Η δήλωση αναδρομικών μισθών, συντάξεων και αγροτικών επιδοτήσεων, ειδικά όταν αφορούν εισοδήματα παρελθοντικών ετών (ακόμα και πριν το 2014) ή εισπράχθηκαν το 2025, μπορεί να αποτελέσει έναν πραγματικό «λαβύρινθο» λόγω των πολύπλοκων διατάξεων της νομοθεσίας. Η σωστή διαχείριση αυτών των ποσών, ανάλογα με τον χρόνο που εισπράχθηκαν, είναι κρίσιμη για την αποφυγή προστίμων και τόκων, καθώς απαιτεί την υποβολή τους είτε με τις τακτικές δηλώσεις φόρου εισοδήματος είτε με τροποποιητικές, για τα έτη στα οποία αφορούν.
Σύμφωνα με τις οδηγίες της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), οι αποδοχές που καταβλήθηκαν αναδρομικά το 2025 και αφορούν απολαβές άνω του ενός παρελθόντος έτους, πρέπει να εμφανίζονται στο ηλεκτρονικό αρχείο βεβαιώσεων αποδοχών με διακριτό τρόπο. Επίσης, διευκρινίζεται ότι όταν αποστέλλονται ποσά που αφορούν εφάπαξ καταβαλλόμενες παροχές από ταμεία πρόνοιας, ασφαλιστικούς οργανισμούς και επαγγελματικά ταμεία, το εξωϊδρυματικό επίδομα και κάθε συναφές ποσό που καταβάλλεται σε αναπήρους, καθώς και εισοδήματα και επιδόματα αυτοτελώς φορολογούμενα ή απαλλασσόμενα, και τα αναδρομικά αυτών, θα αναγράφεται υποχρεωτικά η διάταξη και ο νόμος βάσει του οποίου χορηγούνται.
Πώς δηλώνονται σωστά οι αναδρομικές αποδοχές:
Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ για την ορθή δήλωση των αναδρομικών αποδοχών περιλαμβάνουν τις ακόλουθες διευκρινίσεις:
- Για τροποποιητικές δηλώσεις αναδρομικών ποσών μισθών, συντάξεων, επιδομάτων και λοιπών αναδρομικών ποσών φορολογικού έτους 2015 και επόμενων, τα οποία καταβλήθηκαν από το φορολογικό έτος 2020 και έπειτα, και για την καταβολή των οποίων αποστέλλεται σχετική πληροφορία στη φορολογική διοίκηση από τον καταβάλλοντα, αυτές υποβάλλονται κατ’ εξαίρεση μέσω της διαδικτυακής Υπηρεσίας Υποβολής Δηλώσεων Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων, στην ψηφιακή πύλη myAADE.
- Οι τροποποιητικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος από μισθωτούς ή συνταξιούχους με αναδρομικά μισθών ή συντάξεων προηγούμενων ετών, αναδρομικά επιδομάτων ανεργίας, αμοιβών ιατρών του ΕΣΥ από απογευματινά ιατρεία νοσοκομείων του ΕΣΥ, παραλαμβάνονται χωρίς πρόστιμα και τόκους, εφόσον υποβάλλονται μέχρι το τέλος του φορολογικού έτους στο οποίο εκδόθηκαν, κατά περίπτωση, οι βεβαιώσεις αποδοχών ή συντάξεων.
- Οι δηλώσεις αυτές υποβάλλονται μέσω της διαδικτυακής Υπηρεσίας υποβολής δηλώσεων στην ψηφιακή πύλη myAADE από το φορολογικό έτος 2015 και εξής. Για το φορολογικό έτος 2014 και προηγούμενα, υποβάλλονται ή αποστέλλονται με τους προβλεπόμενους τρόπους στην αρμόδια υπηρεσία.
