Νέο Σενάριο Διεξόδου: Η ΝΔ να Αποφασίσει Αντικατάσταση του Πρωθυπουργού – Όπως το ΠΑΣΟΚ το 2011

Να φύγει ο Μητσοτάκης… Και ποιος να αναλάβει; Να έρθει ο Ανδρουλάκης; Για ποιο λόγο; Ή μήπως ο Τσίπρας; Και πάλι, γιατί; Γιατί όχι η κυρία Καρυστιανού; Ας είμαστε σοβαροί.

Το newsletter του webreporter καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.

Δεν είμαστε σοβαροί. Γι’ αυτό οι πολιτικές διεργασίες μοιάζουν πλέον με το παιχνίδι της κολοκυθιάς, που οδηγεί σε εκφυλισμό το πολιτικό σύστημα. Χαρακτηριστικό γνώρισμα παραμένει η δραματική αντινομία: ενώ «πρέπει να φύγει» η σημερινή κυβέρνηση, δεν προκύπτει από πούθενά η επόμενη, που θα τη διαδεχθεί…

Για πολλούς, μόνο ως αστείο μπορεί να εκληφθεί η συζήτηση ότι κάποιο από τα κόμματα της αντιπολίτευσης – τα υπάρχοντα και τα υπό διαμόρφωση – μπορούν να κερδίσουν τις εκλογές και να σχηματίσουν αξιόπιστη κυβέρνηση. Πόσο μάλλον όταν οι όμορες δυνάμεις στον ευρύτερο «προοδευτικό χώρο» αδυνατούν να συγκλίνουν.

Ο λόγος είναι ο ίδιος που τις καθιστά και χωριστά μη κυβερνώσες: απουσία ισχυρής ηγεσίας, με κοινή αποδοχή από τα κόμματα του χώρου και ευρύτερη ακτινοβολία στην κοινωνία. Για τους ίδιους, το βεληνεκές των Ανδρουλάκη, Τσίπρα, Φαμέλλου, ή οποιουδήποτε άλλου, παρά τις διακυμάνσεις, είναι δραστικά περιορισμένο – και για τις σημερινές διεθνείς συνθήκες, δραματικά ανεπαρκές. Πέραν των άλλων, το πολιτικό προσωπικό που τους διαθέτει δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες της διακυβέρνησης.

Ωστόσο, κατά τη γενική εκτίμηση, κάποιος πρέπει να διαδεχθεί τον Μητσοτάκη – και μάλιστα το συντομότερο. Από τα συμφραζόμενα της συγκυρίας προκύπτει ότι η αναμονή έως τις εκλογές του 2027, όπως τις ορίζει ο ίδιος, είναι ίσως πολυτέλεια.

Αυτό δημιουργεί όρους εν δυνάμει πολιτικής κρίσης στη χώρα, καθώς η σημερινή κυβέρνηση για πρώτη φορά βρίσκεται αντιμέτωπη με το φάσμα απώλειας της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

Όλα κατατείνουν στο συμπέρασμα ότι για τον Κυριάκο Μητσοτάκη προσωπικά, οι χειρισμοί γίνονται όλο και πιο δυσχερείς, καθώς θα συνεχιστεί το φαινόμενο να «χάνει χαλιά κάτω από τα πόδια του». Πλέον, ο «επαγγελματισμός» που τον διέκρινε υποχωρεί και οδηγείται σε ενέργειες – όπως το περίφημο «ασυμβίβαστο» – που τον φέρνουν αντιμέτωπο με ισχυρές εσωκομματικές συσπειρώσεις. Όπως οι «11 βουλευτές του ΟΠΕΚΕΠΕ», που στρέφονται εναντίον του.

Κατά τις πληροφορίες, από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έρχονται νέες δικογραφίες – με πιο βαριά κυβερνητικά ονόματα. Ήδη κυκλοφορούν σαν φαντάσματα πάνω από το κυβερνητικό στρατόπεδο και κάνουν όλο και πιο δύσκολη τη θέση του Πρωθυπουργού.

