Μεξικό: Μετά τον θάνατο του «El Mencho» – Η πίεση του Τραμπ και οι ανησυχίες για την ασφάλεια του Μουντιάλ

Το Μεξικό βρίσκεται σε κατάσταση σοκ, με σχολεία κλειστά, πτήσεις ακυρωμένες και απανθρακωμένα οχήματα να υπενθυμίζουν την επίθεση των καρτέλ. Η κατάσταση αυτή ακολούθησε την εξόντωση του βαρόνου των ναρκωτικών Νεμέσιο Οσεγκέρα Σερβάντες, γνωστού ως «El Mencho». Ο υπουργός Ασφάλειας, Ομάρ Γκαρσία Χάρφουτς, εξέφρασε τη συγκίνησή του για τους στρατιώτες που έχασαν τη ζωή τους κατά την επιχείρηση, δηλώνοντας ότι «εκπλήρωσαν την αποστολή τους».

Αντιθέτως, ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε ένα διαφορετικό μήνυμα μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τονίζοντας: «Το Μεξικό πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές του κατά των Καρτέλ και των Ναρκωτικών!» , την ώρα που οι μεξικανικές αρχές επιβεβαίωναν τον θάνατο 25 μελών της Εθνοφρουράς.

Η πίεση Τραμπ και ο ρόλος των ΗΠΑ
Ο θάνατος του «El Mencho» ανέδειξε την έντονη πίεση από τον Τραμπ προς την κυβέρνηση του Μεξικού, τον καθοριστικό ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στην υποστήριξη των επιχειρήσεων ασφαλείας της χώρας, αλλά και την πρόκληση που αντιμετωπίζει η πρόεδρος Κλαούντια Σέινμπαουμ για να ικανοποιήσει τον Αμερικανό ομόλογό της. Ο Οσεγκέρα, επικεφαλής του καρτέλ Jalisco New Generation (CJNG), αντιμετωπίζει κατηγορίες στις ΗΠΑ από το 2017. Ο Τραμπ, από την έναρξη της δεύτερης θητείας του, έχει εντείνει την πίεση, προσφέροντας αμοιβή έως και 15 εκατομμυρίων δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψή του. Το 2024, ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε το CJNG ξένη τρομοκρατική οργάνωση.

Ο Τραμπ επιμένει εδώ και μήνες ότι το Μεξικό πρέπει να κάνει περισσότερα απέναντι στις οργανώσεις διακίνησης ναρκωτικών, φτάνοντας στο σημείο να προτείνει αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων πέρα από τα σύνορα, μια πρόταση που η Σέινμπαουμ έχει επανειλημμένα απορρίψει.

Παράγοντας Μουντιάλ
Η Γουαδαλαχάρα, προπύργιο του CJNG, έχει προγραμματιστεί να φιλοξενήσει αρκετούς αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου. «Αυτός ήταν επίσης ένας παράγοντας που ενεργοποίησε τη στρατηγική της μεξικανικής κυβέρνησης να συλλάβει τον κορυφαίο ηγέτη του καρτέλ της Χαλίσκο και να δείξει στους διοργανωτές του Μουντιάλ ότι έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει αυτές τις οργανώσεις και να εγγυηθεί την ασφάλεια σε μια πόλη όπως η Γουαδαλαχάρα», δήλωσε ο Εδουάρδο Γκερέρο, πρώην αξιωματούχος ασφαλείας και ειδικός στα καρτέλ.

Προσωρινή «ανάσα» για τη Σέινμπαουμ;
Η επιτυχής εξόντωση του Οσεγκέρα μπορεί να προσφέρει στην κυβέρνηση του Μεξικού μια βραχυπρόθεσμη ανακούφιση από την πίεση του Τραμπ. «Θα αφαιρέσει σημαντική πίεση από τη μεξικανική κυβέρνηση», δήλωσε ο Αρτούρο Σαρούκαν, πρώην πρέσβης του Μεξικού στην Ουάσινγκτον. «Θα είναι πιο δύσκολο για τον Τραμπ να συνεχίσει να επικρίνει και ταυτόχρονα να υποστηρίζει ότι φοβάται να αντιμετωπίσει το οργανωμένο έγκλημα.»

