Με τη χαρακτηριστική του ρητορική, που συχνά αγγίζει την υπερβολή και τις απειλές ενός «τρελού βασιλιά», ο Ντόναλντ Τραμπ έχει την τάση να παρουσιάζει κάθε κρίση σαν μια στιγμή κατάρρευσης αυτοκρατορίας, ένα σημείο καμπής για την ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών στον κόσμο. Ο πρόσφατος πόλεμος με το Ιράν αποτελεί ένα τέτοιο παράδειγμα, όπου η σκιά μιας αυτοκρατορικής αποχώρησης διαφαίνεται πάνω από τις αδέξιες προσπάθειες του να διαχειριστεί την κρίση που ο ίδιος δημιούργησε με τις στρατιωτικές του αποφάσεις, όπως αναλύει ο Ρος Ντάουθατ στους New York Times.
Ιστορικές Αναλογίες και Φόβοι Παρακμής
Ίσως η Αμερική της εποχής Τραμπ να παραλληλίζεται με τη Βρετανία κατά την κρίση του Σουέζ το 1956, ανακαλύπτοντας τις αδυναμίες της και συνειδητοποιώντας ότι η εποχή της αυτοκρατορίας της έχει παρέλθει. Ίσως ο ίδιος ο Τραμπ να θυμίζει τον Κροίσο, βασιλιά της Λυδίας, ο οποίος, μετά από χρησμό, εισέβαλε στην Περσία και ανακάλυψε πολύ αργά ότι η αυτοκρατορία που προοριζόταν να καταστραφεί από την εκστρατεία του, ήταν η δική του.
Ωστόσο, είναι εξίσου πιθανό ο πόλεμος με το Ιράν να μην αποτελεί μια πρωτόγνωρη ρήξη, αλλά μια χαοτική επιστροφή σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Μια Επαναλαμβανόμενη Ιστορία Αποτυχιών
Άλλωστε, είναι πραγματικά πρωτόγνωρη εμπειρία για τις Ηνωμένες Πολιτείες να αποτυγχάνουν επανειλημμένα στην προσπάθειά τους να επιβάλουν τη βούλησή τους στη Μέση Ανατολή ή στον ευρύτερο ισλαμικό κόσμο; Να βλέπουν την αναζήτηση μιας «μεγάλης συμφωνίας» να καταρρέει, δίνοντας τη θέση της σε συγκρούσεις μεταξύ Σουνιτών και Σιιτών, Ισραηλινών και Αράβων; Να επιτυγχάνει η αμερικανική στρατιωτική ισχύς σε τακτικό επίπεδο, ενώ η στρατηγική εικόνα σκοτεινιάζει; Σίγουρα όχι. Αυτή είναι η γνώριμη ιστορία του 21ου αιώνα, ένα μακρύ χρονικό αποτυχιών που ξεκινά από την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων του Καμπ Ντέιβιντ μεταξύ Εχούντ Μπαράκ και Γιασέρ Αραφάτ το 2000.
Στη λίστα των αποτυχιών περιλαμβάνονται οι καταδικασμένες προσπάθειες πολλών προέδρων να αναβιώσουν τη διαδικασία ειρήνης Ισραήλ-Παλαιστινίων, η καταστροφή που προκάλεσε η εισβολή του Τζορτζ Μπους στο Ιράκ και η επακόλουθη άνοδος του Ισλαμικού Κράτους, η απερίσκεπτη απόφαση του Μπαράκ Ομπάμα να ανατρέψει τον δικτάτορα της Λιβύης κατά τη διάρκεια της Αραβικής Άνοιξης, καθώς και η διαρκής αποτυχία της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν – είτε αυτή ήταν επιθετική είτε συμφιλιωτική – να περιορίσει ή να ανατρέψει το καθεστώς των κληρικών.
