Η Στρατηγική του Ισραήλ και οι Επιπτώσεις στην Μέση Ανατολή

Η απόφαση του Ισραήλ να ξεκινήσει την επιχείρηση «Rising Lion», εστιάζοντας στις στρατιωτικές και πυρηνικές υποδομές του Ιράν, εντάσσεται στη συνεχιζόμενη στρατηγική που έχει υιοθετήσει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εδώ και αρκετά χρόνια. Αυτή η στρατηγική ενισχύθηκε ιδιαίτερα μετά τις φονικές επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023,όπως αναφέρει η εφημερίδα Le Monde. Η αρχή αυτής της στρατηγικής χρονολογείται από το 2010 με την ανάπτυξη του ιού Stuxnet, ο οποίος είχε στόχο τους ιρανικούς φυγοκεντρητές, καθυστερώντας έτσι το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Παράλληλα,αρκετοί επιστήμονες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα είχαν δολοφονηθεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων.Αν και αυτές οι επιχειρήσεις δεν έχουν επίσημα αναγνωριστεί, τα βλέμματα στράφηκαν προς το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η αντίδραση στην επίθεση της 7ης Οκτωβρίου περιλάμβανε καταγγελία για τον ρόλο της Τεχεράνης με σκοπό την καταστολή των υποδομών της Χαμάς καθώς επίσης τον αποκεφαλισμό της ηγεσίας τους. Ακολούθησαν επιθέσεις κατά της Χεζμπολάχ – μιας σιιτικής λιβανέζικης οργάνωσης – ενώ συνεχίζονταν οι βομβαρδισμοί σε στρατιωτικές βάσεις στη Συρία μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ [στις 8 Δεκεμβρίου 2024]. Ο στόχος ήταν να πλήξει τον «άξονα αντίστασης» που υποστηρίζεται από το Ιράν.

Έτσι, τον Απρίλιο του 2024 πραγματοποιήθηκε μια ισραηλινή επιχείρηση κατά ενός προξενείου στο Δαμασσό, γεγονός που προκάλεσε αντίποινα από πλευράς Ιρανών κατά ισραηλινού εδάφους. Νέα αντίποινα σημειώθηκαν τον Οκτώβριο μετά τη δολοφονία του γενικού γραμματέα της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα [στις 27 Σεπτεμβρίου]. Οι απαντήσεις αυτές θεωρήθηκαν «μετρημένες», καθώς η Τεχεράνη δεν ήθελε να διακινδυνεύσει έναν πόλεμο στον οποίο θα έβγαινε χαμένη.

Ανησυχία στις σουνιτικές χώρες

Το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι δεν θα ανεχθεί σε καμία περίπτωση την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων από οποιαδήποτε γειτονική χώρα — ένα παράδειγμα είναι ο βομβαρδισμός του πυρηνικού αντιδραστήρα Osirak στο Ιρακ πριν από δεκαετίες με τη βοήθεια Γάλλων συμμάχων το καλοκαίρι του ’81 σύμφωνα με την Agnès Levallois στην Le Monde. Ο Νετανιάχου επαναλαμβάνει συνεχώς ότι είναι απαραίτητο να εμποδιστεί το Ιράν από την κατοχή πυρηνικών δυνατοτήτων ακόμη και για ειρηνικούς σκοπούς.

Aυτό εξηγεί γιατί είχε αντιταχθεί στη συμφωνία που υπέγραψε ο Μπαράκ Ομπάμα το 2015 με τους αξιωματούχους στην Τεχεράνη — συμφωνία απ’την οποία αποσύρθηκαν οι ΗΠΑ υπό την προεδρία Τραμπ το ’18. Σήμερα όμως ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φαίνεται πιο αποφασισμένος παρά ποτέ να ολοκληρώσει τους στόχους αυτούς: τη συνολική εξάλειψη των δυνατοτήτων που διαθέτει το Ιρανικό καθεστώς.