- Ειδικά οι τροποποιητικές δηλώσεις που αφορούν ποσά αγροτικών ενισχύσεων και επιδοτήσεων που εισπράττονται αναδρομικά κατόπιν ένστασης ή δικαστικής απόφασης και επιλέγεται να φορολογηθούν στο έτος στο οποίο ανάγονται, υποβάλλονται μέσω της διαδικτυακής Υπηρεσίας υποβολής δηλώσεων στην ψηφιακή πύλη myAADE από το φορολογικό έτος 2020 και εφεξής. Για το φορολογικό έτος 2019 και προηγούμενα, υποβάλλονται ή αποστέλλονται με τους προβλεπόμενους τρόπους στην αρμόδια υπηρεσία.
- Οι τροποποιητικές δηλώσεις που υποβάλλονται εκπρόθεσμα, όχι λόγω υπαιτιότητας του δικαιούχου αλλά εξαιτίας εκπρόθεσμης αποστολής αρχικού ή τροποποιητικού ηλεκτρονικού αρχείου στην ΑΑΔΕ από τον εργοδότη/αρμόδιο φορέα, ή εκπρόθεσμης έκδοσης, διόρθωσης και χορήγησης βεβαίωσης, θεωρούνται εμπρόθεσμες εφόσον υποβάλλονται εντός του φορολογικού έτους που εκδόθηκαν οι βεβαιώσεις από τον φορέα. Προκειμένου να μην επιβληθούν πρόστιμα και τόκοι, οι τυγχάνουσες τέτοιες δηλώσεις υποβάλλονται στην αρμόδια υπηρεσία. Προσαυξήσεις φόρου και τόκοι δεν υπολογίζονται ούτε στις περιπτώσεις που οι βεβαιώσεις χορηγούνται εκπρόθεσμα από φορέα αλλοδαπής.
- Οι ανείσπρακτες δεδουλευμένες αποδοχές που εισπράχθηκαν από το 2014 και μετά, εφόσον αναγράφονται διακεκριμένα στην ετήσια βεβαίωση αποδοχών ή προκύπτει με άλλο πρόσφορο μέσο το έτος στο οποίο ανάγονται (όπως βεβαίωση λογιστή, παλαιότερες βεβαιώσεις, δικαστική απόφαση κ.α.), υπάγονται σε φόρο με βάση τις διατάξεις του έτους που ανάγονται.
- Οι εν λόγω τροποποιητικές δηλώσεις θεωρούνται εμπρόθεσμες, εφόσον υποβληθούν εντός του έτους χορήγησης της ετήσιας βεβαίωσης αποδοχών. Εάν οι αποδοχές δεν συμπεριλαμβάνονται σε ετήσια βεβαίωση ή δεν αναγράφονται διακεκριμένα, ή δεν μπορεί να αποδειχθεί το έτος αναγωγής τους, φορολογούνται στο έτος καταβολής τους. Αν δεν χορηγείται βεβαίωση αποδοχών αλλά αποδεικνύεται η καταβολή με άλλο μέσο, η δήλωση (αρχική ή τροποποιητική) θεωρείται εμπρόθεσμη ακόμη και αν υποβληθεί έως το τέλος του έτους που έπεται της καταβολής τους.
- Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις υποβολής τροποποιητικών δηλώσεων για καταβληθείσες ανείσπρακτες αποδοχές προηγούμενων χρόνων, δεν υπολογίζεται η προσαύξηση φόρου επί της διαφοράς μεταξύ του απαιτούμενου και του δηλωθέντος ποσού αποδείξεων, λόγω της χρονικής απόκλισης μεταξύ απόκτησης και είσπραξης του εισοδήματος.
Αν εισπράχθηκαν το 2025
Στις περιπτώσεις που καταβλήθηκαν κατά το φορολογικό έτος 2025 ανείσπρακτες αποδοχές, είτε συνολικά είτε μερικώς, και ο εργοδότης/φορέας τις έχει περιλάβει στο μηνιαίο ηλεκτρονικό αρχείο ΦΜΥ του 2025 (κωδικός 6 «καταβληθείσες ανείσπρακτες αποδοχές οι οποίες φορολογούνται στο έτος που εισπράττονται ή στο έτος που ανάγονται εφόσον υποβληθούν διακεκριμένα στο έτος που αφορούν»), ενώ ο φόρος μισθωτών υπηρεσιών έχει αποδοθεί σε προγενέστερο έτος αναγωγής και δεν περιλήφθηκε στο αντίστοιχο αρχείο ΦΜΥ, τότε:
- Εάν η έντυπη βεβαίωση αποδοχών του εργοδότη/φορέα αναγράφει τις καταβληθείσες κατά το 2025 αποδοχές διακεκριμένα ανά έτος αναφοράς, ή η διάκριση στα έτη μπορεί να αποδειχθεί από τον φορολογούμενο με άλλο πρόσφορο μέσο, υποβάλλονται τροποποιητικές δηλώσεις στην αρμόδια υπηρεσία για τα έτη που οι αποδοχές αυτές ανάγονται.
