Περιορισμοί της Κίνας στις Σπάνιες Γαίες και οι Επιπτώσεις για τις Ευρωπαϊκές Επιχειρήσεις
Η Κίνα συνεχίζει να επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς στην πρόσβαση ξένων εταιρειών σε σπάνιες γαίες, γεγονός που έχει προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Ευρωπαϊκών Επιχειρήσεων στην Κίνα (ECCC). Όπως αναφέρει ο οργανισμός,τουλάχιστον μία επιχείρηση έχει υποστεί «εκατομμύρια ευρώ» απώλειες λόγω της αδυναμίας εξασφάλισης σταθερών προμηθευτών πρώτων υλών.
Οι σπάνιες γαίες είναι κρίσιμα ορυκτά που χρησιμοποιούνται σε διάφορες βιομηχανίες,από την παραγωγή ηλεκτρικών αυτοκινήτων και ανεμογεννητριών μέχρι ημιαγωγούς και στρατιωτικό εξοπλισμό. Αυτά τα πολύτιμα υλικά βρίσκονται κυρίως υπό τον έλεγχο του Πεκίνου. Σύμφωνα με την αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία, η Κίνα παρήγαγε το 69% της παγκόσμιας εξόρυξης το 2024 και κατέχει σχεδόν το μισό των παγκόσμιων αποθεμάτων.
Από τα τέλη του 2024, οι περιορισμοί στις εξαγωγές έχουν ενταθεί περαιτέρω, με την κυβέρνηση να απαιτεί από τις ξένες εταιρείες να αποδεικνύουν ότι οι πρώτες ύλες δεν θα χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικούς σκοπούς.Μετά τη συμφωνία εμπορικής εκεχειρίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες τον Μάιο, η Κίνα άρχισε να εκδίδει άδειες εξαγωγής «μίας χρήσης». Παρά μια προσωρινή αύξηση των εγκρίσεων τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, το ECCC προειδοποιεί ότι οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ξανά αυξανόμενες δυσκολίες.
Η σημασία αυτού του θέματος για την Ευρώπη είναι μεγάλη: σχεδόν το ήμισυ των εισαγωγών σπάνιων γαιών της ΕΕ το 2024 προήλθαν από την Κίνα, ενώ ακολουθούν χώρες όπως η Ρωσία και η Μαλαισία. Η Volkswagen δήλωσε ότι προς το παρόν διατηρεί σταθερούς τους προμηθευτές της· ωστόσο, η ECCC υπογραμμίζει ότι οι άδειες δεν διασφαλίζουν συνεχή πρόσβαση στις πρώτες ύλες, εντείνοντας έτσι την ανασφάλεια.
Το ζήτημα αυτό προστίθεται στη γενικότερη επιδείνωση του επιχειρηματικού κλίματος στην Κίνα. Οι ξένοι επενδυτές στρέφονται όλο και περισσότερο προς άλλες αγορές όπως αυτή της Νοτιοανατολικής Ασίας.Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου στη Σαγκάη σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις-μέλη έχουν μεταφέρει επενδύσεις εκτός Κίνας καταγράφοντας ιστορικό υψηλό ποσοστό.
Η ECCC σκοπεύει να ενημερώσει τους ευρωπαίου αξιωματούχους στις Βρυξέλλες σχετικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες κατά τη διάρκεια συνάντησης που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα. Στην ετήσια έκθεση ζητούν από το Πεκίνου μεγαλύτερη διαφάνεια καθώς επίσης περιορισμό της υπερπαραγωγής και ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα.
Οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη σημασία καθώς πλησιάζει η σύνοδος κορυφής τον Οκτώβριο όπου θα παρουσιαστεί από τους κινεζικούς φορείς διοίκησης ένα νέο πενταετές σχέδιο για την περίοδο 2026–2030.Όπως ανέφερε ο πρόεδρος του ECCC Jens Eskelund: «οι σημερινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε είναι κυρίως αποτέλεσμα πολιτικών αποφάσεων στο παρελθόν – επομένως αυτά τα σχέδια έχουν καθοριστική σημασία γιατί καθορίζουν τη μελλοντική κατεύθυνση».