Προτάσεις για τη Φορολογία Εναλλακτικών Προϊόντων Καπνού
Μια καινοτόμος πρόταση πολιτικής σχετικά με τη φορολογία των εναλλακτικών προϊόντων καπνού αναλύεται σε πρόσφατο κείμενο που δημοσιεύει το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ).Το κείμενο υπογράφει ο Παναγιώτης Λιαργκόβας, καθηγητής στο Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και πρόεδρος του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ).
Το νέο φορολογικό πλαίσιο μπορεί να ενισχύσει τα κίνητρα για την υιοθέτηση εναλλακτικών προϊόντων, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ή τα θερμαινόμενα καπνά. Αυτά τα προϊόντα παράγουν σημαντικά χαμηλότερες ποσότητες επιβλαβών ουσιών σε σύγκριση με τα συμβατικά τσιγάρα, προσφέροντας μια λιγότερη βλαβερή επιλογή για τους καπνιστές σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΚΕΦΙΜ.
Σύμφωνα με στοιχεία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), το κάπνισμα προκαλεί 8 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο. Η εφαρμογή της φορολογίας μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο περιορισμού της κατανάλωσης καπνού,προωθώντας την αντικατάσταση με λιγότερο επικίνδυνα προϊόντα μέσω διαφορών στους φορολογικούς συντελεστές.
Η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων ή θερμαινόμενων προϊόντων έχει αποδειχθεί ότι μειώνει κατά 80-90% την έκθεση σε επιβλαβείς ουσίες συγκριτικά με παραδοσιακά τσιγάρα. Μια έρευνα που διεξήχθη το 2018 στη Δημόσια Υγεία στο Ηνωμένο Βασίλειο καταδεικνύει ότι αυτά τα θερμαινόμενα προϊόντα είναι ασφαλέστερα από τις συμβατικές επιλογές.
Η διαμόρφωση δημόσιας πολιτικής και η εφαρμογή ενός διαφοροποιημένου συστήματος φορολόγησης ανάλογα με τον βαθμό κινδύνου των διάφορων τύπων καπνού είναι μια δύσκολη διαδικασία. Ωστόσο, οι δυνατότητες που προσφέρουν αυτά τα εναλλακτικά προϊόντα να σώσουν ζωές είναι σαφώς τεκμηριωμένες, όπως υποστηρίζει το ΚΕΦΙΜ.
Μεταξύ των προτάσεων που διατυπώνει το ΚΕΦΙΜ περιλαμβάνεται η πιθανότητα καθορισμού μειωμένων φόρων στα εναλλακτικά προϊόντα καπνού σε σχέση με εκείνες των παραδοσιακών τσιγάρων ώστε να ενθαρρυνθούν οι καταναλωτές αυτών των νέων επιλογών να αλλάξουν τις συνήθειές τους.
Ο Γενικός Διευθυντής του ΚΕΦΙΜ Νίκος Ρώμπαπας δήλωσε σχετικά: «Η διαφοροποίηση της φορολογικής επιβάρυνσης των προϊόντων καπνού βάσει της βλάβης που αυτά προκαλούν στους καταναλωτές είναι μια ενδιαφέρουσα και υπό προϋποθέσεις χρήσιμη πρόταση για τον περιορισμό της ζημιάς στην υγεία των ήδη καταναλωτών αυτών των προϊόντων. Αξίζει να συζητηθούν ευρύτερα οι προϋποθέσεις της πρακτικής εφαρμογής».
