Σε μια σημαντική σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, συζητήθηκαν οι λεπτομέρειες για την ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών (ΑΣΠΤ). Η νομοθέτηση της ΑΣΠΤ, η οποία έγινε την προηγούμενη εβδομάδα, σηματοδοτεί τη δημιουργία του πρώτου δημόσιου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος στη χώρα μας αφιερωμένου στη διδασκαλία της δραματικής, της ορχηστικής και της μουσικής τέχνης.
Το newsletter του webreporter καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, υπογραμμίστηκε πως η θέσπιση της ΑΣΠΤ και η ευρύτερη μεταρρύθμιση της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης αντιμετωπίζουν, για πρώτη φορά, τις χρόνιες θεσμικές ασάφειες που αφορούσαν τη διαβάθμιση των σπουδών, την ακαδημαϊκή συνέχεια και την αναγνώριση των τίτλων σπουδών στο Δημόσιο.
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στην εναρκτήρια ομιλία του, δήλωσε: «Είμαστε στην ευχάριστη θέση, κάτι το οποίο αποτέλεσε μία δέσμευσή μας, να είμαστε πια σε θέση να το υλοποιήσουμε. Θυμάμαι από τότε που πρωτοπολιτεύτηκα να γίνεται αυτή η συζήτηση για μία καλλιτεχνική εκπαίδευση, η οποία λειτουργούσε ουσιαστικά χωρίς κανένα θεσμικό πλαίσιο, με χιλιάδες νέους ανθρώπους να επενδύουν χρόνο, κόπο, ταλέντο στο θέατρο, στον χορό, στη μουσική και να μην έχουν την αναγνώριση που τους άξιζε. Νομίζω ότι αυτό πια αλλάζει επιτέλους. Με αυτήν την Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών, οι παραστατικές τέχνες αποκτούν για πρώτη φορά αυτό που ήταν πάντα το ζητούμενο: μία σοβαρή πανεπιστημική υπόσταση, με σπουδές, με δυνατότητα έρευνας, κυρίως με προοπτικές εξέλιξης».
Από την ακαδημαϊκή χρονιά 2027-28, η ΑΣΠΤ θα είναι σε θέση να εγγράψει φοιτητές και να προσφέρει μια πλήρη ακαδημαϊκή πορεία, από το προπτυχιακό έως το διδακτορικό επίπεδο, θεσμοθετώντας και κατοχυρώνοντας πανεπιστημιακά τις καλλιτεχνικές σπουδές.
Ο νέος νόμος, παράλληλα, επιλύει τη μακροχρόνια εκκρεμότητα σχετικά με τη σύνδεση των καλλιτεχνικών σπουδών με επαγγελματικά δικαιώματα στο Δημόσιο, μέσω της δημιουργίας μιας νέας κατηγορίας προσωπικού στον δημόσιο τομέα, της «Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης», για όσους ασκούν καλλιτεχνικό έργο ή διδάσκουν στις τέχνες.
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η κυβέρνηση ανταποκρίνεται με πράξεις σε ένα αίτημα δεκαετιών, προσθέτοντας: «Είναι μια μεταρρύθμιση ουσίας, όχι μια μεταρρύθμιση εντυπώσεων. Νομίζω ότι εδώ ουσιαστικά τραβάμε μία διαχωριστική γραμμή με το παρελθόν, λύνουμε εκκρεμότητες από το παρελθόν, αλλά κυρίως δίνουμε μια προοπτική στα νέα παιδιά, τα οποία ενδιαφέρονται για τον πολιτισμό, για τις παραστατικές τέχνες, να έχουν μία ξεκάθαρη ορατότητα για το πώς θα κινηθούν, ποια θα είναι η επαγγελματική τους διαδρομή, ποια θα είναι τα προσόντα τους, τι αξία θα έχει το πτυχίο το οποίο θα πάρουν από ένα ελληνικό πανεπιστήμιο».
Στενή συνεργασία με τον καλλιτεχνικό κόσμο
Η μεταρρύθμιση αξιοποιεί τη συσσωρευμένη εμπειρία και γνώση στον χώρο της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης. Υπό την πανεπιστημιακή στέγη της νέας ΑΕΙ θα λειτουργήσουν Τμήματα των πέντε ιστορικών δημόσιων φορέων: το Τμήμα Δραματικής Τέχνης του Εθνικού Θεάτρου, το Τμήμα Ορχηστικής Τέχνης της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, το Τμήμα Ορχηστικής Τέχνης της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης, το Τμήμα Δραματικής Τέχνης του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος και το Τμήμα Μουσικής Τέχνης του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης.