Για να δείξει ότι συντάσσεται με την Ευρωπαϊκή Ένωση, επέμενε και εξασφάλισε την άφιξη του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα. Και στο θέμα των αγροτικών κινητοποιήσεων, επιδιώκει την εύνοια των Βρυξελλών, διορίζοντας αρμόδιο υπουργό έναν πρώην επίτροπο – έστω χωρίς μεγάλο πολιτικό εκτόπισμα. Την ίδια στιγμή, όμως, αδυνατεί να αφοπλίσει όσους υπουργούς και βουλευτές του τον εκθέτουν, βάλλοντας κατά της Κομισιόν, με ρητορική που αμφισβητεί την ευρωπαϊκή ταυτότητα της χώρας. Χωρίς καν συναίσθηση της βλάβης που προκαλούν στη χώρα και στον… ίδιο. Ενώ ο Όρμπαν τέλειωσε, ο Όρμπανισμός στη ΝΔ τώρα αρχίζει.

Παράλληλα, εξελίσσεται η υλοποίηση της δικαστικής απόφασης, για τις εκ νέου ανακρίσεις στο σκάνδαλο των υποκλοπών. Η επανάληψη της μετάθεσης των ποινικών αξιολογήσεων στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου – ώστε να μην ασκηθούν διώξεις – συνιστά νέα ομολογία διατεταγμένης συμπεριφοράς φορέων του Κράτους Δικαίου.

Επίσης, υπάρχουν τα Τέμπη. Με δύο πρώην υπουργούς του στην κρίση του Δικαστικού Συμβουλίου για το Ειδικό Δικαστήριο. Και ό,τι άλλο προκύψει από την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, για τη διαχείριση των συμβάσεων που αποσκοπούσαν στον εκσυγχρονισμό του ελληνικού σιδηροδρόμου, που δεν έγινε ποτέ.

Αυτά αρκούν για να πυκνώσει το αδιέξοδο. Στο οποίο του προκύπτει ως προσωπική υποχρέωση να κλείσει και το «θέμα Λαζαρίδη» – που ενδεχομένως τον είχε παραπλανήσει και τον ίδιο, με το θέμα των τίτλων σπουδών του, όταν τον προσέλαβε στο γραφείο του.

Η απάντηση ως διέξοδος, ήλθε τεκμηριωμένη συνταγματικά, από τον καθηγητή Γιώργο Σωτηρέλη, με άρθρο του στα Νέα. Η νομική και ταυτόχρονα πολιτική αξία του, βρίσκεται στη διάκριση: παραίτηση του Πρωθυπουργού δεν σημαίνει απαραιτήτως αλλαγή κυβέρνησης. Εφόσον η ΝΔ διατηρεί την κοινοβουλευτική πλειοψηφία της, μπορεί να αντικαταστήσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη με άλλο πρόσωπο και να ολοκληρωθεί η διακυβέρνησή της, ως τη λήξη της θητείας της τρέχουσας Βουλής. Εκτός αν προτιμήσει να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές. Καθώς το δεύτερο δεν είναι σοφό, από την άποψη της ρευστότητας στη διεθνή κατάσταση, η εξάντληση της τετραετίας από τη ΝΔ με άλλον Πρωθυπουργό, αναδεικνύεται ως η μόνη υγιής εξέλιξη, που διασφαλίζει την πολιτική ομαλότητα.

