Διαμάχη για την Αιτιολογική Έκθεση της Τροπολογίας κατά των Μεταναστευτικών Ροών

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος εξέφρασε έντονες αντιρρήσεις σχετικά με το περιεχόμενο της αιτιολογικής έκθεσης που συνοδεύει την τροπολογία, η οποία στοχεύει στην αποτροπή των μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη και τη Βόρεια Αφρική. Η αντίκρουση ήρθε από τον Παύλο Μαρινάκη κατά τη διάρκεια ενημέρωσης προς τους πολιτικούς συντάκτες.

Η κριτική του πρώην προεδρεύοντος του ΠΑΣΟΚ και ειδικού στη συνταγματική θεωρία επικεντρώνεται στην αναφορά στο άρθρο 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), το οποίο όπως υποστηρίζει είναι «ανεπίγνωστο» και «θέτει σε κίνδυνο θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου στη χώρα μας». Ο Βενιζέλος τόνισε ότι «η άμεση ανάκληση αυτής της αιτιολογικής δήλωσης είναι επιβεβλημένη,πέρα από τα άλλα νομικά ζητήματα που εγείρει».

«Η κυβέρνηση επικαλείται το άρθρο 15 ΕΣΔΑ, δηλαδή το αντίστοιχο του άρθρου 48 Συντ. για την εφαρμογή του νόμου περί καταστάσεως πολιορκίας! Στην αιτιολογική έκθεση (Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης) της τροπολογίας που κατέθεσαν οι συναρμόδιοι υπουργοί για τη μεταχείριση των εισερχόμενων στη χώρα “παράνομα με οποιοδήποτε πλωτό μέσο που προέρχεται από την Βόρεια Αφρική”, περιλαμβάνεται η ακόλουθη δήλωση:»

«Συντρέχουν [δε] οι προϋποθέσεις του άρθρου 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σύμφωνα με το οποίο τα συμβαλλόμενα κράτη μπορούν να λάβουν μέτρα ακόμη και κατά παράβαση των υποχρεώσεων που προβλέπονται στη Σύμβαση σε περίπτωση δημοσίου κινδύνου.»

Τί σημαίνει αυτό;

Ο Βενιζέλος αμφισβήτησε την ορθότητα αυτής της προσφυγής στο άρθρο 15 ΕΣΔΑ. Το συγκεκριμένο άρθρο παρέχει στα κράτη-μέλη υπό εξαιρετικές συνθήκες τη δυνατότητα να παρεκκλίνουν προσωρινά από τις υποχρεώσεις τους βάσει της Σύμβασης. Ωστόσο, αυτή η χρήση πρέπει να πληρεί συγκεκριμένες διαδικαστικές απαιτήσεις:

• Η επίκληση μπορεί να γίνει μόνο σε κατάσταση πολέμου ή άλλης δημόσιας ανάγκης.
• Τα μέτρα πρέπει να είναι απολύτως αναγκαία για τις ανάγκες εκείνης της κατάστασης.
• Kάποιες βασικές ελευθερίες δεν επιδέχονται καμία παρέκκλιση.

“Δεν ενεργοποιούμε το άρθρο 15 της ΕΣΔΑ” απαντά ο Παύλος Μαρινάκης

“Όταν τοποθετείται ένας συνταγματολόγος δεν εξετάζεται αν έχει κυβερνήσει με ένα κόμμα ή αν ανήκει σε συγκεκριμένο πολιτικό χώρο,” δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. “Εμείς δεν ενεργοποιούμε το άρθρο αυτό αλλά απλά επικαλούμαστε ότι υπάρχουν προϋποθέσεις σύμφωνα με αυτό.”

“Η Ελλάδα είναι κράτος δικαίου,” πρόσθεσε ο Μαρινάκης.” Αυτήν τη στιγμή η χώρα όφειλε να αντιδράσει σε μια έκτακτη κατάσταση.”

Καταληκτικά Σημεία

Aυτή η διαμάχη γύρω από τις νομοθετικές πρωτοβουλίες σχετικά με τις μεταναστευτικές ροές φέρνει στην επι surface σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης τέτοιων κρίσεων εντός ενός πλαισίου διεθνών υποχρεώσεων και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.