Ευάγγελος Βενιζέλος: Αντίκτυποι της Τροπολογίας για το Μεταναστευτικό

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, προβαίνει σε παρέμβαση σχετικά με την πρόσφατη τροπολογία που κατατέθηκε για το Μεταναστευτικό ζήτημα. Μέσω ανάρτησής του, ζητά την απόσυρση της αιτιολογικής δήλωσης που συνοδεύει την τροπολογία αυτή, η οποία επικαλείται το άρθρο 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), επισημαίνοντας τα νομικά ζητήματα που προκύπτουν.

Στην ανάρτησή του αναφέρει: «Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί το άρθρο 15 ΕΣΔΑ, δηλαδή τον αντίστοιχο κανόνα του άρθρου 48 του Συντάγματος σχετικά με τις καταστάσεις πολιορκίας! Στην αιτιολογική έκθεση (Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης) των υπουργών που κατέθεσαν την τροπολογία για τη μεταχείριση των ατόμων που εισέρχονται στη χώρα «παράνομα μέσω πλωτών μέσων από τη Βόρεια Αφρική», περιλαμβάνεται η εξής δήλωση: «Συντρέχουν [δε] οι προϋποθέσεις του άρθρου 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου…».

Κατανόηση των Επιπτώσεων

Το άρθρο 15 της ΕΣΔΑ είναι παρόμοιο με το άρθρο 48 του ελληνικού Συντάγματος και αφορά τις έκτακτες καταστάσεις. Αναφέρει ότι σε περίπτωση πολέμου ή άλλου δημόσιου κινδύνου που απειλεί τη ζωή ενός έθνους, τα συμβαλλόμενα κράτη μπορούν να λάβουν μέτρα παραβιάζοντας τις υποχρεώσεις τους υπό συγκεκριμένες συνθήκες.

“Άρθρο 15 Παρέκκλιση σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης…”

Η Γραμματεία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων έχει καθορίσει ότι η εφαρμογή αυτού του άρθρου απαιτεί συγκεκριμένες διαδικασίες και προϋποθέσεις:

• Η παρέκκληση μπορεί να γίνει μόνο κατά τη διάρκεια πολέμου ή άλλης δημόσιας κρίσης.
• Τα μέτρα πρέπει να είναι απολύτως απαραίτητα σύμφωνα με τις περιστάσεις.
• Kανένα δικαίωμα δεν μπορεί να παρακαμφθεί χωρίς σοβαρούς λόγους.

Επιπλέον, ορισμένα δικαιώματα δεν επιδέχονται καμία παρέκλιση όπως αυτά που σχετίζονται με τη ζωή και την απαγόρευση βασανιστηρίων. Η χρήση αυτής της διάταξης θέτει κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τον κράτος δικαίου στην Ελλάδα και τις διεθνείς υποχρεώσεις μας.

Tελευταία Σκέψη

Aν οι συνθήκες πράγματι πληρούν τα κριτήρια εφαρμογής αυτού του άρθρου στην εθνική νομοθεσία μας, θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί ο νόμος περί καταστάσεως πολιορκίας σε ευρεία κλίμακα. Ωστόσο, αυτό φαίνεται ακραίο και ελπίζουμε ότι δεν θα συμβεί.Καθώς οι μεταναστευτικές πιέσεις από χώρες όπως η Λιβύη συνεχίζουν να υφίστανται, είναι σημαντικό οποιαδήποτε δράση να διαμορφώνεται εντός των πλαισίων τόσο των συνταγματικών όσο και διεθνών κανόνων δικαίου. Η άμεσος στόχος θα πρέπει να είναι η ανάκληση αυτής της αιτιολογικής δήλωσης καθώς επίσης και η αντιμετώπιση όλων των σχετικών νομικών ζητημάτων.”