Στασιμότητα στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών το 2024

Το 2024, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών παρέμεινε αμετάβλητο, ύστερα από τη σημαντική αύξηση που παρατηρήθηκε το προηγούμενο έτος. Ο πληθωρισμός έχει εξανεμίσει τις αυξήσεις που προήλθαν από τα εργασιακά εισοδήματα. Το τελευταίο τρίμηνο του έτους αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολο, με αξιοσημείωτη μείωση στα πραγματικά εισοδήματα.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος στην πρόσφατη αγγλόφωνη έκθεσή της για την οικονομία, η συνολική αύξηση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος για το 2024 ήταν μόλις 0,7%, σε σύγκριση με την αύξηση του 3,4% που καταγράφηκε το 2023.

Κατά τη διάρκεια του τέταρτου τριμήνου του 2024, οι ονομαστικές αποδοχές των νοικοκυριών παρουσίασαν ετήσια άνοδο κατά 1,4%, κυρίως λόγω της θετικής συνεισφοράς από τα έσοδα εργασίας. Παρ’ όλα αυτά, η πραγματική τους αξία μειώθηκε κατά 2,6% σε ετήσια βάση λόγω της επίδρασης του αυξανόμενου πληθωρισμού.

Αυξήσεις στις μισθολογικές αποδοχές

Η στασιμότητα στο πραγματικό εισόδημα καταγράφηκε παρά τις σημαντικές αυξήσεις στις μισθολογικές αποδοχές. Όπως αναφέρει η ΤτΕ βάσει στοιχείων από τον ετήσιο λογαριασμό της πλατφόρμας ΕΡΓΑΝΗ, οι μέσες μηνιαίες απολαβές ανήλθαν σε €1.342 για το έτος 2024 – μια αύξηση κατά 7,3% συγκριτικά με πέρυσι.

Ως αποτέλεσμα αυτού του φαινομένου είναι και η αύξηση στον αριθμό εργαζομένων που λαμβάνουν πάνω από €900 μηνιαίως. Ειδικότερα παρατηρείται ότι οι εργαζόμενοι με μισθούς μεταξύ €901 και €1200 ανέβηκαν κατά ποσοστό περίπου 16,7%. Επιπλέον, χάρη στην αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού στα €830 ευρώ τον Ιανουάριο φέτος μειώθηκε δραστικά (στον αριθμό) όσων κερδίζουν λιγότερα από €800 μηνιαίως – συγκεκριμένα στο ποσοστό μόλις του 17,8%, έναντι προηγούμενων ποσοστών κοντά στο30%. Από την αρχή Απρίλη ο κατώτατος μισθός επανακαθορίστηκε στα €880 ευρώ μετά από μια επιπλέον αύξηση ύψους περίπου6%.

Μείωση αποταμιεύσεων

Tα τελευταία δύο χρόνια (2023-2024), πολλά νοικοκυριά έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν τις αποταμιεύσεις τους για να καλύψουν τις καθημερινές τους ανάγκες οδηγώντας έτσι σε αρνητική αποταμίευση. Σύμφωνα με στοιχεία της ΤτΕ αυτή η αρνητική τάση υπερδιπλασιάστηκε φέτος (-1.9% ως ποσοστό επί του ΑΕΠ) συγκρινόμενη με πέρυσι (-0.9%), καθώς οι αυξήσεις στα διαθέσιμα εισοδήματα δεν ακολούθησαν τον αντίστοιχο ανοδικό βηματισμό στην κατανάλωση.

the cessation of pandemic support measures and the energy crisis have compounded pressures on household savings alongside rising tax obligations and increased consumer spending which further exacerbated negative trends in savings levels according too the tte’s analysis.

Aνησυχία για τον πληθωρισμό

Eίναι σαφές ότι ο πληθωρισμός έχει προκαλέσει σοβαρούς προβληματισμούς στους πολίτες σχετικά με τα οικονομικά τους δεδομένα εντός αυτού του χρόνου παρά τη μικρή πτώσης (στο επίπεδο %2.7 τον Απρίλιο). Στην τελευταία οικονομική έρευνα που διεξήγαγε ο ΙΟΒΕ διαπιστώθηκε ότι σχεδόν το64% των νοικοκυριών προέβλεψε περαιτέρω άνοδο τιμών ή/και επιβεβαίωσε ήδη υπάρχοντες φόβους περί αστάθειας στην αγορά ενώ μόνο ένα15% εκτιμά πως θα υπάρξει κάποια μορφή σταθερότητας στη συνέχεια – σημειώνοντας έτσι μία αισθητή χειροτέρευση συγκρινόμενοι μήνες νωρίτερα όπου αυτό είχε διαμορφωθεί γύρω στο57%