Το υλικό της δικογραφίας σχετικά με τον ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκεται πλέον στα χέρια 11 βουλευτών, με τις πρώτες αποκαλύψεις να φωτίζουν την πορεία της έρευνας.
Λίγο μετά τις 11 το βράδυ, οι 11 βουλευτές παρέλαβαν τις σχετικές κούτες, οι οποίες περιλαμβάνουν χιλιάδες σελίδες, με κύριο βάρος σε καταγεγραμμένους διαλόγους και επικοινωνίες.
Τα πρώτα αποσπάσματα που δημοσιοποιούνται σκιαγραφούν ένα πλέγμα παρεμβάσεων και επαφών σχετικά με τη διαχείριση αιτημάτων επιδοτήσεων. Στοιχείο-«καταπέλτης» αποτελούν τα στοιχεία για τον τότε πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ, Δημήτρη Μελά, και τις «γαλάζιες» εξυπηρετήσεις προς εμπλεκόμενα πολιτικά πρόσωπα. Χαρακτηριστικές είναι οι παρεμβάσεις της βουλευτή Τρικάλων της ΝΔ, Κατερίνας Παπακώστα, οι «πιέσεις άνωθεν» με αναφορές στον Κωνσταντίνο Καραμανλή από τις Σέρρες, καθώς και οι ενέργειες στενών συνεργατών του Σπήλιου Λιβανού.
Η υπόθεση Παπακώστα: «Δεμένη» έρευνα, παρεμβάσεις και ζημιά άνω των 140.000 ευρώ
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά στο υλικό της δικογραφίας το σκέλος που αφορά την Κατερίνα Παπακώστα. Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, σύμφωνα με τα στοιχεία, εμφανίζεται «δεμένη» και πλήρως τεκμηριωμένη ως προς τη διαδρομή των παρεμβάσεων και το τελικό οικονομικό αποτέλεσμα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται συγκεκριμένη υπόθεση παραγωγού και παρεμβάσεις σε ζωικό κεφάλαιο. Ο τότε πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Δημήτρης Μελάς, εμφανίζεται ως φυσικός αυτουργός, ενώ η βουλευτής, σύμφωνα με τη δικογραφία, φέρεται να λειτουργεί ως ηθικός αυτουργός, ασκώντας πίεση και κατευθύνοντας τη διαδικασία.
Η εικόνα που αποτυπώνεται είναι πολυεπίπεδη.
Από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο του 2021 καταγράφονται αλλεπάλληλες τηλεφωνικές επικοινωνίες και γραπτά μηνύματα προς τον πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ, με επαναλαμβανόμενες προτροπές για «διευθέτηση» της υπόθεσης. Φράσεις όπως «πρέπει να το φτιάξουμε οπωσδήποτε» και «θα εκτεθούμε» περιλαμβάνονται στο υλικό, γεγονός που, όπως αξιολογείται, δείχνει επίγνωση του ρίσκου και πίεση για αποτέλεσμα.
Το κρίσιμο σημείο της υπόθεσης εντοπίζεται στην αλλοίωση στοιχείων της Κτηνιατρικής Βάσης Δεδομένων. Σύμφωνα με τη δικογραφία, επιχειρήθηκε –και εν μέρει επετεύχθη– η δημιουργία μιας τεχνητής εικόνας συμμόρφωσης του παραγωγού, παρά τα ευρήματα προηγούμενου ελέγχου.
Η μεθόδευση αυτή λειτούργησε σε δύο στάδια:
- Πρώτον, η παρέμβαση στο πληροφοριακό σύστημα, ώστε να εμφανιστεί διαφορετική εικόνα της εκμετάλλευσης.
- Δεύτερον, η διοικητική «νομιμοποίηση» αυτής της εικόνας, προκειμένου να καταστεί δυνατή η ένταξη σε πληρωμές.
Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο και μετρήσιμο. Ο συγκεκριμένος παραγωγός, ενώ υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να υποστεί κυρώσεις, εμφανίστηκε ως επιλέξιμος και:
- έλαβε το 2021 αυξημένες επιδοτήσεις ύψους 27.800,16 ευρώ
- διατήρησε ενεργά τα δικαιώματά του
- συνέχισε να εισπράττει ενισχύσεις και τα επόμενα έτη (2022–2024)
Η ζημιά, σύμφωνα με τη δικογραφία, δεν περιορίζεται σε μία χρονιά, αλλά αποκτά μόνιμα χαρακτηριστικά, φτάνοντας συνολικά τα 142.249,81 ευρώ σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ελληνικού Δημοσίου.
Καθοριστικό στοιχείο της υπόθεσης αποτελεί –κατά την εισαγγελική αποτύπωση– η ύπαρξη γνώσης και αποδοχής του παράνομου χαρακτήρα των ενεργειών. Αυτό προκύπτει, μεταξύ άλλων, από διατυπώσεις που περιλαμβάνονται στις επικοινωνίες, όπως η αναφορά ότι «θα εκτεθούν», εφόσον αποκαλυφθεί η παρέμβαση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η δικογραφία περιγράφει ότι ο Δημήτρης Μελάς πείστηκε και προχώρησε στην επίμαχη πράξη, αποδεχόμενος –όπως αναφέρεται– ένα «εικονικό άλλοθι» που του υποδείχθηκε, με αποτέλεσμα να διασωθούν τα δικαιώματα του παραγωγού και να προκληθεί η ζημιά.
Η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και τεκμηριωμένα σκέλη της δικογραφίας, αποτυπώνοντας με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο –κατά την έρευνα– παρεμβάσεις σε διοικητικό επίπεδο μπορούν να μεταφραστούν σε άμεση οικονομική επιβάρυνση για τα ευρωπαϊκά ταμεία και το Δημόσιο.
Η αναφορά σε Καραμανλή
Σύμφωνα με τη δικογραφία, στις 11 Σεπτεμβρίου 2021 καταγράφεται τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του τότε προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ, Δημήτρη Μελά, και του Παυσανία Αγρεβή, συνεργάτη του τότε υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Σπήλιου Λιβανού.
Στη συνομιλία γίνεται αναφορά σε υπόθεση παραγωγού, ενώ αποδίδεται ενδιαφέρον στον βουλευτή Σερρών, Κωνσταντίνο Καραμανλή. Το περιεχόμενο περιστρέφεται γύρω από τη δυνατότητα διαχείρισης του αιτήματος μέσω διοικητικών οδών, όπως η υποβολή ιεραρχικής προσφυγής προς τον υπουργό.
Ο Δημήτρης Μελάς εμφανίζεται να επισημαίνει ότι δεν μπορούν να υπάρξουν παρεκκλίσεις από το θεσμικό πλαίσιο, τονίζοντας ότι την ευθύνη για την ακρίβεια των δηλώσεων φέρει ο ίδιος ο παραγωγός.
Σε μεταγενέστερη επικοινωνία, στις 5 Νοεμβρίου 2021, ο ίδιος συνομιλεί με τον Νικόλαο Καραπάνο, επίσης συνεργάτη του υπουργού. Εκεί γίνεται αναφορά σε συνεννόηση με το πολιτικό γραφείο για την εξέταση του αιτήματος, υπό προϋποθέσεις.
Στη συνομιλία καταγράφεται η φράση:
«Το ζητάει ο Καραμανλής, θα το κάνουμε»
με τον Δημήτρη Μελά να επισημαίνει τις διαδικαστικές δυσκολίες και την ανάγκη τήρησης συγκεκριμένων βημάτων, προκειμένου να καταστεί δυνατή η ένταξη της υπόθεσης σε πληρωμή.