Εκτός από τα παραδείγματα σε χώρες με παρεμφερή πολιτικά συστήματα που αναφέρονται στο άρθρο, υπάρχει και ελληνικό προηγούμενο:

• Το 2011 ο Γ. Παπανδρέου, οδηγήθηκε – για λόγους που δεν αφορούσαν σκάνδαλα – σε παραίτηση και το ΠΑΣΟΚ, που είχε την πλειοψηφία στη Βουλή, πήρε τις αποφάσεις του – προτιμώντας να οδηγήσει σε κυβέρνηση συνεργασίας, με εξωκοινοβουλευτικό Πρωθυπουργό.
• Ό,τι δεν έκανε δεκτή την πονηρία του Παπανδρέου μετά την παραίτηση, να παραμένει πρωθυπουργός με… άλλο όνομα, είναι επίσης ένα χρήσιμο προηγούμενο.

Όλα αυτά δείχνουν ότι η ΝΔ, που κέρδισε σαρωτικά τις προηγούμενες εκλογές – και κατά τις ενδείξεις θα κερδίσει και τις επόμενες, παρότι μακριά από την αυτοδυναμία – βρίσκεται μπροστά στην υποχρέωση να αναλάβει ως πρώτο κόμμα τις ευθύνες της – με αλλαγές στο Μέγαρο Μαξίμου. Σύμφωνα με πολιτικούς παρατηρητές, εφόσον γίνει συντεταγμένα – και πόσο μάλλον με πρωτοβουλία του φορέα της λαϊκής εντολής – και η πλειοψηφία της Βουλής οδηγήσει στη θέση του όποιον κρίνει κατάλληλο, θα εκτονωθεί σχετικά η κατάσταση.

Ταυτόχρονα, καθώς θα υπάρχει νέα κυβέρνηση με νέο Πρωθυπουργό και νέα εμπιστοσύνη της Βουλής – ίσως διευρυμένη – θα αναχαιτισθούν και οι επιθέσεις της αντιπολίτευσης, που θα πρέπει να αναθεωρήσει την τακτική της.

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για απλή εφαρμογή του Συντάγματος. Ούτως ή άλλως, όσο παραμένει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην κορυφή της Εκτελεστικής Εξουσίας, περιστοιχιζόμενος από πρόσωπα σαν τον Γεωργιάδη, τον Πλεύρη, τον Σκέρτσο – συν το στενό προσωπικό και οικογενειακό επιτελείο του – μόνο βλάβη μπορεί να προκύψει για όλους. Ειδικά με δύο πρώην πρωθυπουργούς και αρχηγούς της ΝΔ απέναντί του.

Υπάρχουν πληροφορίες ότι ο ίδιος θα μπορούσε να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο και τα συμφραζόμενα της «αξιοπρεπούς και εθελουσίας» εξόδου του. Με επιχειρηματολογία που «δεν θα τον μειώνει» και με τον υπολογισμό ότι μια νέα κυβέρνηση της ΝΔ δεν θα πράξει οτιδήποτε εναντίον του, για οποιαδήποτε επιλογή της θητείας του. Ειδικά αν ο ίδιος έχει ως… εγγύηση ότι, στην επόμενη Βουλή θα υπάρχει ισχυρή ομάδα βουλευτών αφοσιωμένων στον ίδιο.

Κομματικοί παράγοντες με πλήρη γνώση των πραγμάτων σημειώνουν ότι οργανώνει ήδη τις κινήσεις που θα τον διασφαλίσουν. Συν τη – συζητούμενη από κάποιους – διαρχία: να παραδώσει την πρωθυπουργία, αλλά να παραμείνει πρόεδρος του κόμματος. Εφόσον συμβάλει σε τρίτη κυβερνητική θητεία της ΝΔ, έστω χωρίς τον ίδιο Πρωθυπουργό, θα του πιστωθεί παραταξιακά. Και καθώς μετά από εκλογές σχεδόν όλα αρχίζουν από μηδενική βάση, κάθε ενδεχόμενο για τη συνέχεια θα μένει ανοιχτό…

Δεν τον πήραν άλλωστε και τα χρόνια. Εκτός από το προηγούμενο του Κ. Σημίτη, υπάρχει και το προηγούμενο του Ανδρέα Παπανδρέου.