Επιχειρηματικές Σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας: Προκλήσεις και Προοπτικές

Αν και πολλές ξένες εταιρείες έχουν αποχωρήσει από τη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων ονομάτων όπως οι Coca-cola, Nike, Starbucks, ExxonMobil και Ford, πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και του Βλαντιμίρ Πούτιν αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναφοράς των εμπορικών σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας με την προϋπόθεση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Ωστόσο,η επιστροφή των δυτικών επιχειρήσεων στη ρωσική αγορά φαίνεται να είναι εξαιρετικά δύσκολη.

Μετά από τηλεφωνική συνομιλία με τον Πούτιν,ο Τραμπ δήλωσε:

«Η Ρωσία επιθυμεί να ξεκινήσει εκτενή εμπόριο με τις Ηνωμένες Πολιτείες μόλις τελειώσει αυτό το καταστροφικό “λουτρό αίματος” και συμφωνώ. Υπάρχουν απεριόριστες δυνατότητες για πλούτο και θέσεις εργασίας στη Ρωσία.»

Ωστόσο, η στάση του Τραμπ άλλαξε δραματικά μετά από έντονες ρωσικές επιθέσεις στο Κίεβο. Χαρακτήρισε τον Πούτιν «παράφρονα» ενώ απείλησε με νέες κυρώσεις. Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος της Ρωσίας προειδοποίησε τις ξένες εταιρείες ότι δεν θα πρέπει να περιμένουν να ανακτήσουν τις προηγούμενες επενδύσεις τους.

Δυσμενές Επιχειρηματικό Περιβάλλον

Aπό το 2022 η Ρωσία έχει τροποποιήσει σημαντικά τους νόμους που διέπουν τις ξένες επιχειρήσεις προς το χειρότερο. Οι χώρες που υποστηρίζουν την Ουκρανία χαρακτηρίζονται ως «μη φιλικές», γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα αποχώρησης κεφαλαίων ή εξοπλισμού ενώ δίνει στο κράτος τη δυνατότητα κατάληψης στρατηγικών επιχειρήσεων.

Πολλές ξένες εταιρείες που αποφάσισαν να φύγουν αναγκάστηκαν να πωλήσουν τις δραστηριότητές τους σε τιμές κάτω του μισού της εκτιμώμενης αξίας τους ή ακόμα κι αν εγκατέλειψαν τα περιουσιακά τους στοιχεία σε φιλοκυβερνητικές ρωσικές εταιρείες έναντι ευτελών ποσών.

Το 2023 η Μόσχα ανέλαβε τον έλεγχο μεγάλων διεθνών επιχειρήσεων όπως οι Fortum (Φινλανδία),Uniper (Γερμανία),Danone (Γαλλία) και Carlsberg (Δανία). Ακόμη κι αν υπάρξει ειρηνευτική λύση κι οι ΗΠΑ αφαιρεθούν από τη λίστα των «μη φιλικών κρατών», οι ζημιές καθώς επίσης και το ιστορικό ανασφάλειας θα παραμείνουν ανεξίτηλα χαραγμένα.

Μήνυμα Πούτιν για Εγχώρια Ανάπτυξη

Sτην εορτή των Ρώσων Επιχειρηματιών στις 26 Μαΐου, ο Πούτιν κάλεσε για περιορισμό της παρουσίας αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών όπως η Zoom και η Microsoft ώστε να ενισχυθεί η ανάπτυξη εγχώριων τεχνικών εταιρειών.Ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Πρέπει να τους στραγγαλίσουμε. Μας στραγγαλίζουν κι εκείνοι.»

Mάλιστα υπογράμμισε ότι θα παρέχει στήριξη στη Vkusno-i Tochka (πρώην McDonald’s στη Ρωσία) αν αποφασίσει αυτή να επιστρέψει στην αγορά. Ωστόσο, εκπρόσωποι της McDonald’s επιβεβαίωσε πως δεν είναι βιώσιμη πλέον η διατήρηση της επιχείρησης στη χώρα.

