Σχέσεις Κίνας – Ευρώπης: Μια Νέα Προσέγγιση
Ο Σι Τζινπίνγκ, πρόεδρος της Κίνας, προσπαθεί να αναθερμάνει τις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, προβάλλοντας το Πεκίνο ως τον πιο αξιόπιστο συνεργάτη, τη στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ απομακρύνει την Ευρώπη μέσω δασμών και πιέσεων σχετικά με την άμυνα.
Αντιμετωπίζοντας ένα de facto εμπορικό εμπάργκο από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι κινήσεις των Κινέζων αξιωματούχων και επιχειρηματιών στρέφονται προς νέες αγορές με επίκεντρο την Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Σι φημολογείται ότι είναι έτοιμος να άρει κάποιες κυρώσεις σε ευρωβουλευτές σύμφωνα με πηγές από την ΕΕ. Αν και η κίνηση αυτή έχει περισσότερο συμβολικό χαρακτήρα, στέλνει μήνυμα καλής θέλησης.
«Ως δύο σημαντικές οικονομίες του κόσμου, η Κίνα και η ΕΕ θα προστατεύσουν από κοινού το πολυμερές εμπορικό σύστημα», δήλωσε εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ χωρίς όμως να διευκρινίζει περαιτέρω για τις κυρώσεις. Παρά τις ανησυχίες της ΕΕ σχετικά με τη στήριξη του Πεκίνου προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν, οι Βρυξέλλες δείχνουν διατεθειμένες για περιορισμένη συνεργασία με την Κίνα.
Μία πιθανή συμφωνία αφορά τους δασμούς στα ηλεκτρικά οχήματα – προτείνοντας ελάχιστες τιμές αντί για τους υψηλούς δασμούς έως 45% που είχαν επιβληθεί πέρυσι λόγω υπερπαραγωγής. Επιπλέον, η εφαρμογή των αντίμετρων εκ μέρους της Κίνας (όπως οι δασμοί στο γαλλικό κονιάκ) καθυστερεί κατά τρεις μήνες περίπου προσφέροντας περιθώριο αποκλιμάκωσης.
Κατά τη διάρκεια της Έκθεσης Αυτοκινήτου στη Σαγκάη, εκπρόσωποι από τον κινεζικό και ευρωπαϊκό τομέα συζητούσαν επενδυτικά σχέδια στην ΕΕ καθώς οι εξαγωγείς της Κίνας αποσύρονται σταδιακά από την αμερικανική αγορά. Ορισμένοι αξιωματούχοι στην Ευρώπη πρότειναν μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση για τη διευθέτηση των διμερών διαφορών.
Όπως σημειώνει ο Ράνα Μίτερ από το Harvard Kennedy School: «Η επιδίωξη της Κίνας είναι να απομονώσει πολιτικά την Ευρώπη από τις ΗΠΑ ώστε να χρησιμοποιήσει αυτή τη σχέση ως ασπίδα στις παγκόσμιες φιλοδοξίες της». Ωστόσο παρά τα αισθήματα δυσαρέσκειας απέναντι στην Ουάσιγκτον δεν φαίνεται πως η ΕΕ θα εγκαταλείψει τους Αμερικανούς ή θα πλησιάσει πλήρως την αναξιοπιστία που πολλοί βλέπουν στην Κϊνα.
Aπό τότε που ξέσπασε η πανδημία COVID-19 έχουν επιδεινωθεί οι σχέσεις μεταξύ ΕΕ και Κϊνας. Οι χώρες μέλη έχουν ενορχηστρωθεί σε μεγάλο βαθμό μαζί με τις ΗΠΑ στο πλαίσιο πολιτικής “απο-επικινδυνοποίησης” απέναντι στην κινεζική απειλή αλλά και στις συνέπειες των μαζικών εξαγωγών προϊόντων τους.
Tο αυστηρό καθεστώς δασμών του Τραμπ –που έφτασαν μέχρι 20%, πριν μειωθούν στο 10% για δοκιμαστική περίοδο– έχει προκαλέσει εντάσεις στις διατλαντικές σχέσεις. Παράλληλα απαιτεί επίσης από τους συμμάχους του στην ΕΕ να αναλάβουν πλήρη ευθύνη για τα αμυντικά τους έξοδα ενώ παράλληλα πλησιάζει στον Πούτιν υπονομεύοντας περαιτέρω τη συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ και E.E..
Mια πιθανή έκβαση στη συνάντηση κορυφής μεταξύ Kϊνας–E.E., μπορεί να είναι η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων γύρω από μια Συμφωνία Eπενδύσεων που είχε παραμείνει στάσιμη μετά το 2021 όταν επιβλήθηκαν κυρώσεις σε ευρωπαίου αξιωματούχους λόγω ανθρωπιστικών ζητημάτων στο Σιντζιάνγκ.
Η πρώην επίτροπος εμπορίου Σεσίλια Μάλμστρομ ανέφερε πρόσφατα ότι αν υπάρξει άρση των κυρώσεων εκ μέρους της Kϊνας τότε ίσως εξεταστεί ξανά αυτή η συμφωνία – εν μέρει ώστε να ενισχυθούν τόσο το εμπόριο όσο και στρατηγικές αυτονομίας ανάμεσα στους δύο φορείς.
Aυτή θεωρούνταν ένδειξη ότι μπορεί τελικά η E.E. ν’ ακολουθήσει ανεξάρτητους δρόμους μακριά απ’ τις HΠA ενώ ταυτόχρονα παρέχει στη Kϊνα έναν τρόπο λιγότερο συγκρουσιακό ώστε ν’ αλληλεπίδρασε μ’ αυτές τις Δυτικές χώρες.
Ωστόσο πλέον οι συνθήκες έχουν αλλάξει δραματικά καθιστώντας δύσκολη οποιαδήποτε ενεργοποίηση αυτής.»