- Εάν η έντυπη βεβαίωση αποδοχών δεν αναγράφει τις καταβληθείσες κατά το 2025 αποδοχές διακεκριμένα ανά έτος αναφοράς και η διάκριση δεν μπορεί να αποδειχθεί, οι αποδοχές προσυμπληρώνονται στους κωδικούς 301-302 (μισθοί, ημερομίσθια) του 2025. Ο φορολογούμενος υποβάλλει δήλωση με επιφύλαξη, καθώς ο παρακρατηθείς φόρος δεν έχει συμπεριληφθεί. Η δήλωση εκκαθαρίζεται από την αρμόδια υπηρεσία, λαμβάνοντας υπόψη τα ποσά των κωδικών 301-302 και τον αναλογούντα παρακρατηθέντα φόρο στο καταβληθέν μέρος των αποδοχών, βάσει της βεβαίωσης του εργοδότη.
Στις περιπτώσεις που καταβλήθηκαν κατά το 2025 ανείσπρακτες αποδοχές, ενώ ο φόρος μισθωτών υπηρεσιών δεν είχε αποδοθεί στο σωστό μήνα και έτος αναφοράς, ο εργοδότης αποδίδει τον οφειλόμενο φόρο με τροποποιητική δήλωση ΦΜΥ. Ο φορολογούμενος, για την υποβολή της δήλωσής του, ακολουθεί την αντίστοιχη διαδικασία, ανάλογα με το αν οι αποδοχές φορολογούνται στο έτος είσπραξης ή στο έτος αναγωγής.
Αγρότες
Κατ’ εξαίρεση, για τις αγροτικές ενισχύσεις και επιδοτήσεις, ως χρόνος κτήσης του εισοδήματος θεωρείται ο χρόνος είσπραξής τους. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση αναδρομικής είσπραξης κατόπιν ένστασης ή δικαστικής απόφασης, όπου χρόνος κτήσης μπορεί να θεωρηθεί και ο χρόνος στον οποίο ανάγονται. Αυτό ισχύει για τις αγροτικές ενισχύσεις και επιδοτήσεις που εισπράττονται στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1.1.2021 και μετά.
- Για την ειδική περίπτωση που ως χρόνος κτήσης των αγροτικών ενισχύσεων επιλέγεται ο χρόνος στον οποίο ανάγονται (αναδρομική είσπραξη κατόπιν ένστασης ή δικαστικής απόφασης), δεν επιβάλλονται πρόστιμα και τόκοι για τις τροποποιητικές δηλώσεις, εφόσον οι σχετικές βεβαιώσεις εκδόθηκαν καθυστερημένα από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, καθιστώντας αδύνατη την έγκαιρη υποβολή δήλωσης.
- Από το φορολογικό έτος 2020 και μετά, οι τροποποιητικές δηλώσεις υποβάλλονται μέσω της διαδικτυακής υπηρεσίας στην ψηφιακή πύλη myAADE. Για προηγούμενα έτη, υποβάλλονται στην αρμόδια υπηρεσία, κατά τα προβλεπόμενα, μέχρι το τέλος του φορολογικού έτους έκδοσης της βεβαίωσης. Η καταβολή του φόρου γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΦΕ.
- Για το φορολογικό έτος 2025, όλες οι κατηγορίες των αγροτικών επιδοτήσεων/ενισχύσεων, κατά το μέρος που δεν λήφθηκαν υπόψη στον προσδιορισμό του κέρδους από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα, συμπληρώνονται στους κωδικούς 659-660 του εντύπου Ε1.