Αύξηση Τιμών Πετρελαίου και Διεθνείς Συνθήκες

Οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου σημείωσαν άνοδο περίπου 15% ή 10 δολάρια, φτάνοντας τα 78 δολάρια το βαρέλι την προηγούμενη εβδομάδα, έπειτα από στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ σε στρατηγικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Αυτή η κίνηση πυροδότησε έναν σφοδρό πυραυλικό πόλεμο ανάμεσα στις δύο χώρες.

Πριν από εννέα μήνες,οι τιμές είχαν επίσης αυξηθεί κατά 10 δολάρια,αλλά τότε οι επιθέσεις ήταν περιορισμένες και δεν είχαν την ένταση των σημερινών συγκρούσεων.

Στην αντίθετη πλευρά της ιστορίας,τρία χρόνια πριν,η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία είχε προκαλέσει εκτίναξη της τιμής του μπρεντ πάνω από τα 100 δολάρια για περισσότερο από έξι μήνες. Η προοπτική ενός εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο είχε οδηγήσει σε αυτή την αύξηση καθώς η αγορά βρισκόταν σε φάση στενότητας προσφοράς λόγω της αυξανόμενης ζήτησης καθώς οι οικονομίες ανακάμπτονταν μετά την πανδημία.

Σήμερα όμως, η εικόνα είναι διαφορετική. Η προσφορά έχει ξεπεράσει τη ζήτηση λόγω της επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομίας που αναμένεται να ενισχυθεί εξαιτίας των πρόσφατων εμπορικών μέτρων που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ. Παράλληλα, οι χώρες εκτός ΟΠΕΚ – κυρίως οι Ηνωμένες Πολιτείες – έχουν αυξήσει την παραγωγή τους ενώ και ορισμένα κράτη μέλη του ΟΠΕΚ έχουν αρχίσει να επαναφέρουν τις ποσότητες παραγωγής τους μετά από περιορισμούς που ίσχυαν για δυο χρόνια.

Μία πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας υποδεικνύει ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου φαίνεται καλά εφοδιασμένη για το τρέχον έτος αν δεν υπάρξουν σοβαρές διαταραχές. Η αύξηση προσφοράς κατά 1,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως υπερβαίνει σημαντικά την εκτιμώμενη αύξηση στη ζήτηση των 720 χιλιάδων βαρελιών ημερησίως.

Η πλεονάζουσα προσφορά είναι ο κύριος λόγος πίσω από τη σημαντική πτώση των τιμών στους τελευταίους μήνες – ιδίως μετά τις νέες εμπορικές πολιτικές των ΗΠΑ – με τις τιμές να κυμαίνονται κάτω από τα 70 δολάρια μέχρι τον Ιούνιο. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε νέα αύξηση στις τιμές δεν αναμένεται να διαρκέσει πολύ αν δεν υπάρξει γενικευμένη αστάθεια στη Μέση Ανατολή που θα πλήξει τις εξαγωγές όχι μόνο του Ιράν αλλά και άλλων κρατών στην περιοχή.

Μέχρι στιγμής πάντως, η παραγωγή αργού πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο συνεχίζεται χωρίς προβλήματα καθώς το Ιράν έχει μάλιστα αυξήσει τις εξαγωγές προς την Κίνα κατά περίπου 40% μέσα στην τελευταία εβδομάδα φθάνοντας τα 2,4 εκατομμύρια τόνους ημερησίως. Επιπλέον, παρά τις απειλές περί κλεισίματος των Στενά του Ορμούζ – μέσω των οποίων διέρχονται δεξαμενόπλοια για φόρτωμα πετρελαίου – αυτές παραμένουν ανοικτές χωρίς ουσιαστικά προβλήματα.

Aκόμη κι αν το Ιράν βρει τον εαυτό του σε κατάσταση κρίσης – όπως μια πιθανή στρατιωτική εμπλοκή με τις ΗΠΑ – είναι αμφίβολο αν θα μπορέσει να κλείσει τα Στενά για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς παρέμβαση άλλων χωρών όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες που θα επιδιώξουν να αποκαταστήσουν τη λειτουργία αυτού του κρίσιμου διαδρόμου μεταφοράς ενέργειας.

Mία άλλη αρνητική εξέλιξη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερες αυξήσεις στις τιμές θα ήταν πλήγματα στις υποδομές πετρελαίου στο Ιράν ή άλλες χώρες στον Κόλπο.Ωστόσο ακόμα και τότε η πλεονάζουσα προσφορά μπορεί να περιορίσει τον αντίκτυπο στις αγορές.