Η κατάσταση της στέγασης για τα ελληνικά νοικοκυριά επιδεινώθηκε περαιτέρω το 2025, με τα ενοίκια των κύριων κατοικιών να εκτοξεύονται με ρυθμό υπερτριπλάσιο σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Ο πληθωρισμός στέγασης στην Ελλάδα όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα τα νοικοκυριά που δεν διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, ο γενικός πληθωρισμός στέγασης είναι σχεδόν τριπλάσιος σε σχέση με την Ευρωζώνη.
| Δείκτης / Κατηγορία | Μεταβολή (%) 2025 – Ελλάδα | Μεταβολή (%) 2025 – Ευρωζώνη |
|---|---|---|
| ΕνΔΤΚ – ΣΤΕΓΑΣΗ | 5,50% | 2,10% |
| Ενοίκια κυρίων κατοικιών | 10,00% | 2,90% |
Η «στεγαστική προσιτότητα» αναδεικνύεται στο σημαντικότερο κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα της χώρας, με την αγορά να παρουσιάζει σημαντικές διαφορές μεταξύ Ελλάδας και Ευρωζώνης:
- Ράλι ενοικίων: Το 2025, τα ενοίκια στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 10%, ενώ στην Ευρωζώνη η αύξηση περιορίστηκε στο 2,9%.
- Τριπλάσιος πληθωρισμός στέγασης: Ο γενικός πληθωρισμός στέγασης στη χώρα μας διαμορφώθηκε στο 5,5%, σχεδόν τρεις φορές υψηλότερος από το 2,1% της ευρωζώνης.
- Υψηλή οικονομική επιβάρυνση: Ως αποτέλεσμα, το 28,9% του ελληνικού πληθυσμού δαπανά πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για έξοδα στέγασης, έναντι 8,2% στην Ευρωζώνη – δηλαδή, 3,5 φορές μεγαλύτερο βάρος για τους Έλληνες.
Η ελληνική ιδιαιτερότητα στο κόστος στέγασης
Ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη οι πληθωριστικές πιέσεις μειώνονται, ο πληθωρισμός στέγασης στην Ελλάδα τροφοδοτείται από βαθιά, δομικά προβλήματα της εγχώριας αγοράς:
- Έλλειψη προσφοράς: Ένας σημαντικός αριθμός κατοικιών παραμένει αχρησιμοποίητος ή εκτός της παραδοσιακής αγοράς, αδυνατώντας να καλύψει την υψηλή ζήτηση για μακροχρόνια μίσθωση.
- Επενδυτική εκμετάλλευση και βραχυχρόνιες μισθώσεις: Η έντονη τουριστική ζήτηση και η κυριαρχία πλατφορμών όπως το Airbnb έχουν μειώσει το διαθέσιμο απόθεμα ακινήτων, οδηγώντας τα ενοίκια σε επίπεδα μη συμβατά με τα ελληνικά εισοδήματα.
- Υψηλό κατασκευαστικό κόστος: Παρά τις μικρές διακυμάνσεις, το κόστος κατασκευής νέων κατοικιών παραμένει σε υψηλά επίπεδα, αποθαρρύνοντας την παραγωγή νέων, προσιτών κατοικιών.
Ανεπαρκή τα μέχρι τώρα μέτρα
Όπως επισημαίνει η Τράπεζα της Ελλάδος, οι παρεμβάσεις που έχουν γίνει (όπως προγράμματα όπως το «Σπίτι μου», περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις και αλλαγές στη Golden Visa) έχουν τη σωστή στόχευση, αλλά η αποτελεσματικότητά τους αποδεικνύεται προς το παρόν «μάλλον περιορισμένη» μπροστά στο μέγεθος των ανατιμήσεων.
Για την αντιμετώπιση αυτής της κρίσης που απειλεί την κοινωνική συνοχή, η ΤτΕ τονίζει την ανάγκη για πιο ριζικές και συνδυαστικές λύσεις:
- Απελευθέρωση αποθέματος: Άμεση αξιοποίηση της αδρανούς δημόσιας ακίνητης περιουσίας και παροχή ισχυρών κινήτρων στους ιδιοκτήτες για να διαθέσουν χιλιάδες κλειστά διαμερίσματα.
- Αλλαγές χρήσης: Ευελιξία στη μετατροπή κενών επαγγελματικών ή βιομηχανικών χώρων σε οικιστικά συγκροτήματα.
- Αποκέντρωση: Ενίσχυση των περιφερειακών πόλεων και αναβάθμιση των μέσων σταθερής τροχιάς, ώστε να αποσυμφορηθούν τα υπερκορεσμένα μεγάλα αστικά κέντρα όπου τα ενοίκια έχουν ξεφύγει από κάθε έλεγχο.