δεκαετίες, η Τεχεράνη επέμενε στις ειρηνικές της προθέσεις, αρνούμενη οποιαδήποτε σχεδίαση για ανάπτυξη όπλων. Ο τότε ανώτατος ηγέτης, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, είχε μάλιστα εκδώσει φετφά, νομική απόφαση βάσει του ισλαμικού νόμου, που απαγόρευε την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων. Ωστόσο, ο θάνατός του, μετά από στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο στις πιο σκληροπυρηνικές φατρίες του καθεστώτος για επανεξέταση αυτής της απόφασης. Ο δημόσιος διάλογος στο Ιράν έχει ήδη αρχίσει να κινείται προς αυτή την κατεύθυνση.
«Η πυρηνική φετφά είναι νεκρή», δήλωσε στο CNN ο Τρίτα Πάρσι από το Ινστιτούτο Quincy. «Η άποψη της ελίτ, αλλά και της κοινής γνώμης, έχει μετατοπιστεί δραματικά σε αυτό το ζήτημα, κάτι που δεν προκαλεί έκπληξη, δεδομένου ότι το Ιράν βομβαρδίστηκε δύο φορές εν μέσω διαπραγματεύσεων από δύο κράτη που είναι εξοπλισμένα με πυρηνικά».
Για χρόνια, ο πρώην ανώτατος ηγέτης αντισ στεκόταν στις εσωτερικές πιέσεις για την έγκριση κατασκευής πυρηνικού όπλου, ειδικά μετά την απόσυρση των Ηνωμένων Πολιτειών από την πυρηνική συμφωνία το 2018. Αντιμέτωπος με την κλιμακούμενη εχθρότητα των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ο Χαμενεΐ παρέμενε πιστός στο δόγμα του, που οι ειδικοί αποκαλούν «στρατηγική υπομονή». Αυτή η προσέγγιση επέτρεψε στο Ιράν να προωθεί σταθερά το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου, φέρνοντας το υλικό όλο και πιο κοντά στα επίπεδα που απαιτούνται για την κατασκευή όπλων, χωρίς όμως να ξεπεράσει το κατώφλι για την πραγματική ανάπτυξη βόμβας.
Ασαφής η θέση του Μοτζτάμπα για τα πυρηνικά
Οι εκκλήσεις για την απόκτηση πυρηνικής βόμβας εντάθηκαν μετά την πρωτοφανή στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ κατά του Ιράν πέρυσι, η οποία στοίχισε τη ζωή σε αρκετούς στρατιωτικούς και ηγέτες του πυρηνικού προγράμματος της χώρας. Οι πιέσεις αυξήθηκαν εκ νέου με την εντολή των ΗΠΑ για πλήγμα σε τρεις από τις πιο σημαντικές πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.