Η πιθανότητα κλιμάκωσης της έντασης στη Μέση Ανατολή, με αφορμή τις πρόσφατες επιθέσεις στο Ιράν, εγείρει σοβαρές ανησυχίες για ένα νέο κύμα ακρίβειας που θα επιβαρύνει νοικοκυριά και οικονομίες παγκοσμίως. Οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες, ήδη αντιμέτωπες με σημαντικές προκλήσεις, θα δυσκολευτούν να διαχειριστούν τις συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης.
Η πρόσφατη επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν αποτελεί το τελευταίο σοκ σε μια αλυσίδα παγκόσμιων οικονομικών αναταραχών. Αρχικά, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, της κρίσιμης θαλάσσιας οδού που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν, διεκόπη προσωρινά μετά από πυραυλικές επιθέσεις. Ναυτιλιακές και ενεργειακές εταιρείες, για λόγους ασφαλείας, έσπευσαν να περιορίσουν ή να αναστείλουν τις μεταφορές.
Η κατάσταση, όμως, κλιμακώνεται περαιτέρω, καθώς οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν επίσημα το κλείσιμο των Στενών, απειλώντας με πυρά εναντίον οποιουδήποτε πλοίου επιχειρήσει να διέλθει. Αυτή η κίνηση μετατρέπει την εμπορική επιφυλακή σε ευθεία στρατιωτική απειλή.
Κομβική θαλάσσια οδός
Τα Στενά του Ορμούζ είναι ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο. Από εκεί διέρχεται το 1/5 του παγκόσμιου θαλάσσιου πετρελαίου, το 1/5 των παγκόσμιων αποστολών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και περίπου το 1/3 του παγκόσμιου εμπορίου ουρίας, του πιο διαδεδομένου λιπάσματος.
«Από όλα τα πιθανά σενάρια στη Μέση Ανατολή, η σημερινή κατάσταση είναι από τις χειρότερες για την παγκόσμια οικονομία», δήλωσε ο Τζόζεφ Καπούρσο, επικεφαλής παγκόσμιας οικονομικής ανάλυσης της Commonwealth Bank of Australia. «Εκτιμούμε ότι η κατάσταση θα κλιμακωθεί προτού αποκλιμακωθεί. Η ηγεσία και οι στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά».
IRGC Commander Sardar src=twsrc%5Etfw”>#Hormuz. “We’ll also attack the oil pipelines and won’t allow a single drop of oil to leave the region. Oil prices will hit $200 in the next few days.” https://t.co/WNukd2ilXi
Συνεχής Ενημέρωση
- Σπάνιος θησαυρός 2.000 ετών ήρθε στο φως από χειριστές ανιχνευτών μετάλλων – «Μείναμε έκπληκτοι»
- Κολωνός: Μυστήριο γύρω από τις συνθήκες θανάτου της 30χρονης – Τα ηχητικά μηνύματα σε φίλη της και η ιατροδικαστική εξέταση
- Υπόθεση κατασκοπείας: Από τις αρχές Φεβρουαρίου παρακολουθούσαν τον Γεωργιανό οι Αρχές – Φωτογράφιζε πολεμικά πλοία
- Ισραήλ: Προανήγγειλε ισχυρό πλήγμα στην βαλλιστική ικανότητα του Ιράν τις επόμενες ώρες
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα στη ‘ροή ειδήσεων του enikos.gr‘
Προς το παρόν, οι επενδυτές δείχνουν σχετική ψυχραιμία, πιστεύοντας ότι οι διαταραχές στην προσφορά πετρελαίου θα ακολουθήσουν το μοτίβο των προηγούμενων ετών και θα είναι βραχύβιες.
Η τιμή του Brent εκτινάχθηκε
Το διεθνές σημείο αναφοράς του πετρελαίου, Brent, παρουσίασε αλματώδη άνοδο έως και 13% τη Δευτέρα το πρωί, φτάνοντας τα 81,57 δολάρια το βαρέλι, την υψηλότερη τιμή των τελευταίων άνω των δώδεκα μηνών. Ωστόσο, υποχώρησε ελαφρώς στα 77,53 δολάρια το απόγευμα, παραμένοντας 6,4% υψηλότερα σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.
