Η ενεργειακή κρίση, που πυροδοτήθηκε από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, εντείνει την πίεσή της και στην Ελλάδα, με τις τιμές των καυσίμων να γνωρίζουν ραγδαία άνοδο. Η κυβέρνηση, αντιμέτωπη με αυτή την κατάσταση, βρίσκεται σε αυξημένη ετοιμότητα, και ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ανοίγει για πρώτη φορά τη συζήτηση για μείωση των φόρων στα καύσιμα. Πρόκειται για ένα μέτρο που μέχρι πρότινος το Μέγαρο Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο απέρριπταν κατηγορηματικά.
Ωστόσο, ο Πρωθυπουργός θέτει δύο βασικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου. Πρώτον, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δώσει το ‘πράσινο φως’ για την εφαρμογή του, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Δεύτερον, πρέπει να διασφαλιστεί ότι η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) δεν θα επιβαρύνει δημοσιονομικά τη χώρα.
Η πρόταση που αναμένεται να καταθέσει ο Έλληνας Πρωθυπουργός στους ομολόγους του στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ (19 Μαρτίου) περιλαμβάνει μια περιορισμένη «ρήτρα διαφυγής». Αυτή η ρήτρα θα παρέχει στις κυβερνήσεις τη δυνατότητα:
- Να μειώνουν τους ΕΦΚ σε περιόδους σημαντικής ανόδου των διεθνών τιμών.
- Να μην προσμετράται το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης στο έλλειμμα ή στους στόχους των πλεονασμάτων.
«Όσον αφορά την Ελλάδα, θα εξετάζαμε μειώσεις ειδικών φόρων μόνο αν αυτό αποτελούσε ευρωπαϊκή απόφαση. Αν όμως εξαρτάται από τους εθνικούς προϋπολογισμούς, τότε θα προτιμούσαμε πάντα στοχευμένα μέτρα εισοδηματικής ενίσχυσης. Μια πιθανή λύση θα ήταν, εάν οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, να υπάρξει μια περιορισμένη ρήτρα διαφυγής για τους φόρους αυτούς, ώστε να μπορούν οι κυβερνήσεις να τους μειώνουν χωρίς το δημοσιονομικό κόστος να προσμετράται στο έλλειμμα ή στους στόχους για πλεονάσματα» δήλωσε ο Πρωθυπουργός κατά το συνέδριο του Bloomberg «Greek Energy: The New Era».
Η δήλωση αυτή σηματοδοτεί μια αλλαγή στην κυβερνητική στάση απέναντι στο κρίσιμο ζήτημα της μείωσης του ΕΦΚ, καθώς εντείνονται οι πιέσεις από την εκρηκτική άνοδο των τιμών στα καύσιμα και οι ανησυχίες για περαιτέρω κλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης λόγω της σύρραξης στη Μέση Ανατολή.
Στα 2 ευρώ ανά λίτρο η αμόλυβδη
Τα πρώτα ανησυχητικά σημάδια της εξελισσόμενης ενεργειακής κρίσης γίνονται ήδη αισθητά στην ελληνική αγορά. Η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης έχει ξεπεράσει τα 2 ευρώ ανά λίτρο, ενώ η τιμή του πετρελαίου κίνησης πλησιάζει επικίνδυνα αυτό το όριο (1,98 ευρώ το λίτρο).
Πάνω από τα 102 δολάρια το brent
Ωστόσο, σήμερα, η συμφωνία για την εξαγωγή πετρελαίου από το ιρακινό Κουρδιστάν μέσω Τουρκίας και η αύξηση των αποθεμάτων αργού στις ΗΠΑ, οδηγούν σε πτωτική πορεία τις τιμές του «μαύρου χρυσού», προσφέροντας ανακούφιση στις αγορές. Η τιμή του Brent υποχωρεί κατά 1,3% στα 102,2 δολάρια το βαρέλι. Το αμερικανικό αργό σημειώνει πτώση 2,4%, διαμορφούμενο στα 93,4 δολάρια.