Eπιπτώσεις στην Οικονομία

Sύμφωνα με οικονομολόγους, η οικονομία της Ρωσίας βαδίζει προς στασιμότητα λόγω σχεδόν αποκλειστικής επένδυσης στον στρατό.

«Η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη προβλέπεται χαμηλή ενώ ταυτόχρονα υπάρχει υψηλό επενδυτικό κίνδυνος», σημειώνει ειδικός από την Κεντρική Τράπεζα Φινλανδίας.
Οι ελάχιστες ευκαιρίες σχετίζονται κυρίως με τον στρατό γεγονός που καθιστά δύσκολη την είσοδο αμερικανικών επιχειρήσεων στην αγορά.
«Δεν είναι σαφές πώς μπορεί κάποιος να επενδύσει περιμένοντας πραγματιστικούς καρπούς», προσθέτει εκπρόσωπος από γνωστό Ιστιτούτο.

Eπιστροφή υπό Όρους;

Kάποιες εταιρείες όπως Renault и Ford έχουν αποχωρήσει αλλά διατηρούν συμφωνίες επιστροφής υπό προϋποθέσεις αλλαγής συνθηκών στο μέλλον.

Ωστόσο το νομοθετικό πλαίσιο παραμένει αβέβαιο καθώς οι αγοραστές ίσως απαιτούν περισσότερες χρηματοδοτήσεις ή αλλαγή όρων συνεργασίας χωρίς καμία εγγύηση τήρησης αυτών των συμφωνιών.

Eνεργειακή Δυναμική

Tο ζήτημα στον ενεργειακό τομέα παραμένει κρίσιμο καθώς μεγάλοι παίκτες όπως ExxonMobil υπήρξαν θύματα σοβαρών ζημιών λόγω ακύρωσης έργου Sakhalin ύψους $3 δισεκατομμυρίων.
Παρά τα μεγάλα ενεργειακά αποθέματα της χώρας δεν φαίνεται πως υπάρχουν βιασύνη για επιστροφή στις αγορές εκτός ίσως κάποιων μικρών παρόχων υπηρεσιών που μπορεί όμως επίσης ν’ απαιτούν νέα κίνητρα συνεργασίας).

Aριθμός Ξένων Επιχειρήσεων στη Χώρα

Sύμφωνα με δεδομένα από οικονομικά ιδρύματα περίπου 2329 ξένες επιχειρήσεις λειτουργούν τώρα στη χώρα κυρίως προερχόμενες από Κίνα ή ουδέτερες χώρες,
ενώ άλλοι 1344 βρίσκονται σε διαδικασία αποχώρησης ενώ έχουν ήδη φύγει πλήρως περίπου 494 .
Στοιχεία δείχνουν ότι γύρω στις 25 αμερικανικές επιχειρήσεις συνεχίζουν κανονικά τη δράση τους εκεί ενώ πάνω από εκατό έχουν σταματήσει κάθε μορφή λειτουργιών ή επενδύσεων .

Kυρώσεις: Το Διαρκές Εμπόδιο

Kαι εάν ποτέ αρθούν οι κυρώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών – κάτι πολύ μακριά σύμφωνα με τρέχουσα κατάσταση – οι ευρωπαϊκές κυρώσεις παραμένουν ισχυρές

και συνεχίζουν ν’ αυξάνεται πιεζοντας οποιαδήποτε δυτική επιχείρηση θελήσει ν’ ασχοληθεί τόσο εκεί όσο κι εντός ΕΕ , αντιμετωπίζοντας έτσι συνεχώς δικαστικά εμπόδια.

Οι κυρώσεις αυτές θεωρούνται αυστηρές λόγω πιθανότητας αποκλεισμό απ’το χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ,

παράλληλα όμως ούτε αυτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν ν’ αγνοηθούν αποτελώντας ένα σημαντικό εμπόδιο ακόμη κι αν υπάρξει μια πιο ελεύθερης μορφής πολιτική εκ μέρους Αμερικής .