Σημαντικές Ανακοινώσεις για την Επιτάχυνση της Δικαιοσύνης

«Ες αύριον τα σπουδαία», όπως λέει η γνωστή αρχαία ρήση. Αύριο στις 14:00, σε συνέντευξη Τύπου, ο Υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης και ο υφυπουργός Ιωάννης Μπούγας αναμένεται να αποκαλύψουν μια σειρά νέων κανονισμών που έχουν σχεδιαστεί για να επιταχύνουν τη διαδικασία απονομής δικαιοσύνης.

Το προγραμματισμένο νομοσχέδιο στοχεύει στη σημαντική μείωση του χρόνου που απαιτείται για την έκδοση δικαστικών αποφάσεων, στην εισαγωγή ψηφιακών δικογραφιών, καθώς και στη μεταφορά δικαστηριακής ύλης και τροποποιήσεις σχετικά με τη δημοσίευση διαθηκών. Η εφαρμογή αυτών των μέτρων θα δείξει αν οι υποσχέσεις θα γίνουν πραγματικότητα.

Η πολυαναμενόμενη συνέντευξη Τύπου θα διεξαχθεί στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων «Λάμπρος Μαργαρίτης» του υπουργείου (Μεσογείων 96, ισόγειο), όπου οι κ. Φλωρίδης και Μπούγας θα παρουσιάσουν τις καινοτόμες διατάξεις τους με κύριο στόχο την επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης. Ο Υπουργός έχει χαρακτηρίσει αυτή την πρωτοβουλία ως το μεγάλο «στοίχημα» του υπουργείου, καθώς φιλοδοξεί να μειώσει τον χρόνο έκδοσης των αποφάσεων σε 6-8 μήνες από τους τρέχοντες 49,7 μήνες.

Στον νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (ΚΠΔ), η έκδοση μιας απόφασης θα είναι υποχρεωτική εντός έξι μηνών από την κατάθεση οποιουδήποτε ένδικου μέσου με δυνατότητα παράτασης δύο μηνών εφόσον υπάρχουν περίπλοκα νομικά ζητήματα. Επίσης, οι αποφάσεις εκούσιας δικαιοδοσίας αναμένονται εντός τεσσάρων μηνών ενώ αυτές για ασφαλιστικά μέτρα μέσα σε έναν μήνα.

Mία άλλη σημαντική διάταξη αφορά τις ψηφιακές δικογραφίες μέσω μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας που αναπτύσσεται σε συνεργασία με τα υπουργεία Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Αυτή η διάταξη σκοπεύει να μειώσει δραστικά τον χρόνο αλλά και τον κόπο αφού όλες οι διαδικασίες όπως δικόγραφα, αγωγές κλπ., θα διεκπεραιώνονται ηλεκτρονικά. Ο φάκελος της ψηφιακής δικογραφίας θα είναι προσβάσιμος μέσω κωδικών στα εμπλεκόμενα μέρη περιλαμβάνοντας όλα τα σχετικά έγγραφα όπως αποφάσεις κλπ., ενώ υπάρχει πρόβλεψη για ηλεκτρονική αίτηση αντιγράφων από το Βιβλίο Αδικημάτων της Ελληνικής Αστυνομίας.

Η ψηφιοποίηση επηρεάζει επίσης τις διαθήκες καθώς εισάγεται το «Μητρώο Αδημοσίευτων Διαθηκών», που στοχεύει στην απελευθέρωση των Δικαστηρίων από τις εκκρεμείς αιτήσεις δημοσίευσης – μόνο στην Αθήνα υπάρχουν περίπου 40.000 τέτοιες αιτήσεις αυτή τη στιγμή. Στο Μητρώο αυτό θα καταχωρούνται όλες οι διαθήκες χωρίς αποκάλυψη του περιεχομένου τους ώστε να εξασφαλίζεται η μυστικότητα τους.

Ακόμη μία αλλαγή αφορά την κατάθεση εφέσεων: πλέον δεν χρειάζεται να κατατίθενται στο Πρωτοδικείο αλλά απευθείας στο Εφετείο που θ’ εξετάσει την έφεση έτσι ώστε ν’ αποφεύγεται ο χρόνος καθυστέρησης λόγω γραμματειακής διαδικασίας μεταξύ των δύο δικαστηρίων.

Tέλος,το υπουργείο προγραμματίζει νέα μεταφορά αρμοδιοτήτων στους δικηγόρους και συμβολαιογράφους: στους πρώτους πιθανόν ν’ ανατεθεί η διαταγή πληρωμής ενώ στους δεύτερους -όπως προαναφέρθηκε- οι δημοσιεύσεις των διαθηκών.
Ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας θ’ ισχύσει για όλες τις περιοχές της χώρας από το νέο δικαστικό έτος στις 16 Σεπτεμβρίου 2025 εκτός από την Αθήνα όπου προβλέπεται εφαρμογή αρχές του 2026.
Για όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις μέχρι τότε ισχύει ο προηγούμενος ΚΠΔ.