Οι ασιατικές χρηματιστηριακές αγορές αντέδρασαν στην αρχική πτώση, αλλά παρέμειναν 1,5% χαμηλότερα. Αντίθετα, οι αυστραλιανές μετοχές έκλεισαν ελαφρώς υψηλότερα, καθώς οι επενδυτές στράφηκαν σε εταιρείες εξόρυξης χρυσού και εξαγωγείς LNG.
Παρά τις προσδοκίες για περαιτέρω επιθέσεις, οι αγορές καθησυχάστηκαν από τις δηλώσεις του Τραμπ περί πιθανής άρσης των κυρώσεων κατά του Ιράν, εφόσον η νέα ηγεσία της χώρας αποδειχθεί «πραγματιστική».
Αναλυτές της UBS εξέφρασαν την άποψη ότι, ενώ ένα πλήρες φυσικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα ήταν δύσκολο να επιτευχθεί, το Ιράν θα μπορούσε να επιχειρήσει να διαταράξει τη διέλευση, ωθώντας ναυτιλιακές εταιρείες και ασφαλιστές να το αποφύγουν. «Θα μπορούσαμε να δούμε ουσιώδη διαταραχή», προειδοποίησαν, «πιθανώς μεγαλύτερης κλίμακας από την πρόσφατη απώλεια ρωσικής προσφοράς το 2022, που εκτίναξε τις τιμές άνω των 120 δολαρίων το βαρέλι».
Ωστόσο, οι αναλυτές επισήμαναν ότι η ιρανική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα έσοδα του πετρελαίου, καθιστώντας ένα πλήρες κλείσιμο λιγότερο πιθανό, εκτός αν αποτελεί ύστατη λύση. Αυτές οι εκτιμήσεις, όμως, διαψεύστηκαν την ίδια ημέρα με την επίσημη ανακοίνωση του κλεισίματος των Στενών από τους Φρουρούς της Επανάστασης.
«Η άνοδος των τιμών πετρελαίου θα έχει την πιο άμεση επίδραση στην οικονομία»
Ο Τζόναθαν ΜακΜέναμιν, επικεφαλής οικονομικών προβλέψεων στην επενδυτική τράπεζα Barrenjoey, τόνισε ότι η άνοδος των τιμών πετρελαίου θα επηρεάσει άμεσα την πραγματική οικονομική δραστηριότητα. «Πρόκειται για ένα στασιμοπληθωριστικό σοκ. Αυξάνει τον πληθωρισμό μέσω των υψηλών τιμών καυσίμων, ενώ παράλληλα μειώνει την ανάπτυξη, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των πολιτών».
Τα αυστραλιανά νοικοκυριά αναμένεται να δουν τις συνέπειες στις τιμές των καυσίμων. Σύμφωνα με τον Σέιν Όλιβερ, επικεφαλής οικονομολόγο της AMP, κάθε αύξηση 1 δολαρίου στην παγκόσμια τιμή του πετρελαίου αντιστοιχεί σε αύξηση 1 σεντ στην τιμή του λίτρου βενζίνης. Σε ένα δυσμενές σενάριο, όπου η τιμή του πετρελαίου ξεπεράσει τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, η αμόλυβδη θα μπορούσε να φτάσει τα 2,20–2,40 δολάρια ανά λίτρο στις μεγάλες πόλεις.
Η κεντρική τράπεζα της Αυστραλίας, που αναμένεται να αυξήσει τα επιτόκια τον Μάιο, θα βρεθεί αντιμέτωπη με την ανάγκη εξισορρόπησης μεταξύ της αύξησης του πληθωρισμού και του κινδύνου πλήγματος στην ανάπτυξη, όπως συνέβη μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Περιφερειακή ανασφάλεια
Η Αυστραλία, ως καθαρός εξαγωγέας ενέργειας, αποτελεί εξαίρεση στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού. Η πλειονότητα των ασιατικών χωρών, με εξαίρεση τη Μαλαισία, εισάγει περισσότερο πετρέλαιο από όσο εξάγει. Η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Ταϊβάν, η Σιγκαπούρη και το Χονγκ Κονγκ εισάγουν άνω του 80% της ενέργειας που καταναλώνουν, σύμφωνα με τη Moody’s Analytics.
