Ακόμη και σε περιόδους έντονης έντασης, οι διπλωμάτες στις χώρες του Κόλπου τείνουν να αποφεύγουν τη δημόσια κριτική προς τους γείτονές τους. Ωστόσο, εν μέσω του τρέχοντος πολέμου, ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ Αλ Θανί, έσπασε αυτή την παράδοση. «Είναι ένα μεγάλο αίσθημα προδοσίας», δήλωσε, αναφερόμενος στον βομβαρδισμό των χωρών του Κόλπου από το Ιράν με περισσότερα από 3.000 drones και βαλλιστικούς πυραύλους. «Όλες αυτές οι επιθέσεις εναντίον χωρών του Κόλπου – δεν το περιμέναμε ποτέ από έναν γείτονα», πρόσθεσε σε συνέντευξή του στο Sky News . «Πάντα προσπαθούσαμε να διατηρούμε καλές σχέσεις με το Ιράν, όμως οι δικαιολογίες που χρησιμοποιούν είναι εντελώς απαράδεκτες».
Τα λόγια του πρωθυπουργού του Κατάρ αποκαλύπτουν κάτι περισσότερο από θυμό. Υποδηλώνουν ότι η μαζική επίθεση του Ιράν στον Κόλπο ίσως να μην αποτελεί μόνο ένα σοβαρό πλήγμα, αλλά και ένα στρατηγικό λάθος.
Η Στρατηγική Πίεσης προς τον Τραμπ
Ο λόγος που το Ιράν άρχισε να εκτοξεύει πυραύλους και drones προς τις γειτονικές χώρες από την αρχή του πολέμου φαίνεται να ήταν ένας: να αναγκάσει τα κράτη του Κόλπου να πιέσουν τον Ντόναλντ Τραμπ να σταματήσει τη στρατιωτική εκστρατεία. Η Τεχεράνη ήλπιζε ότι το κόστος των επιθέσεων θα ήταν τόσο μεγάλο για τις μοναρχίες του Κόλπου, ώστε να χρησιμοποιήσουν τη διπλωματική τους επιρροή στην Ουάσιγκτον για να επιτύχουν γρήγορη κατάπαυση του πυρός.
Η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διατηρούν ιδιαίτερα στενές σχέσεις με την κυβέρνηση Τραμπ. Τα Εμιράτα, μάλιστα, έχουν συνθήκη ειρήνης και σημαντική στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ, το οποίο επίσης συμμετέχει στη σύγκρουση.
Εάν όλες αυτές οι χώρες ζητούσαν από τις ΗΠΑ να τερματίσουν τον πόλεμο, η θέση τους θα ήταν δύσκολο να αγνοηθεί.
Γιατί η Επίθεση Μπορεί να Γυρίσει Μπούμερανγκ
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει. Αντίθετα, η απόφαση του Ιράν να επιτεθεί σε ολόκληρη την περιοχή φαίνεται να ενισχύει ένα από τα βασικά επιχειρήματα του Τραμπ για την έναρξη του πολέμου: την ανάγκη να καταστραφεί το τεράστιο οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Έτσι, αντί να συντομεύσει τη σύγκρουση, η επίθεση του Ιράν στους γείτονές του ενδέχεται να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δύσκολα θα σταματήσουν την εκστρατεία τους πριν καταστραφούν οι πύραυλοι και οι εκτοξευτές της Τεχεράνης. Εκτιμάται ότι το Ιράν διέθετε στην αρχή του πολέμου περίπου 1.500 βαλλιστικούς πυραύλους και τουλάχιστον 100 εκτοξευτές, το μεγαλύτερο οπλοστάσιο τέτοιου τύπου στη Μέση Ανατολή. Εκατοντάδες πύραυλοι έχουν ήδη εκτοξευθεί, ενώ άλλοι έχουν καταστραφεί στο έδαφος. Ωστόσο, μέχρι να εξουδετερωθούν πλήρως, η περιοχή δύσκολα θα θεωρηθεί ασφαλής.
Just yesterday, such a thing was unimaginable. https://t.co/sIxr7oSYCx pic.twitter.com/KaxN4gexIb
Το Πρόβλημα των Χιλιάδων Drones
Πέρα από τους πυραύλους, το Ιράν διαθέτει επίσης χιλιάδες drones, τα οποία είναι πολύ φθηνότερα και ευκολότερα στην παραγωγή, αποθήκευση και απόκρυψη. Η εξουδετέρωση αυτών των μη επανδρωμένων αεροσκαφών μπορεί να αποδειχθεί ακόμη πιο δύσκολη από την καταστροφή των πυραύλων, ακόμη κι αν τα drones είναι συνήθως λιγότερο καταστροφικά και πιο εύκολα να καταρριφθούν. Μέχρι στιγμής, το Ιράν έχει εκτοξεύσει 238 βαλλιστικούς πυραύλους και 1.422 drones προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία αποτελούν τον βασικό στόχο. Τα Εμιράτα έχουν καταφέρει να καταρρίψουν το 93% των πυραύλων και το 94% των drones που κατευθύνονταν προς τη χώρα.
