Προτάσεις για τη Διαχείριση του ΕΝΦΙΑ από την Τράπεζα της Ελλάδος

Η Τράπεζα της Ελλάδος προτείνει να αναλάβουν οι Δήμοι την είσπραξη του ΕΝΦΙΑ, όπως συμβαίνει σε πολλές χώρες της Ευρώπης, με την προϋπόθεση ότι οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) θα εκσυγχρονιστούν διοικητικά και τεχνοκρατικά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, η αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές οικονομίες κλίμακας στη διαχείριση των δημόσιων δαπανών και εσόδων. Οι τοπικοί φορείς διαθέτουν καλύτερη γνώση σχετικά με τη φορολογική βάση τους, γεγονός που τους επιτρέπει να μειώσουν τη γραφειοκρατία που σχετίζεται με την επιβολή και τον έλεγχο των φόρων, μειώνοντας παράλληλα το κόστος.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ΤτΕ υποστηρίζει ότι η είσπραξη και διαχείριση εσόδων από τον ΕΝΦΙΑ ή μέρος αυτών θα μπορούσε να ανατεθεί στους Δήμους. Ο συγκεκριμένος φόρος αφορά ακίνητη περιουσία εντός των γεωγραφικών ορίων κάθε δήμου στην Ελλάδα και τα έσοδα που θα προκύψουν μπορούν να αντικαταστήσουν ένα μεγάλο ποσοστό κρατικών επιχορηγήσεων.Έτσι απελευθερώνονται πόροι του Κρατικού Προϋπολογισμού για άλλες χρήσεις συνδεόμενες με δημόσια αγαθά όπως είναι η υγεία και η παιδεία.

Η Τράπεζα της Ελλάδος επιχειρηματολογεί υπέρ αυτής της μεταφοράς γιατί ο ΕΝΦΙΑ είναι ένας φόρος περιορισμένης δυνατότητας φοροδιαφυγής: δεν μπορεί εύκολα να αλλοιωθεί στις δηλώσεις λόγω του φυσικού χαρακτήρα του ακινήτου. Επιπλέον, ο φόρος αυτός θεωρείται ουδέτερος καθώς οι αλλαγές στους φορολογικούς συντελεστές δεν επηρεάζουν τη βάση φορολόγησης. Οι ΟΤΑ δεν θα χρειαστεί επίσης να επωμιστούν υψηλό κόστος ενός ελεγκτικού μηχανισμού.

Με αυτήν τη διαδικασία οι Δήμοι μπορούν να συμβάλλουν στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής μέσω καλύτερης ανίχνευσης εισοδημάτων από ακίνητα (όπως π.χ. αδήλωτα), ενώ τα έσοδα από τον φόρο θα ενδυναμώσουν οικονομικά τις ΟΤΑ ώστε αυτές να ανταποκριθούν πιο αποτελεσματικά στις τοπικές ανάγκες τους (όπως ανάπτυξη υποδομών). Αυτό εξασφαλίζει επίσης ότι ο φόρος έχει ανταποδοτικότητα.

Οφέλη από τη Μεταφορά του ΕΝΦΙΑ στους Δήμους

• Διαφάνεια: Θα ενισχυθεί η διαφάνεια στη χρήση πόρων καθώς και η λογοδοσία προς τους πολίτες που πληρώνουν αυτούς τους φόρους.
• Φορολογική Υπευθυνότητα: Θα καλλιεργηθεί μια κουλτούρα υπευθυνότητας όσον αφορά τις φορολογικές υποχρεώσεις των πολιτών μέσω αναδιανεμητικών πολιτικών βάσει ισότητας.

Aναφέρεται επίσης ότι οι πολίτες μπορεί να απολαμβάνουν απαλλαγές ή εκπτώσεις ανά κατηγορία (για ηλικιωμένους ή άτομα χαμηλού εισοδήματος) ή/και έναν προοδευτικό συντελεστή ανά αξία ακινήτου όπως συμβαίνει σε χώρες όπως η Γαλλία ή Δανία.

Tέλος, πρέπει πάντα να αξιολογείται η οικονομική κατάσταση κάθε πολίτη ώστε φαινόμενα υπερφολόγησης σε ευάλωτους πληθυσμούς (όπως συνταξιούχοι) λόγω κληρονόμησης ακινήτων χωρίς αντίστοιχα εισοδήματα ν’ αποφευγούν.

Eμπόδια στη Μεταφορά Διαχείρισης του ΕΝΦIA

• Lack of Technical infrastructure: Πλήθος δήμων αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις τεχνικών υποδομών απαιτώντας εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες για τα σχετικά εργαλεία.
• Diminished Administrative Cost: Η μεταφορά αυτή ίσως φέρει αύξηση στο διοικητικό κόστος βραχυπρόθεσμα αλλά μακροχρόνια προσφέρει μεγαλύτερη λογοδοσία προς τις κοινότητες.
• Inequality Risks: Υπήρχε πιθανότητα ανίκανης διαχείρισης εργαλείων μεταξύ δήμων οδηγώντας έτσι σε ανισότητες ενώ δημιουργείται ανάγκη κρατικής εποπτείας κατά την περίοδο μετάβασης.