«Πρόκειται για ένα ευρύτερο σοκ για την περιοχή», τόνισε ο Ρίτσαρντ Γιέτσενγκα, επικεφαλής οικονομολόγος της ANZ. «Εάν οι υψηλές τιμές πετρελαίου διατηρηθούν, αυτό συνεπάγεται απώλεια εθνικού εισοδήματος για αυτές τις χώρες».
Επιπλέον, η αύξηση του ενεργειακού κόστους μπορεί να αναζωπυρώσει πολιτικές πιέσεις. «Η Ασία αντιμετωπίζει προβλήματα κόστους ζωής», επισήμανε ο Γιέτσενγκα, «και η αύξηση των τιμών ενέργειας δεν είναι ευπρόσδεκτη, ειδικά για την Κίνα που παλεύει με αδύναμη κατανάλωση. Υψηλότερες τιμές πετρελαίου σε συνδυασμό με ασθενέστερα τοπικά νομίσματα πιθανόν να οδηγήσουν τις κυβερνήσεις σε μέτρα προστασίας των νοικοκυριών».
Ήδη, η Ταϊλάνδη επέβαλε άμεση απαγόρευση εξαγωγών πετρελαίου και ανακοίνωσε ότι θα χρησιμοποιήσει εθνικό ταμείο καυσίμων για να απορροφήσει τις αυξήσεις.
«Υπάρχουν πολλά πιθανά σενάρια, και δεν πρέπει να χάσουμε από τα μάτια μας το τρομερό ανθρώπινο κόστος μιας νέας στρατιωτικής σύγκρουσης», δήλωσε ο Γιέτσενγκα. «Ωστόσο, η παγκόσμια οικονομία έχει αποδειχθεί εξαιρετικά ανθεκτική σε πολλαπλά σοκ τα τελευταία χρόνια, και δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι αυτή τη φορά θα είναι διαφορετικά».
Οι κινεζικές διυλιστικές εταιρείες αγοράζουν σχεδόν όλα τα 1,6 εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού αργού που εξάγονται ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 13% των κινεζικών θαλάσσιων εισαγωγών πετρελαίου, σύμφωνα με την TD Securities. Το Ιράν συνέχισε να φορτώνει δεξαμενόπλοια το Σαββατοκύριακο, σημάδι ότι θα συνεχίσει τις εξαγωγές ακόμη κι αν άλλες ναυτιλιακές δραστηριότητες παγώσουν.
🚨🇮🇷 BREAKING: IRAN has shown what will happen if ANYONE tries to cross the Strait of Hormuz https://t.co/Ki8HVxJeQe
— Jackson Hinkle 🇺🇸 (@jacksonhinklle)
Η Κίνα καταδικάζει τα πλήγματα
Μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι καταδίκασε τις επιθέσεις, χαρακτηρίζοντάς τες «απαράδεκτες».
Τα πλήγματα ενδέχεται να επηρεάσουν την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ και να περιπλέξουν τις διαπραγματεύσεις ενόψει της συνάντησης Τραμπ – Σι Τζινπίνγκ.
Καθώς από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται και το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς φυσικού αερίου, η διακοπή της ναυσιπλοΐας απειλεί να προκαλέσει νέο ενεργειακό χάος στην Ευρώπη, όπου τα αποθέματα είναι ήδη χαμηλά, σύμφωνα με αναλυτές της Citi.
Οι ευρωπαϊκές τιμές χονδρικής φυσικού αερίου θα μπορούσαν να τριπλασιαστούν στα 100 δολάρια ανά μεγαβατώρα εάν τα Στενά κλείσουν πλήρως για τρεις μήνες. Σε αυτή την περίπτωση, οι τιμές θα ήταν χαμηλότερες από την κορύφωση άνω των 300 δολαρίων ανά μεγαβατώρα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
«Πολύ υψηλές τιμές TTF (ευρωπαϊκό χονδρικό φυσικό αέριο) θα είχαν πληθωριστικές συνέπειες, ιδίως για την Ευρώπη, όπως διαπιστώθηκε το 2022», σημείωσαν.