Η νέα Σχολή, πέρα από τη σύνδεσή της με τον καλλιτεχνικό κόσμο και τους ιστορικούς φορείς, θα διατηρεί τις ιδιαιτερότητες της διδασκαλίας των τεχνών μέσω λειτουργικών προνοιών που προβλέπονται στον νόμο, οι οποίες προέκυψαν από διετή διαβούλευση με τους εκπροσώπους του καλλιτεχνικού κόσμου. Για τον λόγο αυτό, η εισαγωγή στα Τμήματα της ΑΣΠΤ θα γίνεται μέσω ειδικών εξετάσεων, συμπεριλαμβανομένης υποχρεωτικής ακρόασης των υποψηφίων για δια ζώσης αξιολόγηση. Η επιλογή του Ειδικού Καλλιτεχνικού Προσωπικού θα βασίζεται πρωτίστως στο έργο των καλλιτεχνικών προσωπικοτήτων που θα αναλάβουν τις θέσεις.
Επιπλέον, το νέο ίδρυμα θα διαθέτει 9μελές Καλλιτεχνικό Συμβούλιο, το οποίο θα προσφέρει αμισθί γνωμοδοτικές υπηρεσίες, με πέντε μέλη να υποδεικνύονται από τους πέντε ιστορικούς φορείς της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης.
Δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στα επόμενα βήματα για την ταχεία συγκρότηση της μεταβατικής Διοικούσας Επιτροπής του νέου ΑΕΙ και την προετοιμασία των προγραμμάτων σπουδών. Τονίστηκε η σημασία της καλής συνεργασίας μεταξύ κυβέρνησης και καλλιτεχνικού κόσμου, η οποία αντικατοπτρίζεται στη νομοθέτηση για την ίδρυση της ΑΣΠΤ.
Στη συνέχεια, επισημάνθηκε η σπουδαιότητα των δημιουργικών δραστηριοτήτων για τους ανηλίκους, ειδικά στις μικρότερες ηλικίες. «Έχουμε τώρα μια πολύ μεγάλη συζήτηση για τα προβλήματα των παιδιών και των εφήβων μας, την εξάρτηση από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, τις εθιστικές συμπεριφορές που, δυστυχώς, όλοι αυτοί οι αλγόριθμοι συνειδητά προωθούν και σκεφτόμουν ότι, τελικά, η απάντηση κυρίως για τα νεότερα παιδιά δεν μπορεί να άλλη από τον αθλητισμό και την τέχνη», ανέφερε ο Πρωθυπουργός. «Γι’ αυτό και νομίζω ότι θα πρέπει -το έχουμε συζητήσει και με την Υπουργό- και θα χρειαστούμε και τη βοήθειά σας και ως πρόσωπα, αλλά, πια και αύριο, ως Ανώτατη Σχολή, το πώς θα ξαναδούμε την καλλιτεχνική και τη μουσική εκπαίδευση», συμπλήρωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. «Να ξέρουμε τουλάχιστον ότι υπάρχουν κάποιες απαντήσεις, οι οποίες συνδέονται με τη διαχρονική ανθρώπινη φύση, τις οποίες ειδικά σε αυτή τη συγκυρία έχουμε έναν λόγο παραπάνω να τις υποστηρίξουμε».
Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, δήλωσε ότι η ίδρυση της ΑΣΠΤ αποτελεί ιστορική τομή για την καλλιτεχνική εκπαίδευση στη χώρα, αναφέροντας: «και τώρα περνάμε από τη νομοθέτηση, που μας έφερε ιδιαίτερη χαρά, καθώς, όπως είδατε, είχαμε και ευρεία κοινοβουλευτική στήριξη και αυτό μας χαροποίησε ιδιαίτερα και τώρα από τη νομοθέτηση προχωράμε στην υλοποίηση και στη συγκρότηση. ‘Αρα, στην προτεραιοποίηση. Προτεραιότητα για τη νέα σχολή είναι να αποκτήσει γρήγορα τη διοικητική βάση, ακαδημαϊκή ταυτότητα, σύγχρονα προγράμματα σπουδών και σταθερή διασύνδεση με τους ιστορικούς φορείς του χώρου.» Επιπλέον, ανέφερε ότι με τον Πρωθυπουργό θα διαμορφωθεί ένας σαφής οδικός χάρτης με συγκεκριμένα βήματα για τη συγκρότηση της Διοικούσας Επιτροπής και τα επόμενα βήματα, ώστε η μεταρρύθμιση να προχωρήσει με σχέδιο και σοβαρότητα, με στόχο την έναρξη λειτουργίας της Σχολής το 2027 και την εισαγωγή των πρώτων φοιτητών μέσω ειδικών εξετάσεων, μια διαδικασία που περιβάλλεται με ιδιαίτερη μέριμνα και σεβασμό.
Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, σημείωσε: «Η ίδρυση της Ανωτάτης Σχολής Παραστατικών Τεχνών αποτελεί μια μείζονα μεταρρύθμιση στο πολιτιστικό γίγνεσθαι της πατρίδας μας. Μιας χώρας που έχει πολύ ισχυρό και διεθνές αποτύπωμα και στη σύγχρονη δημιουργία και η οποία μέχρι προχθές -στην κυριολεξία προχθές- δεν διέθετε τον σταθερό, δημόσιο, θεσμικό φορέα αναγνώρισης αυτής της πραγματικότητας. Έτσι, λοιπόν, η κυβέρνησή σας, και με τη δική σας προσωπική βούληση, μετέτρεψε ένα όραμα δεκαετιών σε σχέδιο και το σχέδιο σε πραγματικότητα.»
Ο Υφυπουργός Παιδείας, αρμόδιος για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, Νίκος Παπαϊωάννου, τόνισε την ανάγκη θέσπισης του οδικού χάρτη για τη μετατροπή του νόμου σε πράξη, εστιάζοντας στη διοικητική οργάνωση, την ακαδημαϊκή συγκρότηση και λειτουργία, και εξέφρασε την βεβαιότητα για άψογη συνεργασία για την έναρξη λειτουργίας του νέου πανεπιστημίου, που αποτελεί απαίτηση δεκαετιών.
Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Πολιτισμού, Ιάσονας Φωτήλας, ανέφερε την προσωπική του εμπειρία, δηλώνοντας ότι χάρη στην πρωτοβουλία αυτή, ένα παιδί μπορεί πλέον να ακολουθήσει καλλιτεχνική καριέρα και να σπουδάσει ταυτόχρονα.
Οι εκπρόσωποι των πέντε ιστορικών φορέων της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, μεταξύ άλλων, εξέφρασαν την ικανοποίησή τους:
- Χαρίτων Σταυρόπουλος, Πρόεδρος Εθνικής Λυρικής Σκηνής: «Πάντα η Εθνική Λυρική Σκηνή θεωρούσε ότι ο νόμος είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, ότι βάζει ένα σωστό τέλος σε όλη αυτή την “αναρχία” που υπήρχε μέχρι τώρα στο καλλιτεχνικό γίγνεσθαι. Πιστεύουμε λοιπόν πολύ σε αυτό το νομοσχέδιο, θα είμαστε κοντά, θα βοηθήσουμε όσο μπορούμε.»
- Γιώργος Κουμεντάκης, Καλλιτεχνικός Διευθυντής Εθνικής Λυρικής Σκηνής: «Θα θέλαμε να σας εκφράσουμε τις θερμές μας πραγματικά ευχαριστίες για την, πιστεύω, ιστορική απόφαση που πήρατε να προχωρήσετε στην ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών και την υλοποίησή της. Φυσικά υπάρχουν δυσκολίες, αλλά οι δυσκολίες είναι για να λύνονται. Η πρωτοβουλία σας αυτή όχι μόνο αναβαθμίζει -αυτό το πιστεύω ακράδαντα- το κύρος των παραστατικών τεχνών, αλλά και θωρακίζει το μέλλον του σύγχρονου πολιτισμού. Με αυτό το νομοσχέδιο προφέρετε στις νέες γενιές ακαδημαϊκές βάσεις που δεν υπήρχαν μέχρι τώρα και τις προοπτικές που τις αξίζουν.»