Αμερικανοί αξιωματούχοι επήνεσασαν την επιχείρηση. Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Νταν Κρένσοου έγραψε στο X: «Αυτή είναι η αρχή του πολέμου κατά του πιο βίαιου και παρανοϊκού καρτέλ στο Μεξικό… Επιτέλους έχουμε έναν σταθερό εταίρο στη μεξικανική κυβέρνηση.»

This is the beginning of the war against the most violent and deranged cartel in Mexico: El Cartel Jalisco Nuevo Generación. Or CJNG. Their leader “El Mencho” was killed today in a raid by Mexican Special Forces using US intelligence. These elite forces train with us regularly.… pic.twitter.com/UF30NPRFrK

— Dan Crenshaw (@DanCrenshawTX)

Η καθοριστική πληροφοριακή στήριξη
Μεξικανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι υπογράμμισαν τη σημασία των αμερικανικών πληροφοριών. «Αυτές οι πληροφορίες ήταν θεμελιώδεις», δήλωσε ο Γκερέρο, προσθέτοντας ότι η επιχείρηση απαιτούσε στενή παρακολούθηση. «Η ιχνηλάτηση και ο χρονισμός της επιχείρησης ήταν σχεδόν βέβαιο ότι αποτέλεσαν έργο των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών… έπαιξαν κρίσιμο ρόλο.»

Το Reuters ανέφερε ότι μια νεοσύστατη ειδική στρατιωτική μονάδα των ΗΠΑ, εξειδικευμένη στη συλλογή πληροφοριών για τα καρτέλ, συμμετείχε στην επιδρομή. «Είναι προφανές ότι η κοινή ομάδα που δημιουργήθηκε πριν από μερικούς μήνες αρχίζει να αποδίδει σε επίπεδο ανταλλαγής πληροφοριών», δήλωσε ο Σαρούκαν.

Εμπόριο και πολιτική διαπραγμάτευση
Ο Σαρούκαν τόνισε ότι η εξόντωση του «El Mencho» δεν μπορεί να διαχωριστεί από την εμπορική σχέση Μεξικού–ΗΠΑ. «Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι η εμπορική ατζέντα έχει διασταυρωθεί με τη συνεργασία σε ζητήματα επιβολής του νόμου και καταπολέμησης των ναρκωτικών», είπε.

Ο Τόνι Παγιάν, ειδικός στις σχέσεις ΗΠΑ–Μεξικού στο Πανεπιστήμιο Rice, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ προσέφεραν «καρότο και μαστίγιο». «Το μαστίγιο ήταν η απειλή ότι οι ΗΠΑ θα πολεμήσουν τα καρτέλ χωρίς άδεια του Μεξικού εάν αυτό δεν συνεργαστεί», είπε. Ως καρότο, οι δύο χώρες επαναδιαπραγματεύονται τη συμφωνία USMCA. Πρόσφατα υπήρξαν αναφορές ότι ο Τραμπ εξετάζει ακόμη και αποχώρηση από αυτήν. «Υπήρχε σαφές μήνυμα ότι εάν το Μεξικό συνεργαστεί, θα υπάρξουν ανταμοιβές», σημείωσε ο Παγιάν. «Και η ανταμοιβή είναι μια πιθανή επανέγκριση της USMCA.»

Η εξόντωση του «El Mencho» ενδέχεται να ενισχύσει τις πιθανότητες του Μεξικού για ευνοϊκή εμπορική συμφωνία. Ωστόσο, ο Παγιάν προειδοποιεί ότι η πίεση δεν θα διαρκέσει πολύ. «Η δίψα του Τραμπ έχει προσωρινά ικανοποιηθεί, αλλά η πίεση θα συνεχιστεί», είπε. «Αυτό δεν ήταν σε καμία περίπτωση το τέλος. Ήταν απλώς η αρχή.»

Πλοήγηση άρθρων

Βιρτζίνια Φονσέκα: Η εκθαμβωτική σύντροφος του Βινίσιους που έκλεψε τις εντυπώσεις στο Sambadrome του Ρίο