Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, εκτίμησε ότι η παρούσα κρίση, η οποία προκαλείται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ενδέχεται να αποδειχθεί δυσκολότερη στη διαχείριση σε σύγκριση με την περίοδο 2021-22, η οποία χαρακτηρίστηκε επίσης από έξαρση του πληθωρισμού.
Μιλώντας στο συνέδριο Economist Romania Government Roundtable, ο κ. Στουρνάρας ανέφερε χαρακτηριστικά: «Η διαχείριση του τρέχοντος επεισοδίου (έξαρσης του πληθωρισμού) μπορεί να αποδειχθεί από ορισμένες απόψεις δυσκολότερη, σε σύγκριση με εκείνη του επεισοδίου του 2021-22».
Η εκτίμηση αυτή, όπως εξήγησε, βασίζεται σε δύο κύριους λόγους:
- 1. Μνήμη και προσδοκίες: Την περίοδο 2021-2022, οι οικονομικές μονάδες δεν είχαν πρόσφατη μνήμη υψηλού πληθωρισμού. Οι προσδοκίες τους βασίζονταν σε δεκαετίες πολύ χαμηλού πληθωρισμού, με αποτέλεσμα να μην αναμένουν την αύξηση σε επίπεδα άνω του 10%. Φέτος, όμως, η μνήμη του διψήφιου πληθωρισμού είναι νωπή, καθιστώντας απίθανη μια τόσο αργή αντίδραση από παραγωγούς και μισθωτούς, οι οποίοι είναι πλέον περισσότερο εξοικειωμένοι με υψηλότερες πληθωριστικές πιέσεις.
- 2. Αξιοπιστία νομισματικής πολιτικής: Κατά την περίοδο 2021-2022, η νομισματική πολιτική θεωρήθηκε το βασικό σημείο στήριξης των μεσοπρόθεσμων προσδοκιών, χάρη στην υψηλή αξιοπιστία των κεντρικών τραπεζών. Ωστόσο, ο πόλεμος στο Ιράν, ο οποίος ακολούθησε τη μεταπανδημική πληθωριστική διαταραχή, την εισβολή στην Ουκρανία και τις επιθέσεις του Ιουνίου 2025, μπορεί να έχει μειώσει την προθυμία των οικονομικών μονάδων να θεωρούν τις κεντρικές τράπεζες ως τον κύριο παράγοντα ελέγχου. Οι πολίτες ενδέχεται να πιστεύουν όλο και περισσότερο ότι ο πληθωρισμός καθορίζεται, τουλάχιστον εν μέρει, από επαναλαμβανόμενες παγκόσμιες διαταραχές από την πλευρά της προσφοράς, τις οποίες οι κεντρικές τράπεζες δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν πλήρως.
Επικείμενη αντίδραση της ΕΚΤ
Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) να αντιδράσει άμεσα, εάν εμφανιστούν ενδείξεις εδραίωσης δευτερογενών επιδράσεων ή μεταβολής των πληθωριστικών προσδοκιών, προκειμένου να αποτραπεί η παγίωση των πληθωριστικών πιέσεων στις προσδοκίες.
Συγκρατημένη αισιοδοξία
Παρά τις δυσκολίες, ο Διοικητής της ΤτΕ εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για την αντιμετώπιση του προβλήματος, επισημαίνοντας ότι η ΕΚΤ ξεκινά από ισχυρότερη αρχική θέση συγκριτικά με την περίοδο 2021-2022. Το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ είναι, όπως είπε, καλύτερα εξοπλισμένο αυτή τη φορά. «Τα τελευταία τέσσερα χρόνια βελτιώσαμε τα αναλυτικά μας εργαλεία, επαναξιολογήσαμε τη στρατηγική μας και εστιάσαμε περισσότερο στους κινδύνους που περιβάλλουν τις προοπτικές, μεταξύ άλλων χρησιμοποιώντας σενάρια και αναλύσεις ευαισθησίας. Έτσι διασφαλίζεται ότι έχουμε καλή πληροφόρηση όταν αξιολογούμε την κατάσταση και ότι κατανοούμε καλύτερα τη δυναμική της μετάδοσης σε έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Επιπροσθέτως, ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ κυμαίνεται γύρω από τον στόχο του 2% για σχεδόν ένα έτος, ενώ τους δύο πρώτους μήνες του 2026 υπολείπεται ελαφρώς του συμμετρικού στόχου, παρέχοντας έτσι περιθώριο για μελλοντική αυστηροποίηση των επιτοκίων.