Οι συναλλαγές με το ψηφιακό ευρώ θα παραμείνουν απόρρητες, ακόμα και από την εφορία, σύμφωνα με το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Το εγχείρημα αυτό, που βρίσκεται στην τελική του φάση, παρά τις επιφυλάξεις και τις αντιδράσεις των εμπορικών τραπεζών που ανησυχούν για τον ανταγωνισμό και τις απώλειες προμηθειών, υπόσχεται νέες δυνατότητες χρήσης, συμπεριλαμβανομένων των πληρωμών εκτός σύνδεσης (offline).
Όπως ανέφερε ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, κ. Γιάννης Στουρνάρας, στην έκθεσή του, η υιοθέτηση του κανονισμού για το ψηφιακό ευρώ θα επιτρέψει σε κάθε πολίτη να ανοίξει έναν λογαριασμό ψηφιακού ευρώ απευθείας στην Τράπεζα της Ελλάδος. Αυτός ο λογαριασμός θα μπορεί να τροφοδοτηθεί με ποσό έως 3.000 ευρώ, το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν μετρητά. Τα 3.000 ευρώ αποτελούν ένα «ταβάνι» που θα ισχύει πάντα, επιτρέποντας την αναπλήρωση του ποσού εφόσον πραγματοποιηθούν δαπάνες.
Το άνοιγμα λογαριασμού στην Τράπεζα της Ελλάδος θα είναι δωρεάν, χωρίς προμήθειες στις συναλλαγές, ενώ το ποσό δεν θα υπόκειται σε τόκους. Οι λογαριασμοί δεν θα τροφοδοτούνται από τα ταμεία της ΤτΕ, αλλά μέσω “providers”, οι οποίοι θα είναι ιδιωτικές διεθνείς πλατφόρμες με εξειδίκευση στις ψηφιακές συναλλαγές, επιλεγμένες μέσω ανοικτών διαγωνισμών.
Απόρρητες Πληρωμές, Όπως τα Μετρητά
Το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί με την ίδια ακρίβεια όπως τα μετρητά. Η φύση των συναλλαγών θα είναι τέτοια που, όπως συμβαίνει σήμερα με τις πληρωμές σε μετρητά, όπου μόνο ο αγοραστής και ο πωλητής γνωρίζουν το ποσό, έτσι και με το ψηφιακό ευρώ, κάθε μεταφορά χρημάτων θα είναι γνωστή μόνο στον αποστολέα και τον παραλήπτη. Αυτό σημαίνει ότι κανένας τρίτος, ούτε ο πάροχος (provider), ούτε η Τράπεζα της Ελλάδος, αλλά ούτε και η εφορία, θα έχει πρόσβαση στα δεδομένα των συναλλαγών. Αυτή η ιδιότητα, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα συναλλαγών εκτός σύνδεσης (offline), καθιστά το ψηφιακό ευρώ μια ιδιαίτερα ελκυστική μέθοδο πληρωμής, προκαλώντας ανησυχία στις εμπορικές τράπεζες.
Συγκεκριμένα, ο κάτοχος λογαριασμού ψηφιακού ευρώ στην ΤτΕ θα μπορεί να μεταφέρει χρήματα σε άλλο φυσικό πρόσωπο που διαθέτει επίσης “πορτοφόλι” στην ΤτΕ, ή να πραγματοποιεί αγορές αγαθών και υπηρεσιών, όπως ακριβώς θα έκανε με μετρητά ή μέσω POS. Οι πληρωμές αυτές θα εκτελούνται άμεσα, χωρίς καμία προμήθεια για κανέναν από τους εμπλεκόμενους.
Τα Βήματα Προς την Έλευση του Ψηφιακού Ευρώ
Σύμφωνα με την έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος, τα επόμενα βήματα για την ενσωμάτωση του ψηφιακού ευρώ στην καθημερινότητα είναι τα εξής:
- Πιλοτική Άσκηση (Σεπτέμβριος 2027-Σεπτέμβριος 2028): Με την προϋπόθεση ότι η σχετική νομοθεσία θα υιοθετηθεί έως τα τέλη του 2026, προβλέπεται μια 12μηνη πιλοτική δοκιμή. Σε αυτήν, επιλεγμένοι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα συνεργαστούν με το Ευρωσύστημα για την αξιολόγηση της τεχνικής, λειτουργικής και επιχειρησιακής ετοιμότητας του συστήματος σε ελεγχόμενο περιβάλλον.
- Ενδεχόμενη Έκδοση (2029 και μετά): Οι τελικές αποφάσεις για την επίσημη κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ θα ληφθούν από τα αρμόδια όργανα, σύμφωνα με τη μελλοντική νομοθεσία. Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θα δώσει το “πράσινο φως” μόνο αφού η σχετική νομοθεσία τεθεί σε ισχύ.
Οφέλη και Χαρακτηριστικά του Ψηφιακού Ευρώ
Το ψηφιακό ευρώ αναμένεται να αποτελέσει ένα σύγχρονο μέσο πληρωμής, σχεδιασμένο για τις ανάγκες όλων των Ευρωπαίων πολιτών στην ψηφιακή εποχή. Τα βασικά του χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν:
- Προσβασιμότητα: Θα είναι διαθέσιμο σε όλους τους πολίτες της ζώνης του ευρώ, προσφέροντας ίσους όρους απόκτησης και χρήσης.
- Καθολική Αποδοχή: Θα γίνεται δεκτό για πληρωμές σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ και, υπό προϋποθέσεις, και σε άλλες χώρες.
- Ενσωμάτωση Υποδομών: Θα αξιοποιεί υφιστάμενες υποδομές και τεχνικά πρότυπα, ελαχιστοποιώντας το κόστος προσαρμογής.
- Ενίσχυση Ανταγωνισμού: Θα προωθήσει τον ανταγωνισμό και θα μειώσει την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους.
- Νέες Δυνατότητες: Θα εισαγάγει καινοτόμες λειτουργίες, όπως οι πληρωμές εκτός σύνδεσης (offline).
- Καινοτομία: Θα παρακινήσει τράπεζες και παρόχους υπηρεσιών πληρωμών να αναπτύξουν νέα προϊόντα.
- Ασφάλεια και Προστασία Δεδομένων: Θα λειτουργεί με υψηλά πρότυπα ασφάλειας και αυστηρό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Το ψηφιακό ευρώ είναι κρίσιμο για το μέλλον της Ευρώπης, ενισχύοντας τη νομισματική κυριαρχία, την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού χώρου πληρωμών και προσφέροντας μια αξιόπιστη δημόσια εναλλακτική λύση στα ιδιωτικά μέσα πληρωμών. Συμβάλλει επίσης στη χρηματοοικονομική ένταξη, επιτρέποντας σε όλους τους πολίτες να συμμετέχουν στην ψηφιακή οικονομία.