- Έρση Πήττα, Αντιπρόεδρος Εθνικού Θεάτρου: «Μπορούμε σήμερα να εκφράσουμε την ικανοποίησή μας γιατί όλες οι εισηγήσεις που κάναμε, που αφορούν συγκεκριμένα άρθρα του νομοσχεδίου, εισακούστηκαν και έγιναν αποδεκτά, γι’ αυτό και θέλουμε να ευχαριστήσουμε τις ηγεσίες των Υπουργείων Πολιτισμού και Παιδείας. Ευελπιστούμε ότι με την ίδρυση αυτής της Σχολής, που θα διασφαλίσει την αναβάθμιση των σπουδών που αφορούν την τέχνη, αυτό θα συντελέσει ώστε η τέχνη να βρει τη θέση που της αξίζει, τη θέση που της πρέπει, μέσα στην κοινωνία».
- Αργυρώ Χιώτη, Καλλιτεχνική Διευθύντρια Εθνικού Θεάτρου: «Φτάσαμε να μιλάμε για αυτό το νομοσχέδιο, που πραγματικά ορίζει μία νέα εποχή. Εμείς από την πλευρά μας θα είμαστε δίπλα, βήμα-βήμα, για να περάσουμε και τη μεταβατική αυτή περίοδο και να φτάσουμε εκεί που επιθυμούμε όλοι.»
- Γιαννούλα Καρύμπαλη-Τσίπτσιου, Πρόεδρος Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος: «Είμαστε πολύ χαρούμενοι, γιατί μετά από πολυετή θεσμική εκκρεμότητα, οι παραστατικές τέχνες αποκτούν επιτέλους πανεπιστημιακή στέγη, με την ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών.»
- Αστέριος Πελτέκης, Καλλιτεχνικός Διευθυντής Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος: «Είναι πάρα πολύ σημαντική και σπουδαία αυτή η στιγμή. Είμαι πολύ συγκινημένος γιατί ήμουν πριν από τρία χρόνια εδώ στις πρώτες συζητήσεις και βλέπω σήμερα να ολοκληρώνεται με πραγματικά εξωφρενικούς για τη χώρα μας ρυθμούς ένα νομοσχέδιο, κάτι το οποίο είναι πολύ ελπιδοφόρο και πάρα πολύ σπουδαίο, και σας ευχαριστούμε πολύ για τη στήριξη και την αμεσότητα σε όλη αυτή τη διαδικασία. Είναι μια τεράστια κατάκτηση θεωρώ.»
- Νίκος Αβδελλάς: Πρόεδρος Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης: «Αυτή την ευκαιρία που είχαμε αυτόν τον καιρό να συνεργαστούμε και να μονιάσουμε όλοι οι φορείς της σύγχρονης τέχνης είναι μεγάλη κατάκτηση.»
- Γεώργιος-Ιούλιος Παπαδόπουλος, Διευθυντής Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης: «Είμαστε ευγνώμονες γι’ αυτό που συνέβη. Θα δουλέψουμε μαζί σας για να το θέσουμε σε εφαρμογή με τον καλύτερο τρόπο. Είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε με όλες μας τις δυνάμεις και να στηρίξουμε αυτό που συνέβη.»
- Κωνσταντίνος Ρήγος, Πρόεδρος Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης: «Έχει γίνει πολλή δουλειά και από μέρους της κυβέρνησης, των Υπουργών και από μέρους των ανθρώπων της τέχνης. Είναι σημαντικό ότι βρισκόμαστε σε ένα τραπέζι όλοι μαζί και συζητούμε πάνω σε ένα νόμο που ψηφίστηκε και είναι πραγματικότητα. Τα επόμενα βήματα είναι πολύ δύσκολα, πολύ σημαντικά και πρέπει να γίνουν με πολύ μεγάλη προσοχή. Για εμάς, την κρατική σχολή χορού είναι ένα τεράστιο βήμα. Είναι, πραγματικά, μια ιδανική ημέρα σήμερα.»
- Ευαγγελία Καπετανέα, Διευθύντρια Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης: «Η ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών είναι ένα βήμα που ο χώρος των τεχνών το περίμενε πολλά χρόνια.»
Στη σύσκεψη συμμετείχαν, από πλευράς κυβέρνησης, η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο Υφυπουργός αρμόδιος για την τριτοβάθμια εκπαίδευση Νίκος Παπαϊωάννου, ο Υφυπουργός Πολιτισμού Ιάσονας Φωτήλας, ο Γενικός Γραμματέας του Πρωθυπουργού Στέλιος Κουτνατζής και η Σύμβουλος του Πρωθυπουργού σε θέματα πολιτισμού Έλενα Μαυρομιχάλη.