Η Επιπτώσεις της Οικονομικής Κρίσης στις Συντάξεις
Ένα βαρύ τίμημα πληρώνουν οι νέοι συνταξιούχοι λόγω της σοβαρής οικονομικής κρίσης που έπληξε τη χώρα την προηγούμενη δεκαετία. Σύμφωνα με υπολογισμούς της Τράπεζας της Ελλάδος, η μέση κύρια σύνταξη στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα έχει υποχωρήσει κάτω από τα 700 ευρώ μηνιαίως, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του συστήματος «Ήλιος».
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ΤτΕ στο αγγλόφωνο οικονομικό δελτίο της, η μέση κύρια σύνταξη τον Ιούλιο του 2025 ανήλθε σε 844 ευρώ το μήνα, αυξανόμενη από τα 822 ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα. Αυτή η αύξηση κατά 2,7% είναι συμβατή με την ετήσια αναπροσαρμογή των συντάξεων κατά 2,4% για το έτος αυτό. Η μέση επικουρική σύνταξη διαμορφώνεται στα €197 μηνιαίως και παρουσιάζει σταθερότητα από το 2020. Οι συντάξεις γήρατος είναι υψηλότερες και φθάνουν κατά μέσο όρο τα 1.112 ευρώ τον μήνα. Ωστόσο, οι νέοι συνταξιούχοι λαμβάνουν πολύ χαμηλότερες αποδοχές (περίπου €659 μηνιαίως) εξαιτίας των τελευταίων μεταρρυθμίσεων στο συνταξιοδοτικό σύστημα.
Αύξηση Ορίου Ηλικίας Συνταξιοδότησης
Η ΤτΕ επισημαίνει ότι οι δαπάνες για τις συντάξεις αναμένονται να μειωθούν σημαντικά μέχρι το έτος 2070, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με την Έκθεση Γήρανσης του Πληθυσμού για το 2024, η δημόσια δαπάνη για τις συντάξεις ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ελλάδα προβλέπεται να μειωθεί κατά 2.5 ποσοστιαίες μονάδες (από το 14.5% του ΑΕΠ το 2022 στο 12% μέχρι το 2070). Αυτή η πτώση είναι η μεγαλύτερη στην ΕΕ όπου ο μέσος όρος αναμένει μια μικρή αύξηση κατά περίπου μισή μονάδα έως τότε.
Οι εκτιμήσεις αυτές ευθυγραμμίζονται με τη βιωσιμότητα του συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων που απαιτεί αύξησή τους έως και δύομισι ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις δαπάνες του έτους βάσης (2009). Μάλιστα προβλέπεται ότι θα υπάρξει συνεχής αύξηση στα όρια ηλικίας προς προσαρμογή στη διεύρυνση του προσδόκιμου ζωής: συνολικά πέντε αυξήσεις ενός χρόνου θα πραγματοποιηθούν μέχρι το τέλος αυτής της περιόδου πρόβλεψης (τοποθετημένες στα έτη: 2027, 2036,2045 ,2054 και τέλος στο2066).
Γιατί Υποχωρούν οι Νέες Συντάξεις
Η σημαντική διαφορά ανάμεσα στις νέες συντάξεις και τη μέσου ύψους σύνταξης οφείλεται στις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στο σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων (νόμοι Κατρούγκαλου και Βρούτση). Η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται πλέον βάσει των μισθών καθ’ όλη τη διάρκεια εργασίας αντί για τις τελευταίες διετίες ή πεντετίας.
Aυτός ο νέος τρόπος υπολογισμού σε συνεργασία με τα χαμηλά ποσοστά αναπλήρωσης οδηγεί σε σημαντικά μικρότερες απολαβές στους νεότερους εργαζόμενους στον ιδιωτικό sector μετά από μια εκτίμησή τους πως μπορεί να φθάσουν μεταξύ €700-800 μετά από τρία χρόνια.
Additonally ,η δεκαετής οικονομική κρίσις είχε ως αποτέλεσμα τη δραστική συρρίκνωση μισθών αλλά επίσης επηρεάζει αρνητικά την αγορά εργασίας μέσω ευέλικτων μορφών απασχόλησης όπως είναι αυτή της μερικής απασχόλησης . Δεδομένου ότι οι απολαβές σχετίζονται άμεσα με τις εισφορές , αυτό έχει καταλυτική επίδρασή στη τελική μορφή των παροχών .Για παράδειγμα ,το ποσοστό όσων εργάζονται υπό καθεστώς μέρος απασχόλησής φθάνει περίπου στο22%, ενώ ο καθαρός μισθός κυμαίνεται γύρω από μόλις504ευρώ μηνιαίως.
Eπιπλέον ,πολλοί αυτοαπασχολούμενοι καθώς κι αγρότες επιλέγουν να καταβάλλουν μόνο ελάχιστες εισφορές(στη πρώτη ασφαλιστική κατηγορία) στον ΕΦΚΑ ώστε να περιορίζουν άμεσα τους φόρους που πληρώνουν αλλά δυστυχώς αυτό οδηγεί σε πολύ χαμηλές παροχές(800-850ευρώ μεικτές ) ακόμα κι αν έχουν συμπληρώσει40 χρόνια εργασίας .