Η νέα οικονομική κρίση, επιδεινούμενη από τις γεωπολιτικές εντάσεις, έχει φέρει τα ελληνικά νοικοκυριά σε δεινή θέση, με τις προοπτικές να χαρακτηρίζονται δυσοίωνες. Σύμφωνα με τα ευρήματα του ΙΟΒΕ, η κατάσταση είναι ήδη δύσκολη, με τους πολίτες να αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις για την καθημερινότητά τους.
Ενδεικτικά, η έρευνα του Ινστιτούτου Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) καταδεικνύει ότι ένα συντριπτικό 86% των ελληνικών νοικοκυριών αδυνατεί να αποταμιεύσει χρήματα, ενώ μόνο ένα 15% μπορεί να το πράξει, καθώς τα εισοδήματα δεν επαρκούν για να καλύψουν τις δαπάνες μέχρι το τέλος του μήνα, με το μέσο όρο να «ξεμένει» στις 18 ημέρες.
Οι προβλέψεις για το μέλλον είναι εξίσου ανησυχητικές. Το 68% των νοικοκυριών αναμένει νέο κύμα ακρίβειας, το 36% φοβάται αύξηση της ανεργίας, και το 62% προβλέπει επιδείνωση της προσωπικής του οικονομικής κατάστασης.
Η κλιμάκωση των πολεμικών συγκρούσεων, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, εντείνει τις ανησυχίες για περαιτέρω αυξήσεις στις τιμές καυσίμων, ηλεκτρικού ρεύματος και βασικών ειδών διατροφής, προϊόντων που ήδη παρουσιάζουν ανατιμήσεις άνω του γενικού πληθωρισμού.
Ο Δείκτης Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Στο «Ναδίρ»
Τον περασμένο Φεβρουάριο, ο Δείκτης Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης του ΙΟΒΕ βρέθηκε στις -49,2 μονάδες, καταγράφοντας τη χαμηλότερη επίδοση στην Ευρωζώνη (-12,2 μονάδες) και στην Ευρωπαϊκή Ένωση (-11,7 μονάδες).
Επιπλέον, οι Έλληνες καταναλωτές παραμένουν οι πλέον απαισιόδοξοι εντός της ΕΕ, με σημαντική διαφορά από τις υπόλοιπες χώρες. Τη δεύτερη και τρίτη θέση καταλαμβάνουν η Εσθονία (-23,9 μονάδες) και η Σλοβακία (-23,3 μονάδες) αντίστοιχα.
Ακρίβεια, Φτώχεια και Μείωση της Κατανάλωσης
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την έρευνα του ΙΟΒΕ, η κατάσταση των ελληνικών νοικοκυριών κατά την έναρξη της τρέχουσας γεωπολιτικής κρίσης είναι η εξής:
- Πρόθεση για Αποταμίευση: Ο σχετικός δείκτης διαμορφώθηκε στις -68,9 μονάδες για τους επόμενους 12 μήνες. Το 86% των νοικοκυριών δεν θεωρεί πιθανή την αποταμίευση, έναντι 14% που τη θεωρεί εφικτή. Οι αντίστοιχοι δείκτες στην ΕΕ και την Ευρωζώνη είναι +10,0 και +10,1 μονάδες αντίστοιχα.
- Οικονομική Επιβίωση: Το 65% των καταναλωτών δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα», ποσοστό σταθερό από τον προηγούμενο μήνα. Το 8% αντλεί από τις αποταμιεύσεις του, ενώ 20% δηλώνει ότι αποταμιεύει λίγο ή πολύ. Το 6% έχει «χρεωθεί».
- Πρόβλεψη Τιμών: Ο δείκτης για τις προβλέψεις μεταβολών στις τιμές τους προσεχείς 12 μήνες ανήλθε στις +40,8 μονάδες. Το 68% των νοικοκυριών αναμένει άνοδο τιμών, με τους αντίστοιχους δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη να είναι +25,2 και +25,8 μονάδες.
- Εκτίμηση Οικονομικής Κατάστασης (Παρελθόν): Οι αρνητικές εκτιμήσεις για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών τους προηγούμενους 12 μήνες μετρήθηκαν στις -47,7 μονάδες. Το 65% εκτίμησε επιδείνωση, έναντι μόλις 2% που βλέπει βελτίωση. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη είναι -9,0 και -8,8 μονάδες.
- Πρόβλεψη Οικονομικής Κατάστασης (Μέλλον): Οι αρνητικές προβλέψεις για τους επόμενους 12 μήνες διαμορφώθηκαν στις -46,6 μονάδες. Το 62% αναμένει επιδείνωση, με το 3% να προβλέπει βελτίωση. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη είναι -2,0 και -2,1 μονάδες.
- Δυσκολία Πρόβλεψης: Το 60% έκρινε ότι η οικονομική του κατάσταση είναι δύσκολο ή σχετικά δύσκολο να προβλεφθεί.
- Πρόβλεψη Οικονομικής Κατάστασης Χώρας: Ο αρνητικός δείκτης για την οικονομική κατάσταση της χώρας τους προσεχείς 12 μήνες διαμορφώθηκε στις -54,0 μονάδες. Το 70% προβλέπει επιδείνωση, ενώ 21% αναμένει σταθερότητα. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη είναι -23,2 και -24,7 μονάδες.
- Πρόθεση για Σημαντικές Αγορές: Η πρόθεση για σημαντικές αγορές τους προσεχείς 12 μήνες ανήλθε στις -48,5 μονάδες. Το 58% σχεδιάζει λιγότερες δαπάνες, ενώ 5% το αντίθετο. Οι ευρωπαϊκοί δείκτες είναι -12,6 (ΕΕ) και -13,2 (Ευρωζώνη).
- Πρόβλεψη Ανεργίας: Ο δείκτης πρόβλεψης για την εξέλιξη της ανεργίας τους προσεχείς 12 μήνες διαμορφώθηκε στις +18,8 μονάδες. Το 36% των νοικοκυριών προέβλεψε αύξηση της ανεργίας, ενώ 12% αναμένει μείωσή της. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη είναι +23,1 και +23,3 μονάδες.