Η Κυβέρνηση Αντιμέτωπη με Χρονικά Περιθώρια
Η κυβέρνηση βρίσκεται σε μια κρίσιμη φάση, καθώς προσπαθεί να αποτρέψει τον «ξαφνικό θάνατο» που προβλέπεται από τους κανονισμούς του Ταμείου Ανάκαμψης. Αυτό σημαίνει ότι αν κάποια έργα δεν ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του επόμενου έτους, θα υπάρξει απώλεια χρηματοδότησης. Στο άμεσο μέλλον, η κυβέρνηση καλείται να αποφασίσει ποια καθυστερημένα έργα θα διακόψει και ποια νέα σχέδια θα προταθούν ως αντικατάσταση.
Το 2023, η κυβέρνηση είχε ήδη προχωρήσει σε μια εκτενή αναθεώρηση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, αποκλείοντας αρκετά προβληματικά σχέδια. Ωστόσο, η τρέχουσα αναθεώρηση που συζητείται με την Κομισιόν είναι πιθανότατα η τελευταία ευκαιρία για διορθωτικές ενέργειες. Μετά από αυτή τη διαδικασία, οι αλλαγές δεν θα είναι εφικτές και τα έργα που δεν ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες διαδικασίες εγκαίρως μέχρι το 2026 κινδυνεύουν να βρεθούν χωρίς πόρους.
Αυτές οι πληροφορίες προήλθαν από την ομιλία του Ντέκλαν Κοστέλο, Αναπληρωτή Γενικού Διευθυντή Οικονομικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο κ. Κοστέλο έχει βαθιά γνώση της ελληνικής οικονομίας λόγω της προηγούμενης εμπειρίας του στην επιτήρηση εφαρμογής των προγραμμάτων στήριξης.
“Ξεχάστε την παράταση”
Κατά τη διάρκεια εκδήλωσης που διοργανώθηκε από την Κομισιόν και το ΙΟΒΕ, ο κ. Κοστέλο υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο μετά την έξοδο από τα προγράμματα στήριξης αλλά επισήμανε τους κινδύνους που σχετίζονται με πιθανές αποτυχίες στην υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν υπάρχει ενδεχόμενο παράτασης της προθεσμία λήξης των έργων στο τέλος του 2026», κάτι που απαιτεί ομοφωνία μεταξύ των κρατών-μελών καθώς και έγκριση πολλών εθνικών κοινοβουλίων.
Αυτές οι συζητήσεις γίνονται όλο και πιο έντονες στην Ευρώπη καθώς πολλές χώρες αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην υλοποίηση των σχεδίων τους; χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ουγγαρία που ζητά παράταση λόγω καθυστέρησης στην εφαρμογή του δικού της προγράμματος εξαιτίας κυρώσεων για παραβιάσεις κανόνων κράτους δικαίου.
Ωστόσο, όσον αφορά τις παρατάσεις υπάρχει αυστηρή στάση από τη Γερμανία λόγω περιορισμών επιβαλλόμενων από το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας σχετικά με τη συμμετοχή στο Ταμείο Ανάκαμψης μόνο για προσωρινές περιόδους και αυστηρά καθορισμένες ημερομηνίες λήξης.
Δύο χρόνια για τα δύο τρίτα των στόχων…
Ο κ. Κοστέλο εξέφρασε ανησυχία προς την ελληνική κυβέρνηση σχετικά με τον κίνδυνο απώλειας κονδυλίων σημειώνοντας ότι υπάρχει μεγάλος αριθμός στόχων μεταρρυθμίσεων – περίπου δύο τρίτα συνολικά – οι οποίοι πρέπει να εκπληρωθούν μέσα στα έτη 2025 – 2026. Παράλληλα εξέφρασε αισιοδοξία ότι το πέμπτο αίτημα χρηματοδότησης της Ελλάδας θα εγκριθεί σύντομα μετά τις τρέχουσες εξετάσεις από την Επιτροπή.
Eπιπλέον ανέφερε τη σημασία αναθεωρήσεων στα τρέχοντα έργα μεταξύ Αθήνας και Βρυξελλών υπογραμμίζοντας πως αυτές οι αλλαγές μπορεί να κρίνουν αν η χώρα χάσει ή όχι κονδύλια στο μέλλον.
Tέλος επισήμανε τη σημασία αποτελεσματικής εφαρμογής μεταρρυθμίσεων καλώντας την κυβέρνηση να παρακολουθεί στενά πώς εξελίσσονται αυτές οι παρεμβάσεις ώστε να διαπιστώνονται τα πραγματικά αποτελέσματα τους σύμφωνα με διεθνείς αξιολογήσεις όπως αυτή του Doing Business στον ΟΟΣΑ όπου καταγράφονται περιπτώσεις ανεπαρκούς εφαρμογής ή μη επίτευξης προσδοκούμενων αποτελεσμάτων.