Aυτή η κλιμάκωση είναι εξαιρετικά επικίνδυνη καθώς όπως τόνισε πρόσφατα ο διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), οι εγκαταστάσεις αυτές δεν πρέπει ποτέ να γίνουν αντικείμενο επιθέσεων για λόγους ασφαλείας.

Στην τελευταία έκθεση IAEA σημειώνεται ότι υπάρχει ταχεία αύξηση στο πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου φτάνοντας έως και ποσοστά κοντά στο απαιτούμενο για ατομικές βόμβες — γεγονός αυτό χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για νέες επιθέσεις εναντίον των εγκαταστάσεων αυτών.

Αβεβαιότητα στον γεωπολιτικό χάρτη

Aυτές οι εξελίξεις προκαλούν ανησυχίες στους σουνίτες γείτονές τους που προσπαθούν να κρατούν ουδέτερες θέσεις απέναντι στα δρώμενα ενώ παραμένουν ευχαριστημένοι λόγω της αποδυνάμωσης ενός κοινού αντιπάλου όπως είναι το Ιράν.Ωστόσο ο κίνδυνος μιας περιφερειακής ανάφλεξης δεν συμβαδίζει με τα συμφέροντά τους.
Ο διάδοχος θρόνου στη Σαουδική Αραβία [Μοχαμέντ μπιν Σαλμάν] έχει ξεκινήσει μεγάλα έργα οικονομικής διαφοροποίησης αλλά αυτά καθυστερούν λόγω γεωπολιτικών κρίσεων σύμφωνα με πληροφορίες από τη Le Monde.
Οι τελευταίες εξελίξεις καθιστούν ακόμα πιο δύσκολη κάθε πιθανότητα εξομάλυνσης σχέσεων μεταξύ αραβικών χωρών και Τουρκίας αφού φαίνεται πως αυτή έχει εγκαταλείψει τις προσπάθειές αυτές μετά τις Συμφωνίες Αβραάμ όπου έδειξε ενδιαφέρον.
Είναι σαφές ότι η κατάσταση στη Λωρίδα Γάζας μαζί με τον αποκλεισμό έχουν δημιουργήσει σοβαρές ανθρωπιστικές κρίσιες συνθήκες κάτι που δυσκολεύει περαιτέρω κάθε διάλογο — πλήγμα όχι μόνο για τις σχέσεις αλλά κυρίως για όσους πλήττονται άμεσα εκεί.

Περιθώρια Αντίστασης

Aπό πλευρας κυβέρνησης Τελ Αβίβ πάντως τα περιθώρια δράσης είναι περιορισμένα όσο αφορά σε μια άμεση σύγκρουση ή απάντηση εκ μέρους των αξιωματούχων στην Τεχεράνη δεδομένου ότι μια τέτοιου είδους κίνηση μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε σοβαρές συνέπειες αν υπάρξει εμπλοκή αμερικανικών δυνάμεων.
Φυσικά αυτή η κατάσταση δείχνει πως ούτε καν ανέφεραν κάποιο ενδεχομένο ισχυρού πλήγμα πριν αρχίσουν διαβουλεύεις σχετικά στις αρχές Μαΐου μέσω τρίτων χωρών όπως ήταν παλιά.[…]
Είναι σαφές λοιπόν πως όλα αυτά ωφελεί κυρίως πολιτικά τον πρωθυπουργό Νατανιάχουν καθώς πιέζεται έντονα λόγω ανθρωπιστικής κρίσεως στα παλιά μέτωπα ενώ υπάρχουν δυνάμεις μέσα στην κυβέρνηση ζητώντας συνέχεια κλιμάκωση χωρίς διαλόγους…
Τα κόμματης αντιπολίτευσης προσπάθησαν μάταια ν’ανατρέψουν κυβερνήτης μέσω πρόταση διάλυσης Κοινοβουλίου ώστε ν’αναγκαστούν πρόωρες εκλογές…

Aυτό βέβαια οδηγεί σε περαιτέρω αύξηση ένταση διεθνώς γύρω απ’την περιοχή μας αφήνοντας πίσω τραγωδιών ανθρώπων καθημερινής ζωής…