Οι Χώρες του Κόλπου που Προσπάθησαν να Προσεγγίσουν το Ιράν
Παρά το γεγονός ότι τα ΗΑΕ αποτελούν έναν από τους πιο σημαντικούς διεθνείς κόμβους με μεγάλη παρουσία δυτικών κατοίκων και τουριστών, είχαν τα τελευταία χρόνια επιχειρήσει να βελτιώσουν τις σχέσεις τους με την Τεχεράνη. Το 2022 αποκατέστησαν πλήρως τις διπλωματικές σχέσεις με το Ιράν μετά από έξι χρόνια διακοπής. Ανώτεροι αξιωματούχοι ασφαλείας των Εμιράτων, μεταξύ των οποίων και ο Σεΐχης Ταχνούν μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν, επισκέφθηκαν επανειλημμένα την Τεχεράνη. Η Σαουδική Αραβία άνοιξε ξανά την πρεσβεία της στην ιρανική πρωτεύουσα το 2023, ενώ ο υπουργός Άμυνας της χώρας, πρίγκιπας Χαλίντ μπιν Σαλμάν, πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Τεχεράνη πέρυσι. Άλλες χώρες της περιοχής, όπως το Κατάρ και το Ομάν, προσπαθούσαν διαχρονικά να διατηρούν ισορροπημένες σχέσεις με το Ιράν. Το Ομάν μάλιστα προσπαθούσε να μεσολαβήσει σε συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ όταν ξέσπασε ο πόλεμος.
Όπως σχολίασε ένας πρώην διπλωμάτης με μακρά εμπειρία στην περιοχή: «Δεν θέλεις έναν γείτονα που δεν έχει τίποτα να χάσει».
أصحاب الجلالة، رؤساء الدول الصديقة والجارة، سعينا معكم وعبر الدبلوماسية لتجنّب الحرب، لكن العدوان العسكري الأمريكي-الصهيوني لم يترك لنا خياراً سوى الدفاع عن أنفسنا. نحترم سيادتكم، ونؤمن بأن أمن المنطقة واستقرارها يجب أن يتحقق بجهود دولها مجتمعة. src=twsrc%5Etfw”>#الأمن March 4, 2026
Η Συγγνώμη της Τεχεράνης και οι Φόβοι για Λάθος Υπολογισμό
Το γεγονός ότι ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, ζήτησε δημόσια συγγνώμη για τους βομβαρδισμούς σε γειτονικές χώρες δείχνει ότι ακόμη και μέσα στην Τεχεράνη υπάρχουν φόβοι πως έγινε σοβαρό λάθος υπολογισμού. Ο ίδιος ίσως ανησυχεί ότι οι χώρες του Κόλπου θα χρησιμοποιήσουν τώρα την επιρροή τους για να ενθαρρύνουν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να συνεχίσουν τον πόλεμο μέχρι να εξουδετερωθούν πλήρως οι πύραυλοι και τα drones του Ιράν.
Το Οικονομικό Όπλο της Τεχεράνης
Παρά τον κίνδυνο να παραταθεί η σύγκρουση, η Τεχεράνη φαίνεται να θεωρεί ότι έχει ήδη πετύχει έναν σημαντικό στόχο: την εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου. Με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και τις επιθέσεις που απειλούν τις ενεργειακές αγορές, η τιμή του πετρελαίου έχει ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, επιβάλλοντας σημαντικό οικονομικό κόστος.
Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, φαίνεται να συμμερίζεται την άποψη των σκληροπυρηνικών διοικητών των Φρουρών της Επανάστασης, σύμφωνα με την οποία η μέγιστη στρατιωτική αντίδραση είναι η μόνη βιώσιμη στρατηγική για ένα καθεστώς που θεωρεί ότι παλεύει για την επιβίωσή του. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, οι χώρες του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, όπως το Κατάρ και το Μπαχρέιν, αποτελούν νόμιμους στόχους. Ωστόσο, το τίμημα αυτής της στρατηγικής μπορεί τελικά να είναι ένας πολύ πιο μακρύς και επικίνδυνος πόλεμος για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, σημειώνει η Telegraph.