Ανάλυση της Κατάστασης του Ταμείου Ανάκαμψης στην Ελλάδα

Η κυβερνητική αφήγηση σχετικά με την ικανοποιητική και ταχεία απορρόφηση των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης αμφισβητείται από πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου ΕΝΑ. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι ανεκμετάλλευτοι πόροι φτάνουν τα 4,1 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι πραγματικές πληρωμές προς τους τελικούς δικαιούχους ανέρχονται σε 12,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική απορρόφηση είναι μόλις στο 36%. Παράλληλα, οι επιδόσεις στο δανειακό σκέλος του εθνικού σχεδίου «Ελλάδα 2.0» καταγράφουν επίσης χαμηλές ταχύτητες.

Η συγκεκριμένη έρευνα αποτυπώνει μια ανησυχητική εικόνα που θα πρέπει να προειδοποιήσει το οικονομικό επιτελείο της χώρας. Η Κομισιόν δεν έχει παρατείνει την προθεσμία μετά το 2026 για έργα που σχετίζονται με το Ταμείο και η Ελλάδα διαθέτει ουσιαστικά μόνο ένα χρόνο για να εκπληρώσει τους στόχους και τις μεταρρυθμίσεις της. Όσα έργα δεν εξασφαλίσουν χρηματοδότηση από το Ταμείο μετά την προθεσμία αυτή θα οδηγήσουν σε σοβαρά δημοσιονομικά προβλήματα.

Δεδομένα Έρευνας

Σύμφωνα με την έρευνα, οι συνολικοί πόροι του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» φθάνουν τα 36 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων έως τις 30 Ιουνίου 2025 αναμένονται εισροές ύψους 21,3 δισεκατομμυρίων ευρώ:

• Οι λιγνάζοντες πόροι ανέρχονται σε 4,1 δισ. €.
• Total payments (expenses) amount to €17.3 billion with a (accounting) absorption rate of approximately 48%.
• The accounting payments related to simple intermediate transfers without real economic impact stand at €4.5 billion.

Τα ποσοστά απορρόφησης κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους διαμορφώνονται ως εξής:

• 28,39% για τον εθνικό άξονα του προγράμματος.
• 28,16% για τον Εθνικό Σχεδιασμό Ανακάμπτης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».
• 43,60% για τη συγχρηματοδοτούμενη πλευρά του ΠΔΕ.

Aποτυχία Υλοποίησης Οροσήμων

Mόλις το ποσοστό ολοκλήρωσης των ορόσημων και στόχων αγγίζει το 37%, υποδεικνύοντας σημαντική καθυστέρηση στην υλοποίηση των απαιτούμενων δράσεων ώστε να ληφθούν οι υπόλοιπες χρηματοδοτήσεις εγκαίρως.
Από σύνολο των ορόσημων (373), μόνο ένα ποσοστό της τάξης του 37% έχει ολοκληρωθεί μέχρι σήμερα ενώ παραμένει προς εκπλήρωση περίπου το υπόλοιπο ποσοστό (63%).
Οι αιτήσεις τροποποιήσεων δείχνουν επίσης τη δυσκολία υλοποίησης: τον Ιούλιο του ’24 τροποποιήθηκαν μέτρα που αφορούσαν σε32 ορόσημα ενώ τον Ιανουάριο ’25 υπήρχαν άλλες24 τροποποιήσεις κτλ..

Dανειακό Σκέλος: Χαμηλές Επιδόσεις

Mια άλλη πτυχή είναι η χαμηλή πρόοδος στο κομβικό μέρος των δανείων στον σχεδιασμό «Ελλάδα  2». Παρά την εκταμίευση ενός σημαντικού ποσοστού (64%) από τους συνολικούς διαθέσιµους πόρους στους επιχειρηματικούς φορείς η πραγματική απορρόφηση περιορίζεται μόλις στο22%.
Οι συνολικοί διαθέσιμοι πόροι στα πλαίσια αυτού είναι περίπου17,.7 διs€ , εκ των οποίων11,.4 διs€ είναι ήδη διατεθειμένα.

Aποτελέσματα ανά Υπουργείο

Sυγκριτικά στοιχεία δείχνουν ότι η γενική εικόνα της απορρόφησης βρίσκεται γύρω στο39,.8%, ωστόσο υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ υπουργείων.
Για παράδειγμα:
Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης εμφανίζει μόλις15,.20 % ,ενώ άλλα όπως Τουρισμού ή Ναυτιλία έχουν αντίστοιχα25,.80 %και6,.70 %. Το Υπουργείο Παιδείας ξεχωρίζει με57,.40 %, έχοντας αξιοποιήσει756,.20 εκατ€. .