Η Ελλάδα ηγείται στην παραοικονομία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Σύμφωνα με πρόσφατη διεθνή ανάλυση, η Ελλάδα κατατάσσεται πρώτη σε όρους παραοικονομίας ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρά την αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και τη μείωση της χρήσης μετρητών.

Η έκθεση του Κέντρου Οικονομικής Πολιτικής Έρευνας (CEPR) αποκαλύπτει ότι η παραοικονομία στη χώρα μας φτάνει το 36% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), αριθμός που είναι σχεδόν διπλάσιος από τον μέσο όρο των αναπτυγμένων χωρών που ανέρχεται στο 17%, καθώς και από τον μέσο όρο της Ε.Ε., ο οποίος είναι στο 15%.

Ακολουθούν σε απόσταση οι Ιταλία με ποσοστό 31% και οι Ισπανία και Πορτογαλία με 24%, ενώ χώρες όπως η Λιθουανία, η Λετονία και η Βουλγαρία έχουν ποσοστά γύρω στο 20%. Σημαντικές χώρες όπως η Γαλλία έχει ποσοστό παραοικονομίας στο 14%, ενώ στη Γερμανία αυτό κυμαίνεται γύρω στο 13%. Χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης, όπως Αυστρία, Δανία, Σλοβενία, Σουηδία και Ελβετία βρίσκονται σε πολύ πιο χαμηλά επίπεδα (από 6% έως 9%). Το Βέλγιο καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό με μόλις 5%.

Αύξηση στα ελληνικά δεδομένα

Στην περίπτωση της Ελλάδας, σύμφωνα πάντα με την έκθεση CEPR, μεταξύ του 1999 και του 2020 σημειώθηκε αύξηση κατά περίπου 4% στην παραοικονομία. Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι «η παραοικονομία δεν είναι μόνο αριθμοί – είναι καθρέφτης δυσλειτουργιών στη φορολογική κουλτούρα, στους μηχανισμούς ελέγχου και στην εμπιστοσύνη στους θεσμούς».

Σημειώνουν επίσης ότι για να μπορέσει να αυξήσει τα έσοδά της αλλά και να ενισχύσει την κοινωνική συνοχή καθώς επίσης να αποκαταστήσει την ισότητα μεταξύ πολιτών, πρέπει να γίνει προτεραιότητα για τη χώρα ο περιορισμός αυτού του φαινομένου.

Οικονομικές προκλήσεις

Eπιπλέον πληροφορίες αναφέρουν ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα ανέρχεται μόλις στο 70% του μέσου όρου εντός Ε.Ε.. Παρά τις μικρές βελτιώσεις που έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια όμως δεν έχει επιτευχθεί ακόμη επιστροφή στα επίπεδα πριν από την κρίση του οικονομικού έτους το οποίο ξεκίνησε το2008. Αυτό αντικατοπτρίζει τις μακροχρόνιες συνέπειες των μνημονίων αλλά επίσης τις διαρθρωτικές αδυναμίες που συνεχίζουν να εμποδίζουν την ανάπτυξη.

Η έκθεση υπογραμμίζει τη σημασία άμεσων μεταρρυθμίσεων τόσο στη φορολογική πολιτική όσο κι στους ελεγκτικούς μηχανισμούς ώστε να περιοριστεί αυτή η κατάσταση κι έτσι ν’ αυξηθεί περαιτέρω ο αναπτυξιακός δείκτης.

Τι περιλαμβάνει η έννοια «παραοκομία»;

“Η παραoικονμία περιλαμβάνει το άθροισμα των μη φανερών εισοδημάτων από τη φοροδιαφυγή, την αδήλωτη εργασία, τις μη καταγεγραμμένες συναλλαγές και το «μαύρο» χρήμα.”

Aυτή επηρεάζει αρνητικά τη φορολογική δυνατότητα κράτους μειώνοντας τα δημόσια έσοδα ενώ παράλληλα πλήττει επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα υπονομεύοντας κοινωνικές υπηρεσίες όπως υγειά εκπαιδεύσεις κ κτλ.. Σύμφωνα λοιπόν με τα ευρήματα αυτής της έκθεσης γίνεται σαφές πως αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα για εθνικές οικονομίες στερώντας δημόσιους πόρους ενώ εντείνει ανισότητες μειώνοντας εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς.”