ΟΠΕΚΕΠΕ: Έλεγχοι και Διαφάνεια στις Αγροτικές Επιδοτήσεις

Το ενδιαφέρον έχει εστιαστεί στον Οργανισμό Πληρωμών και Ελέγχου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΟΠΕΚΕΠΕ),εξαιτίας δημοσιευμάτων που αναφέρουν «εκατομμύρια ευρώ που χάνονται κάθε χρόνο λόγω παρατυπιών και καταχρήσεων». Αυτές οι αναφορές κάνουν λόγο για απάτες που αγγίζουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ωστόσο πηγές από τον Οργανισμό υποστηρίζουν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία παρουσιάζουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα.

Συγχρόνως,ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων,Κώστας Τσιάρας,έχει δώσει σαφή κατεύθυνση για τη συστηματική διεξαγωγή των απαραίτητων ελέγχων. Παράλληλα,το νομοσχέδιο που θα παρουσιαστεί σύντομα στη Βουλή στοχεύει στην επίλυση του ζητήματος με τους βοσκοτοπικούς χάρτες.

Αναφορικά με τα στοιχεία των υποθέσεων, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι πιο πρόσφατες περιπτώσεις που διαβιβάστηκαν στις εισαγγελικές αρχές αφορούν τρεις περιπτώσεις με 15 αιτούντες ενίσχυσης. Από αυτούς, οι περισσότεροι είτε δεν έλαβαν ποτέ χρήματα είτε επέστρεψαν τις ενισχύσεις που είχαν λάβει. Το ποσό υπό διερεύνηση δεν ξεπερνά τις 400.000 ευρώ, κάτι που απέχει σημαντικά από τα 45 ή 170 εκατ. ευρώ στα οποία αναφέρονται τα δημοσιεύματα.

«Η παρουσίαση ενός συγκεκριμένου περιστατικού ως γενικευμένου φαινομένου είναι άδικη», σχολιάζουν πηγές του Οργανισμού Πληρωμών στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων προσθέτοντας: «Η διαδικασία παρακολουθείται αυστηρά και οι παρατυπίες αντιμετωπίζονται άμεσα».

Σε κάθε περίπτωση,πληροφορίες δείχνουν ότι οι ενισχύσεις βάσει της έκτασης των αγροτεμαχίων υπόκεινται σε αυστηρούς ελέγχους με χιλιάδες διοικητικούς και διασταυρωτικούς ελέγχους να γίνονται κάθε χρόνο. «Η διαδικασία είναι αυστηρή και βασίζεται σε ένα περίπλοκο σύστημα επαλήθευσης σχεδιασμένο να ανιχνεύει και να αποτρέπει φαινόμενα απάτης», δηλώνουν χαρακτηριστικά πηγές του ΟΠΕΚΕΠE.

Ωστόσο το κύριο πρόβλημα για τους ελεγκτές είναι η πολυπλοκότητα της αγροτικής γης στην Ελλάδα. Η μη ολοκλήρωση της κτηματογράφησης καθώς επίσης η εκκρεμότητα σχετικά με τους δασικούς χάρτες δημιουργούν περιοχές αβεβαιότητας όπου κάποιοι μπορεί να προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν αδυναμίες του συστήματος.

«Δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν παρατυπίες – σε οποιοδήποτε σύστημα επιδοτήσεων θα βρουν τρόπο κάποιοι να το εκμεταλλευτούν», τονίζει στέλεχος του ΟΠΕΚΈPΈ συνεχίζοντας πως «η ουσία είναι ότι το σύστημα ανιχνεύει αυτές τις περιπτώσεις και τις προωθεί στις αρμόδιες αρχές».

Δεσμευμένα ΑΦΜ

Tο 2022 πραγματοποιήθηκαν εκτενείς έλεγχοι από τις ελληνικές αρχές με αποτέλεσμα τη δέσμευση “δικαιούχων” που υπέβαλαν αιτήσεις για δικαιώματα βοσκοτόπων χωρίς ζώα.Οι έλεγχοι αυτοί επικεντρώθηκαν σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά αιτήσεων ώστε να διαπιστωθούν τυχόν παρανομίες μέσω διοικητικών αλλά κι επιτόπιων εξετάσεων.

Lόγω της μεγάλης κλίμακας των υποθέσεων η διαδικασία ολοκληρώθηκε μόλις το 2023 όπου ζητήθηκε από τους δικαιούχους η επιστροφή παράνομα εισπραγμένων ποσών. Συνολικά δεσμεύτηκαν περίπου 16.000 ΑΦΜ εκ των οποίων τα περισσότερα προέρχονταν από την Κρήτη στον αγροτικό τομέα.

Στρατηγική Συνεργασίας

Tην ίδια στιγμή ο υπουργός Κώστας Τσιάρας καθόρισε πως «δεν πρέπει να κινδυνεύσει η χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους». Οι πηγές του οργανισμού διαβεβαιώνουν την πλήρη συνεργασία τους με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία παρέχοντας όλα τα απαραίτητα στοιχεία προς διευκρίνηση.
Όπως τονίζουν μιλώντας στο Αθηναϊκό Πρακτορείο ΜΒE «είναι κρίσιμο να υπάρξει υπομονή μέχρι την ολοκλήρωση της έρευνας ώστε ν’ αποφευχθούν βιαστικά συμπεράσματα που μπορεί ν’ οδηγήσουν σε δύσκολη θέση τους Έλληνες παραγωγούς».

Eπόμενες κινήσεις

Mάλιστα ήδη έχει κινηθεί αυτεπάγγελτη έρευνα από εισαγγελικές αρχές στην Αθήνα σχετικά με την υπόθεση επιδοτήσεων προκειμένου ν’ εξεταστούν όλες οι ευθύνες ενώ ο πρώην πρόεδρος Ευάγγελος Σημανδράκος ήταν ο πρώτος καλούμενος προς κατάθεση.
O Συνήγορος του Πολίτη ασκήθηκε σφοδρή κριτική στους προηγούμενους διοικητές του οργανισμού κυρίως στη διοίκηση Σημανδράκου αποκαλύπτοντας σοβαρές λειτουργικές ατέλειες όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων αλλά κι ως προς τις διαδικασίες λειτουργίας μέσω του ΟΣΔE.
Tο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης βρίσκεται ήδη στη διαδικασία ενίσχυσης των μηχανισμών εποπτείας για τη διαφάνεια στις επιδοτήσεις ενώ εφαρμόζεται ένα σχέδιο δράσης διάρκειας ενός χρόνου σύμφωνα με συνεργάτες του υπουργού Tσιάρα αναμένοντας σύντομα θετικά αποτελέσματα.

Τέλος θυμίζουμε τη σαφή οδηγία προς τη νέα διοίκηση για πλήρη διαφάνεια ώστε οι ενισχύσεις ν’ αποδίδονται δίκαια στους δικαιούχους παραγωγούς σύμφωνα πάντα μ’ εκείνες τις απαιτήσεις της Ε.E..